Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/191 K.2022/1698

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile arasında Amerikan Sert Kırmızı Kışlık Buğday alım/satımı hususunda mutabık kalıdığını, sözleşme ile 50.000 metrik ton Amerikan 2 numara Sert Kışlık Buğday emtiasının 1 ila 25 Mart 2011 tarihleri arasında satıcı tarafından Türkiye'ye sevk edilmesi ve sözleşme konusu mal bedelinin metrik ton başına 410 ABD Doları üzerinden ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme kapsamında çıkacak uyuşmazlıkların çözümü için İngiltere'de bulunan Hububat ve Yem Ticaret Birliği Tahkim Mahkemesi (The Grain and Feed Trade Association Arbitratone Tribunal-"GAFTA") tarafından çözülmesi konusunda tarafların anlaştıklarını,

davalının sözleşmeyi ihlal etmesi nedeniyle tahkim mahkemesine başvuru yapıldığını, verilen kararın temyiz incelemesi sonucunda kararın kesinleştiğini, tahkim kararı ile müvekkil ...'in talebinin kabulüne 1.715.500,00 ABD Dolarının ve 26 Şubat 2011 tarihinden başlayarak üç aylık aralıklarla birleştirilecek şekilde, yıllık % 4 faiz,

tahkim masrafları ve tahkim temyiz masraflarının davalı tarafından müvekkil ...'e ödenmesine karar verildiğini ve tahkim kararının kesinleştiğini belirterek kesinleşen 6 Kasım 2015 tarihli tahkim kararının Türkiye ve İngiltere'nin taraf olduğu Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkındaki New York Anlaşmasına göre aynen tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, taraflar arasında alım/satım konusunda yazılı anlaşma bulunmadığını, müvekkili firmanın Amerikan Sert Kırmızı Kışlık Buğday alım talebinde bulunduğunu, tüm kalite bilgilerini de karşı tarafa bildirdiğini, davacı şirketin müvekkilin belirlediği kalite talebine aykırı olacak şekilde buğday temin edildiğini, bu durumu müvekkiline bildirdiğini, bunun müvekkili tarafından kabul edilmediğini, taraflar arasında müvekkilinin imzasını taşıyan yazılı sözleşme veya tahkim anlaşması bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında tahkim şartını içeren yazılı sözleşme veya tahkim anlaşması bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece taraflar arasındaki ilişkinin hatalı olarak değerlendirildiği, taraflar arasında sözleşme yapıldığı gibi tahkim şartının da gerçekleştiği, zira sözleşmenin her iki tarafının imzasını içermesinin zorunlu olmadığı, mail yoluyla bu ilişkinin kurulduğu, New York anlaşması gereğince de yazılı şekil şartının geniş yorumlanması gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık tanıma ve tenfiz şarları noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesini konu alan yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfizi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi’nin II.Maddesine göre, “1.Akit devletlerden her biri, tarafların akde müstenit olan veya akdî olmayan, muayyen bir hukuk münasebetinden aralarında doğmuş veya ileride doğabilecek, hakemlik yolu ile halledilmesi mümkün bir meseleye taalluk eden ihtilafların tamamını veya bir kısmını hakeme hallettirmek üzere birbirlerine karşı taahhüde girişmelerini mutazammın yazılı anlaşmalarını muteber addeder.

2. “Yazılı anlaşma” teriminden karşılıklı olarak teati edilmiş mektup veya telgraflarda mündemiç bulunan veya taraflarca imzalanmış bir mukaveleye dercedilmiş olan bir hakem şartı veya bir hakem mukavelesi anlaşılır.” Bu hüküm uyarınca tahkim sözleşmesi yazılı olarak yapılmalıdır. Bu konuda taraflara iki olanak tanınmış olup, taraflar yapmış oldukları sözleşmeye tahkim şartı koyabilecekleri gibi ayrı bir tahkim sözleşmesi de yapabilirler.

Somut olayda taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığı gibi sözleşme ifa edilmiş de değildir.

Bir tahkim akdinden söz edebilmek için öncelikle tarafların bu konuda birbirine uygun irade beyanında bulunmaları gerekir. Somut olayda taraflar arasındaki mail teatisinin incelenmesi sonucunda ise davacı tahkim iradesini bildirmiş olup, davalı taraf ise aynı iradeyi gösterdiğine ilişkin açık veya örtülü bir beyanda bulunmamış ya da davacının ileri sürdüğü sözleşme koşullarını aynen ifa ederek fiili bir kabul içine girmemiştir.

Bu durumda tarafların tahkim sözleşmesi konusunda birbirine uygun irade beyanında bulundukları kabul edilemez.

Özellikle Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi’nin II.Maddesinde “yazılı şekil” koşulunun öngörülmesinin temel nedenlerinden birisinin de tarafların gerçek iradelerinin somut olarak belirlenmesi ve güvenli şekilde delillendirilmesi olduğu ve bu şekilde olası ihtilaflarda tarafların hukuki güvenliklerinin sağlanmasının amaçlandığı gözetildiğinde taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesinin mevcut olduğunun kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."