Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/258 K.2022/1791

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalılar hakkında çek hesabı borcu ve depo edilmesi gereken çek tutarları nedeniyle (çek hesabı açılış sözleşmesi vs) borcun muaccel hale geldiğini ve ödeme ihtarında bulunulduğunu, ilgili ihtarnamenin noter aracılığı ile borçlu şirketlerin adresine gönderildiğini ancak borcun bu süre zarfında da ödenmemesi nedeniyle icra takibine geçildiğini, Bankanın sorumlu olup ödemiş olduğu tutarların yanı sıra çek sorumluluk bedeli karşılığı ödenmesi gereken tutarlarında yargıtay kararları ışığında vekili hesabına depo edilmesi gerektiğini,

Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2018/5200 nolu dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine borçlu şirketler vekili tarafından itiraz edilmesi sebebiyle takibin durduğunu, takibin haksız olduğunu belirterek, yapılan itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına davalıların hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacı bankanın talep ettiği ve henüz vadesi gelmemiş alacakların zaten rehin ile teminat altına alındığını, alacaklı bankanın rehni paraya çevirmeden haciz yolu ile talep etmekte olduğunu, alacaklı bankanın ilamsız icra takibi yapabilmesi için öncelikle ipoteği paraya çevirmesi ve ipoteğin alacağa yetmemesi gerekmekte olduğu, alacaklı banka tarafından talep edilen alacakların vadesinin gelmediği, dolayısıyla depo talebine gerek olmadığını, hususlarını belirtilerek davanın reddine, davacı banka aleyhine % 20’den az olmamak koşulu ile tazminata hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, bilirkişi raporunda davacı Banka ile davalı ... A.Ş. ve...

İş Ortaklığı arasında imzalanan Çek Açılış Sözleşmesi ve Çek Kanunu da gözönüne alındığında; davalı firmanın 27.04.2018 İcra Takip tarihi itibariyle Banka kaynağından ödenmiş 24 adet Çek yapraklarından kaynaklanan borcunun 37.224,40 TL tutarında ve bankaya iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı bedelinden kaynaklanan borcunun ise 16.240,00 TL tutarında olmak üzere toplam 53.464,40 TL borcu bulunduğunun belirlendiği, 2004 sayılı İİK.nun 45.maddesi gereğince "rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflas tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.

Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir. " denildikten sonra maddenin devamında" "Poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167.madde hükmü mahfuzdur..." hükmünü içermekte olup davalının savunmasına itibar edilmediği, Çek Kanunu'nda ibraz edilmeyen çeklerden dolayı bankaca ödenmesi gereken zorunlu karşılık tutarlarının bankaya depo ettirilmesine ilişkin bir hüküm olmamakla birlikte taraflar arasında imzalanan sözleşmeye bu yönde bir hüküm konulmasına engel bir durum da bulunmadığı,

sözleşmenin incelenmesinde ibraz edilmeyen çekler nedeniyle zorunlu karşılığın depo ettirilmesine dair bir hüküm bulunmadığı, öte yandan davacı yan dava dilekçesinde icra takibine vaki itirazın iptalini talep ettiği, yargılama aşamasında ise dava itirazın iptali davası olarak nitelendirilmiş bu kapsamda uyuşmazlık tespiti yapılmış olup davacı vekili mahkemece yapılan bu tespite katıldığını imzalı olarak beyan ettiği, bu durumda davanın itirazın iptali davası olduğu, davacı yanın takip talebinde depo talep etse de dava dilekçesinde depo kararı verilmesine yönelik bir talepte bulunmadığı,

bu nedenlerle dava değeri dikkate alınarak ödenmiş çekler yönünden Ankara 11. İcra Dairesinin 2018/5200 sayılı dosyasına yapılan itirazın 35.930,00 TL asıl alacak, 1.232,76 TL işlemiş faiz, 61,64 TL BSMV olmak üzere toplam 37.224,40 TL yönünden iptaline yönelik davanın kısmen kabulüne karar verilmiş fazlaya ilişkin istemin ise reddi gerektiği; alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin de reddedildiği gerekçesi ile;

