Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/460 K.2022/1258

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili aleyhine 30/04/2012 vade tarihli 63.000,00TL bedelli senede dayalı alacağın tahsili için icra takibi başlattığını, senedin zamanaşımına uğradığını, kambiyo vasfının bulunmadığını, her nekadar ticari alışveriş nedeniyle davalıya senet verilmiş ise de ticari alışverişe konu tüm fatura bedellerinin davalıya ödendiğini, senedin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin borcunun bulunmadığını belirterek müvekkilinin icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere, bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ticari defterlerinde dava konusu senedin kayıtlı olmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiği, senedin keşide ve vade tarihlerinde davacının davalıya senet bedelinin üzerinde borcunun bulunduğunu, davacının senedin ödendiğine dair herhangi bir delil sunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının ticari defter ve kayıtlarını sunmadığını, müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarının kesin delil olarak kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda 31/12/2013 tarihi itibariyle davalıya 699,49TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini, senedin kambiyo vasfına haiz olmadığını, senedin kaynağının fatura alacağı olduğunu, fatura ödemelerinin yapıldığını, senedin bedelsiz kaldığını savunarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının icra takibi nedeniyle borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zamanaşımına uğramış bonoya dayalı başlatılan icra takibine karşı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 355. maddesi uyarınca inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde re'sen gözetilecektir.

Dava konusu 06/03/2012 keşide tarihli, 30/04/2012 vade tarihli malen kayıtlı 63.000,00TL bedelli senette davacı keşideci, davalı lehtar olarak yer almaktadır. Davacı senedin zamanaşımına uğradıktan sonra 25/07/2018 tarihinde icra takibine konu edildiğini, senet bedelinin ödendiğini savunarak işbu menfi tespit davasını açmıştır. Bu durumda ispat yükü ödeme iddiasında bulunan davacı üzerindedir.

TMK.'nun 6.maddesi gereğince "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." hükmü getirilmiştir. Dosya kapsamına sunulan yazılı delillerle davacı iddiasını ispat edememiştir. Ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

O halde mahkemece; davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...