Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1605 K.2023/1814

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı ... kendi adına asaleten diğer davalı adına temsilen, davalı ile aralarında yapılan protokol uyarınca mülkiyeti davalıya ait 4 adet iş makinesinin davacı şirkete devri karşılığında davacıya tanıklar huzurunda tanzim edilen 22/03/2018 tarih, 200.000,00 TL bedelli bono verildiğini, ancak söz konusu iş makinelerinin bugüne kadar taraflarına teslim edilmediğini, makinelerin başkasına satıldığını öğrendiklerini, davalının protokole dayalı ve teminat mahiyetindeki senedi Ankara 25. İcra Müdürlüğü'nün 2019/2864 E. sayılı dosyası ile takibe başladığını, davalı ile aralarındaki protokole konu ticari ilişki dışında aralarına başkaca ticari,

hukuki veya fiili bir cari hesap ilişkisinin olmadığını, davalıya borçlu olmadıklarını, işleme konulan senedin bedelsiz kaldığının sabit olduğunu belirterek icra takibine konu bono nedeni ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasında iş makinesi kiralama konusunda anlaşmaya varıldığını ve söz konusu araçların davacı şirkete kiralandığını, kira bedelinin davacı tarafından müvekkiline ödenmemesi üzerine dava konusu bononun verildiğini, bedelinin ödenmemesi nedeniyle de icra takibine konu edildiğini, taraflar arasında iddia edildiği gibi dava konusu bononun iş makinesi satım bedeli olarak verilmediğini, dava dilekçesi ekinde yer alan protokolün fotokopi niteliğinde olduğunu, aslının davacı yanca dosya kapsamına ibraz edilemediğini, protokolün taraflar arasında imzalandıktan sonra aslının yırtılarak iptal edildiğini,

ayrıca araç satışı nedeniyle davacının protokole göre de edimlerini yerine getirmediğinden protokol kapsamında herhangi bir hak talep edemeyeceklerini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ticari defterlerine göre davalıya borçlu olmadığı gibi 352.485,00 TL alacaklı bulunduğu icra takibine konu 200.000,00 TL bedelli senetle bağlantı kurulabilecek bir ticari ilişkinin tespit edilemediği, yine davalının ticari defterlerine göre de davacı ile davalının sahibi olduğu ....

Ltd şti arasında takibe konu bonodan kaynaklı bir ticari ilişkinin tespit edilemediği, taraflar arasında yapılan prokotolde belirtilen 22/03/2018 tarihli, 001 nolu senedin takibe konu senet olduğu, davalı tarafın senedin başka bir işten dolayı alındığına yönelik iddiasının yazılı belge ile ispatlanmasının gerektiği, ancak davalı tarafça bu şekilde bir yazılı belgenin ibraz edilemediği ve protokole konu bir kısım araçların davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde dava dışı 3. kişilere satışının gerçekleştiğinin tespit edildiği,

sonuç olarak protokolde belirtilen araçların davacı tarafa satışının gerçekleştirilmediği ve davalının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği, takibe konu senedin de bu protokol gereği verildiği, davalı yanın haksız ise de kötüniyetli kabul edilemeyeceği belirtilerek davanın kabulüne, koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Dava konusu bonun iş makinesi kiralama sözleşmesinin bedeli olarak müvekkiline verildiğini, satım sözleşmesini konu alan protokol kapsamında verilen bir senet olmadığını, protokolün aslının davacı yanca dosya kapsamına sunulmadığını, aslının taraflar arasında imha edildiğini, senede karşı senetle ispat kuralı gereğince davacı yanın bedelsizlik iddiasını ispat edemediğini, davacı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, ayrıca Ankara 63. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2021/157 E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, protokolün geçerli olduğunun varsayılması halinde dahi davacının ön edim borcu bulunduğunu, davacının ön ödeme borcunu yerine getirmediğini,

İstinaf eden-davacı vekili tarafından;

Mahkemece müvekkili aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe dayanak bononun bedelsiz olup olmadığı ve kötüniyet tazminatı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bedelsizlik iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 25. İcra Müdürlüğü’nün 2019/2864 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinden, alacaklının ..., borçluların ..., ... İnş. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti olduğu, 200.000,00 TL asıl alacak, 729,90 TL ihtiyati haciz masrafı, 31.687,50 TL işlemiş faiz, olmak üzere toplam 232.417,40 TL alacak yönünden 04/03/2019 tarihinde takip başlatıldığı, takip dayanağının 02/03/2018 tanzim, 22/03/2018 ödeme tarihli 200.000,00 TL bedelli senet olduğu anlaşılmıştır.

