Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/607 K.2021/1924

.....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/10/2018

ESAS-KARAR NO ...... DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : 29/11/2021

YAZILDIĞI TARİH : 07/12/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ile davalı ... ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; ciro yoluyla müvekkilinin eline geçen ... ... Şubesi'ne ait 27/09/2013 keşide tarihli, ....... seri numaralı, 70.000,00TL bedelli çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunmaması nedeniyle karşılıksız işleminin yapıldığını, çekin davalı banka tarafından ...

Ortaklığı adına basıldığını, çeke dayalı icra takibi başlatıldığını, ancak borçlunun piyasaya olan yüklü miktardaki borçları sebebiyle tahsilata yönelik sonuç alınamadığını, keşideci adi ortaklığın ve ciranta olan diğer firmanın da herhangi bir malvarlığının bulunmadığını, Osmaneli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/07/2015 Tarih ve.....Karar sayılı ilamı ile ... ..........iflasına karar verildiğini, çekin basım tarihinin 27/03/2013 olduğunu, davalı bankanın Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni, basireti ve dikkati göstermediğini, davalı bankanın çek karnesi verirken borçlunun mali tablosunu incelemediğini,

çek karnesi isteyen firma hakkındaki icra dosyalarının dikkate alınmadığını, tüzel kişiliğe haiz olmaması nedeniyle çek hesabı açılmaması gereken adi ortaklık adına çek hesabı açarak müvekkilinin zararının oluşmasına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, çeke dayalı icra takibine giriştiklerini, davalı yanca haksız olarak takibe itiraz edildiğini beyanla itirazın iptalini, takibin devamını ve % 20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir. (borçlu olmadıklarının tespiti ile % 40 oranından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir)

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin dava dışı firmaya çek karnesi vermesi işleminde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, firmaya verilen 325 adet çekten 205 adedinin ödendiğini, 73 adetinin şubeye iade edildiğini, 41 adeti için karşılıksızdır işleminin yapıldığını, 5 adetinin bekleyen çek konumunda olduğunu, çek hesabından milyonlarca TL 'lik işlem yapıldığını, müvekkiline isnat edilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, davacının keşideci firmalara güvenerek çeki aldığını, yeterli ve gerekli araştırmayı yapmadığından kusurlu olduğunu, illiyet bağının kesildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının davalı banka tarafından çek karnesi verilen ...-... iş ortaklığı tarafından tanzim edilen çeki ciro yoluyla devraldığı, çekin tahsil edilemediği, çek karnesi verilen iş ortaklığının olumsuz mali durumuna rağmen davalı bankanın çek karnesi vermekle basiretli davranmadığı, özen yükümlülüğünü ihlal ettiği ve bu nedenle %50 oranında kusurlu olduğu, davacı alacaklının da çeki keşide eden iş ortaklığını oluşturan firmalar ile çeki devir aldığı lehtar firmanın mali durumunu araştırmadan çeki kabul etmekle %50 oranında kusurlu olduğu, dava tarihi ile ıslah tarihi arasındaki süre dikkate alındığında zamanaşımı süresinin dolduğu,

davalının ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazının yerinde olduğu anlaşıldığından dava açılış miktarı üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, dava dilekçesinde fazlaya dair haklar saklı tutularak HMK m. 107 uyarınca ikame edildiğini, mahkemece davanın türünün dikkate alınmaksızın karar verildiğini, yine mahkeme kararında hangi zamanaşımı süresinin uygulandığının da belirtilmediğini, Anayasa’nın 141/3 maddesi gereğince kararların gerekçeli olması gerektiğini, belirsiz alacak davasında davanın açılması ile birlikte alacağın tamamı yönünden zamanaşımının kesileceğini,

ayrıca zamanaşımı süresinin başlaması için zararın miktarının da öğrenilmesi gerektiğini, müvekkilinin zararı bilirkişi raporunun kendilerine tebliği ile öğrendiğini, süresi içerisinde de miktarın artırıldığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesi yönünde istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı ......... vekili, müvekkilinin üzerinde düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, gerekli araştırmaları yaptığını, çek karnesi verilmesine engel bir hal olmadığını, müvekkilinin çek karnesi verilmesinde kusurunun bulunmadığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davalı bankanın Çek Kanunu gereğince özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Çek Kanunu gereğince bankanın özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davalı yanın istinaf istemi yönünden; hükmedilen tutar 1.000,00.-TL olup her ne kadar tarafların eşit kusurlu olduğunu değerlendirmesine karşın talep edilen tutarın ½ oranına göre 500,00.-TL’ye hükmedilmesi gerekirken 1.000,00.-TL’ye hükmedilmesi hatalı ise de, kararın verildiği 2018 tarihi itibariyle istinaf parasal sınırının HMK'nun 341.maddesine göre 3.560,00.-TL olup, miktar itibariyle kesin olduğundan davalı tarafın istinaf itirazının kesinlik sınırı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı yanın istinaf itirazları yönünden; davacı yan davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı iddiasında bulunmuş ise de, netice ve talep bölümünde davanın kısmi dava olarak açıldığı, belirsiz alacak davası olarak açıldığı yönünde her hangi bir talep içermediği, dava dilekçesinin başlığında dava değeri kısmında HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası açtıklarını belirttiği, ayrıca davacı yan bilirkişi raporundan sonra sunmuş olduğu dilekçesinde talep artırımdan sözetmediği, talep tutarını ıslah ettiklerini açıkça dile getirdiği, bu anlamda davanın kısmi dava olarak nitelendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı,

yine kısmi dava açılmasından sonra 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde dava değerinin ıslah ile artırılmamış olması nedeni ile zamanaşımı defi yerinde olduğu yönündeki mahkeme değerlendirmesinde de hata bulunmamaktadır.

Bu duruma göre mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."