Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/176 K.2022/1638

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, ...AŞ ile müvekkili şirket arasında imzalanan 15/09/2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında, davalı şirketten ... plakalı teleskobik forklift iş makinası satın alındığını, makinanın müvekkili şirkete 2015 yılı Eylül ayı içerisinde teslim edildiğini, iş makinasının garanti kapsamının 1 yıl ya da 2000 saat çalışma olup, makinanın henüz 25 saat çalışma içinde iken motor arızası verdiğini, yetkili servisin derhal aranarak arızanın bildirildiğini ve yetkili servis tarafından iş makinesinin 14/10/2015 tarihinde teslim alındığını,

makinanın yaklaşık 1 ay sonra motorunun komple değişmiş olarak yetkili servis tarafından müvekkiline şirkete teslim edildiğini, makinadaki gizli ayıbın tespiti için müvekkili şirket tarafından Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/125 D.İş sayılı dosyasında 28/10/2016 tarihli bilirkişi raporunun alındığını, müvekkili şirketin makinasız iş göremez halde daha büyük zararlara uğramamak için 1 aylık süre zarfında başka bir firmadan iş makinası kiraladığını, 35.400,00 TL kira parası ödediğini, motor değişiminden birkaç gün sonra makinenin tekrar arıza verdiğini ve yine yetkili servise teslim edildiğini,

makinanın müvekkiline teslim tarihinden dava açıldığı tarihe kadar geçen 1 yıllık süre zarfında yaklaşık 10 kez servise gittiğini, bunlardan sadece 2 tanesinin periyodik bakıma ilişkin olduğunu, müvekkili şirket yetkililerince birçok defa elektronik posta yolu ile ayıplı makinanın ayıpsız bir muadille değiştirilmesi talebi iletilmiş ise de davalı firma tarafından bu isteğin her defasında reddedildiğini, son olarak makinenin yine motor arızası vermesi üzerine,

makine garanti kapsamında olduğu halde bu kez masrafların müvekkiline fatura edilerek tamirinin yapıldığını, müveklilinin de talep ve dava haklarını saklı tutmak kaydıyla makineyi teslim alabilmek için zorunlu olarak 19.382,62 TL ödeme yaptığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, gizli ayıp nedeniyle dava konusu iş makinasının ayıplı olmayan bir benzeri ile değiştirilmesini, ayıplı mal nedeniyle kiralanmak zorunda kalınan iş makinası bedeli olan 35.400,00 TL'nin fatura tarihinden itibaren,

parça değişimi için müvekkiline fatura edilen 19.382,62 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmişitir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, dava konusu makinanın ayıplı olmayıp, makinadaki hasarlara davacının hatalı kullanımı ve garanti kapsamı dışındaki parça değişikliklerinin sebep olduğunu, makinanın motorunda hatalı kullanım nedeniyle meydana gelen arızanın garanti kapsamında tamir edilmesi mümkünken müvekkili şirketin müşteri memnuniyetini artırmak için makinanın motorunun komple değişimini yapmayı uygun gördüğünü, motoru garanti kapsamında yeni bir motor ile değiştirdiğini, ayrıca meydana gelen arıza giderilene kadar da davacı şirkete geçici bir makinayı bedelsiz olarak verdiğini, makinanın motoru değiştirildikten sonra 1000 saatin üzerinde çalıştırıldığını,

bunun da makinanın ayıplı olmadığını gösterdiğini, tespit raporunda bahsedilen makinanın 1150 çalışma saatindeki motor arızasının davacının kullandığı yakıtın evsafına uygun olmamasından ve makinanın kötü yakıt ile kullanılmasından kaynaklandığını, garanti süresinin 22/09/2016 tarihinde sona erdiğini, davacının kendi kusuru ve hatalı kullanımından ortaya çıkan arızalar nedeniyle makineden bir süre yoksun kalmasının ve başka makine kiralamak zorunda kalmasının sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, aynı şekilde ayıplı mal parça değişim bedilinin de talep edilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu makinede kullanılan akaryakıt içerisinde bulunan su nedeniyle arıza ve hasarların meydana geldiği, gizli ayıp bulunmadığı, oluşan hasarın kullanıcı hatası nedeniyle meydana gelmesi sebebiyle, aracın ayıplı olmayan bir benzeriyle değiştirilmesinin, tamir ve servis ücreti olarak ödenen bedelin ve servis süresince kiralanan araç bedelinin talep edilemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dava açılmadan önce müvekkili tarafından alınan tespit raporu arasında satın alınan makinenin ayıbı hususunun birbirinden farklı olduğu, mahkemece bu iki rapor arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm tesis edilmesinin doğru olmadığı, ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporundaki akaryakıt ile ilgili alınan raporun değerlendirmeye alınmayacağı, zira davalı tarafından tek yanlı olarak alınan motorin analiz raporu olduğu, ayrıca satın alınan makinenin çok fazla servis gördüğü, bu hususunun bilirkişi raporunda da işaret edildiği halde makinenin ayıplı olmadığına ilişkin değerlendirmenin raporun kendi içerisinde çelişki olduğu bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi ile satın alınan makinenin ayıplı olup olmadığı, değişim koşullarının bulunup bulunmadığı, ayıp nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, finansal kiralama sözleşmesi ile davalıdan satın alınan iş makinasının gizli ayıplı olduğu iddiası ile ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi, arızası nedeniyle kullanılamadığı sürelerde kiralanmak zorunda kalınan makina kira bedeli ile ayıplı mal parça değişim bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava dışı ...AŞ ile davacı firma arasında imzalanan 15/09/2015 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği dava konusu iş makinasının zilyetliği kiracı davacı şirkete devredildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dava dışı kiralayan ...AŞ tarafından 27/11/2017 tarihinde, mahkememizde görülmekte olan davaya muvaffakat verilmiştir.

