Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1197 K.2023/1588

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı .... Şti. vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı keşideci ... tarafından müvekkili lehine düzenlenen 20/08/2018 tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin arka suretinde müvekkilinin lehtar cirosu ile davalıların cirosunun bulunduğunu, ancak çekteki müvekkili adına atılan imzanın yetkili temsilcisine ait olmadığını, müvekkilinin davalılarla hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, çek bedelinin son ciranta olarak davalı .... Ltd.

Şti. tarafından bankadan tahsil edildiğini, ciro silsilesinin lehtar imzasının müvekkiline ait olmaması nedeniyle bozulduğunu ileri sürerek müvekkilinin çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve çek bedelini tahsil eden davalı .... Şti.'den 20.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin düzgün ciro silsilesi ile çeki iktisap eden iyiniyetli hamil olduğunu, çeki önceki ciranta .... A.Ş.'den ticari ilişki kapsamında düzenlenen faturalar nedeniyle ödeme amacıyla aldığını, haricen edinilen bilgilere göre çekin davacı şirket tarafından vekalet verilen yetkili kişi tarafından düzenlendiğini, imzanın sahte/yetkisiz kişiler tarafından atıldığı kabul edilse dahi müvekkiline karşı sonuç doğurmayacağını savunarak davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı .... A.Ş. cevap dilekçesi sunmamış, yargılamaya katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, çekin dava dışı keşideci tarafından davacı adına düzenlenerek verildiği, davacının ticari defterlerinde çekin kayıtlı olduğu, alınan çekler olarak bir sonraki yıla devredildiği, çekin rıza dışı davacının elinde çıktığı, alınan bilirkişi raporuna göre imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, geçersiz ciro ve rıza hilafına çekin elden çıkması nedeniyle davacının çek bedelinin ödenmesinden sorumlu olmadığı, çek bedelinin ibraz üzerine 20/08/2018 tarihinde davalı ....

Şt. tarafından tahsil edildiği, bedelinin istirdatı gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, çek bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı .... Şti.'den tahsiline, şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı .... Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeki düzgün ciro silsilesi ile teslim alan iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, kötüniyetin ispat edilemediğini, çeki önceki cirantadan ticari ilişki kapsamında ödeme amacıyla aldığını, bilirkişi raporu ile çekin davacı şirket nezdinde bulunduğunun tespit edildiğini, davacının çekle ilgili bugüne kadar suç duyurusunda bulunmadığını, davacı ile diğer davalı arasında ticari ilişki, önceden çek alınıp alınmadığı, banka kayıtları, müvekkilini zararlandırıcı kasıtla eylemlerin bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, usulüne uygun tutulmayan davacı defterlerine göre karar verildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının çek nedeniyle borçlu olup olmadığı, istirdat şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davaya konu 20/08/2018 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin dava dışı keşideci ... tarafından lehtar olarak davacı şirket adına düzenlendiği, çekin arkasında davacı şirket, davalı .... A.Ş. ve .... Şti.'nin cirolarının bulunduğu, çekin son ciranta olarak .... Şti. tarafından bankaya ibraz edilerek çek bedelinin tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; davacının davalılar ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, dava konusu çeki keşideciden aldığı yönünde kayıt bulunduğu, yine çekin bir sonraki yıla alınan çekler olarak aktarıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle çekteki imzanın davacının yetkilisine ait olmadığının tespit edilmesine, imza inkarının mutlak def'i olup herkese karşı ileri sürülebilecek olmasına göre davalı .... vekilinin menfi tespit talebine yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

İstirdat hükmü yönünden yapılan değerlendirmede, davacı son ciranta olarak davalı ....

Şti. tarafından bankadan tahsil edilen bedelin istirdatını talep etmiş ise de; istirdata konu ödemenin davacı tarafından yapılmadığı, imzanın davacıya ait olmaması nedeniyle çek nedeniyle davacı sorumlu değil ise de imzaların istiklali ilkesi gereğince çekte imzası bulunan diğer kişilerin çek bedelinden sorumlu olduğu, bu kapsamda davalının son ciranta olarak çek bedelini bankadan tahsil etmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşıldığından davacının davalı ....

Şti.'ye yönelik istirdat isteminin şartların oluşmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiş, bu nedenle davalının istinaf isteminin kabulüne, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmadığından HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."