-Davanın kısmen kabulü ile Ankara 11. İcra Dairesinin 2018/5200 sayılı dosyasına yapılan itirazın 35.930,00 TL asıl alacak, 1.232,76 TL işlemiş faiz, 61,64 TL BSMV olmak üzere toplam 37.224,40 TL yönünden iptaline, takibin bu bedel üzerinden kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %24,24 oranında temerrüt faizi, ve %5 oranında BSVM faizi yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, -İcra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı Banka vekili; Açılan bu davada harca tabi esas değer 48.920.55 TI olup takip dosyası bu miktar üzerinden başlatıldığı, davalıların icra tutarının tamamına itiraz ettiği ve takibin tamamının durduğu, dava harcının bu miktar üzerinden yatırıldığı, davanın konusunun borçlunun takibe itirazına ilişkin olduğu, borçlunun takibin tamamına itiraz edip takibin tamamı durmuşken yerel mahkemenin itirazın iptali kararı ile borcun bir kısmı ayrı bir kalem gibi değerlendirip reddetmesinin anlaşılamadığı, depo edilmesi talep edilen miktar dava konusu borçtan farklı bir kalem oluşturmadığı, yerel mahkemenin çek sorumluluk bedeli karşılığı ödenmesi gereken miktara ilişkin talebin reddine karar vermesinin yerinde olmadığı bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Mahkemece depo bedeli talebinin değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava, çek hesabı sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili nedeniyle yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2018/5200 nolu dosyasının incelenmesinde; Çek Kanunu gereğince Banka kaynağından ödenmiş olan 24 adet çek yaprak bedelinden kaynaklı 35.930,00 TL asıl alacak, 1.276,71 TL işlemiş faiz, 63,84 TL faizin gider vergisi olmak üzere 37.270,55 TL üzerinden 02.05.2018 tarihinde takip başlatıldığı, iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklı 11.660,00 TL nin ise depo edilmesinin talep edildiği takip dayanağının kredi sözleşmesi, ihtarname ve eki hesap özeti olduğu, borçlular vekilinin 10.05.2018 tarihinde borca, dayanağına itiraz ettiği görülmüştür.

Bankacı uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda; 02.04.2019 tarihi itibariyle Banka kaynağından 26 adet karşılıksız çek için ödenen tutar 38.750,0TL olduğu, Davacı ...nin, davaya konu T.C.Ankara 11.İcra Dairesi’nin 2017/3355 sayılı dosyaya konu asıl alacağına ilişkin talebinin yerinde olduğuna, Davacı Banka ile Davalı ... A.Ş. ve... İş Ortaklığı arasında imzalanan Çek Açılış Sözleşmesi ve Çek Kanunu da gözönüne alındığında; davalı firmanın; 27.04.2018 İcra Takip tarihi itibariyle Banka kaynağından ödenmiş 24 adet Çek yapraklarından kaynaklanan borcunun 37.224,40 TL tutarında ve bankaya iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı bedelinden kaynaklanan borcunun ise 16.240,00 TL tutarında olmak üzere toplam 53.464,40 TL borcu bulunduğu bildirilmiştir.

Davacı banka tarafından davalı tarafa 04.03.2018 tarihli borcun 24 saat içerisinde ödenmesi ihtarını içerir tebligat 07.03.2018 tarihinde tebliğ yapıldığından 08.03.2018 tarihinde borç muaccel hale gelmiştir.

İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardır. Davacı tarafından takip talebinde Banka kaynağından ödenmiş olan 24 adet çek yaprak bedelinden kaynaklı 35.930,00 TL asıl alacak, 1.276,71 TL işlemiş faiz, 63,84 TL faizin gider vergisi olmak üzere 37.270,55 TL ve iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklı 11.660,00TL nin ise depo edilmesinin talep edildiği görülmektedir.

Mahkemece 37.224,40 TL yönünden itirazın iptaline karar verilmiş ise de; takip talebinde yer alan davacı talebi gözetilerek, 11.660,00 TL çek yaprağı sorumluluk bedelinin de takip talepnamesine konu edilmesi nedeniyle mahkemece bu talep yönünden de itirazın iptaline karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun (icra inkar tazminatı ayrıca istinafa getirilmediğinden) istinaf sebepleri ile sınırlı inceleme yapılarak HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imza Üye ... · ¸e-imza Üye ... · ¸e-imza Katip ... · ¸e-imza