Davacı yanca Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/125 D. İş sayılı dosyası ile satım sözleşmesine konu makine üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda tespite konu makinenin gizli ayıplı olduğu tespit edilmiş olup, raporun davalı karşı tarafa tebliğ edildiği, davalı karşı tarafça rapora itiraz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece dosya kapsamında alınan 23/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda, Teleskobik Forklift'in lastik tekerlekli olduğu, 2876 saatte bulunduğu, 14/10/2016 tarihinde Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/125 D.İş sayılı dosyasındaki raporda makinanın 1139 saatte olduğunun tespit edildiği, yapılan bu tespitten sonra makinanın kullanıldığının anlaşıldığı, tespit raporunda, 02/03/2016 tarihli ve ... numaralı servis formu hakkında hiç bir bilgi verilmediği, bu servis formunda, "Not: Makinanın mazotunda aşırı derece su olduğu tespit edildi, yetkiliye bilgi verildi" dendiği,

ayrıca 19/10/2016 tarihli ve ... numaralı servis formunda da "Makinanın yakıt sisteminde kirlilik ve su tespit edilmiştir. Müşteriye bilgisi verilmiştir. Makinanın motorundaki güç düşüklüğünün enjektörlerin sudan aldığı hasardan kaynaklandığı ön görülmektedir. Atölyede yapılacak inceleme sonucunda motor durumu ile ilgili tekrar bilgi verilecektir.

Mazot örnekleri alınıp teste gönderilecektir." dendiği, yapılan testler sonucunda makinede kullanılan akaryakıt içerisinde bulunan su nedeniyle meydana gelen zararların ayıpla değil kullanıcı hatasıyla meydana gelmesi sebebiyle yapılan ödemenin iadesine gerek olmadığı sonucuna varıldığı, 14/10/2015 tarihli ve 031016 numaralı servis fişine göre makine 25 saat çalıştıktan sonra motorunun komple yetkili servis tarafından garanti kapsamında değiştirildiği, motor değişiminin gizli ayıptan kaynaklandığı,

geçen servis sürecinde davalı firmanın 20/11/2016 tarihli ve... numaralı fatura ile teleskobik forklift makine çalışması 1 aylık kira bedeli olarak 35.400,00 TL ödeme yaptığı, makinenin 25 saatte yapılan motor değişimine kadar gizli ayıplı olduğu düşünülse dahi, yapılan motor değişimi sonrasında meydana gelen arızaların gizli ayıpla bağlantılı olmadığı, bu nedenle makinenin gizli ayıp nedeniyle iadesine gerek bulunmadığı, davacının davalıya tamir ve servis bedeli olarak ödediği 19.382,62 TL'nin iadesine gerek olmadığı belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazı üzerine düzenlenen 04/03/2019 tarihli ek raporda, davacının, makinenin 25 saatte iken motor değişimi için serviste geçen 22 günlük süre içerisinde davalı tarafından temin edilen ikame makine kullanıldığı ve davalının bununla ilgili bir bedel ödemesine gerek olmadığı, davalının, davacının garanti süresi sonrasında serviste geçen tamir sürecinde kiraladığı ikame makine için 35.400,00 TL kira bedelini, makinenin garanti süresi geçtikten sonra olduğu için ödemesine gerek bulunmadığı açıklanmıştır.

Davacı yanca ek bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir.

Her ne kadar mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek satım sözleşmesine konu makinenin ayıplı olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ise de dava açılmadan önce yapılan tespit sonucunda alınan bilirkişi raporu ile hükme esas alınan bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğu, mahkemece bu çelişki giderilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece konusunda uzman 3 kişilik makine mühendisi bilirkişiden oluşturulan bir heyetten dava konusu makinenin servis kayıtlarının tamamı getirtilerek bu kayıtlar üzerinde incelemece yapılarak, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durularak tespit sırasında alınan bilirkişi raporu ile yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."