Takibe dayanak bono fotokopisinin incelenmesinden 02/03/2018 tanzim, 22/03/2018 ödeme tarihli 200.000,00 TL bedelli senedin nakden kaydı ile düzenlendiği, keşideci olarak davacıların avalist olarak ... isim ve imzasının yer aldığı, senet no bölümünde “001” ifadesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan protokol fotokopisinin incelenmesinden ..., ... isim ve imzasının yer aldığı, “Bu protokol ... adına kayıtlı olan aşağıda listesi yazılı makinaların 001 nolu 22.03.2018 tarihli senet ödendikten sonra satışlarının ... İnş’dan ... yola satılacağına dair ... yetkilisi ... ile ... yetkilisi ... arasında ... şahitliğinde kendi rızalarıyla aht olunup imza altına alınmıştır…NOT: Bu senet zamanında ödenme bu makine parkında hiç bir hak talep edimeyeceğini beyan ve taahhüt ederim” ... isim ve imzası ile birlikte ifadelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Ankara 63. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2021/157 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden dava konusu senet ile ilgili olarak bedelsiz senedi kullanma suçundan kamu davası açıldığı, davanın iş bu dosyayı bekletici mesele yaptığı ve halen derdest olduğu anlaşılmış olup, davalı celsede sanık olarak verdiği beyanında dava konusu senedin verilen paraların ödenmemesi nedeniyle icra takibine konu edildiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Davacı yanca dava konusu bononun satım sözleşmesi kapsamında satım sözleşmesinin bedelinin teminatı olarak davalıya verilen senet olduğu, sözleşmenin taraflar arasında geçersiz olduğu, sözleşme konusu makinaların 3. kişiye devri ile sözleşmenin ifa edilemeyeceği belirtilerek sözleşmenin bedelinin teminatı olarak verilen senedin bedelsizliği nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebiyle iş bu dava açılmıştır.

Davalı yan tarafından ise dava konusu senedin taraflar arasındaki iş makinesinin kiralanması sözleşmesi kapsamında kira bedeli için verilen senet olduğu, davalı yanca kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle icra takibine konu edildiği, taraflar arasında satım sözleşmesi bulunmadığı, dava konusu senedin satım sözleşmesinin teminatı olarak verilmediği ifade edilerek davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı ceza mahkemesinde ise dava konusu senedin verilen paraların ödenmemesi nedeniyle icra takibine konu edildiğini beyan etmiştir. Dava konusu senedin incelenmesinde nakden kaydı ile düzenlendiği, unsurlarının tam ve eksiksiz olduğu anlaşılmıştır.

Senede karşı senet ile ispat kuralı ve yukarıdaki tarafların ifadeleri ile birlikte senedin unsurları bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacı yanca usulüne uygun delillerle dava konusu senedin satım sözleşmesi kapsamında satım bedelinin teminatı olarak verildiği ve sözleşmenin geçersizliği nedeniyle bedelsiz kaldığı hususunun ispat edilmesi gerekmektedir. Davacı yanca bu meyanda dosya kapsamına bir protokol fotokopisi sunulmuştur.

Davalı tarafından protokolün aslen var olduğu kabul edilmekle birlikte dava konusu senedin bu kapsamda düzenlenmediği ve protokolün yırtılmak suretiyle taraflarca geçersiz kılındığı savunulmuştur.

Protokolde bahsi geçen senedin dava konusu senet olduğu hususu protokol metninden açıkça anlaşılamadığından, davacı yanın dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmadığı gözetilerek mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiğinden davacı yanın kötüniyetli olduğundan bahsedilemeyeceğinden davalı lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddine, davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."