Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1666 K.2024/306

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün açtığı, CER Müdürlüğünün ihtiyacı olan 275.000-kğ kalorifer yakıtına ilişkin alım ihalesine katıldığını, söz konusu ihalenin müvekkili şirketin uhdesinde kalması üzerine de 29/12/2011 tarihli sözleşmenin akdedildiğini,

20/11/2012 tarihinde davalı tarafın müvekkili şirkete gönderdiği faks ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25 nci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen hususlar nedeni ile yine aynı Kanunun 20 nci maddesinin (b) fıkrası gereği ve taraflar arasındaki sözleşmenin 34.5 maddesi çerçevesinde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin müvekkili şirkete bildirildiğini, aynı yazının 23/12/2012 tarihinde müvekkili şirkete tebliğ edildiğini,

müvekkili şirkete tebliğ edilen yazıda müvekkili şirketin teslim etmiş olduğu kalorifer yakıtları hakkında yapılan incelemede kalitesiz kalorifer yakıtı vermek sureti ile davalıyı zarara uğrattığının tespit edildiğinin belirtildiğini, yine aynı yazıda 05/10/2012 ve 16/10/2012 tarihlerinde teslimatı gerçekleştirilen kalorifer yakıtlarının geri alınması gerektiğinin belirtildiğini, 29/12/2011 tarihli sözleşmenin ayrılmaz parçası olan teknik şartnamenin 4.1 maddesine göre müvekkili şirketin kalorifer yakıtını tanker kamyonlarla davalının işyerindeki stoklama tanklarına teslim edeceğini,

4.3 maddesinde müvekkili şirketin tankerlerle stoklama tanklarına getirdiği malın boşaltımının tesliminin hemen yapılamayacağını, tankerdeki maldan numune alınacağını ve bu numune üzerinde yapılacak analiz sonuçlanıncaya kadar malın tankerde bekletileceğini yine 4.5 maddesinde ise laboratuvar testlerinin neticesi teknik şartnamenin 3 ncü maddesinde belirtilen teknik özelliklere uygun olması halinde "niteliklerine uygundur" uygun olmaması halinde "niteliklerine uygun değildir" şeklinde kesin olarak belirtileceğini ... heyeti laboratuvar raporunu ve yüklenicinin teknik şartnamenin 3 üncü maddesi gereğince vereceği raporu inceleyerek teknik

şartnameye göre değerlendireceğini, değerlendirme sonucunda uygun bulunan ürünün teslim alınacağını uygun bulunmazsa teslim alınmayacağını, müvekkili şirketin 29/11/2012 tarihli sözleşmeye göre birçok kez teslimat yaptığını ve teslimini yaptığı bu malların bedellerini de aldığını, son teslimatların ise fesih bildiriminde de belirtildiği üzere 05/10/2012 tarihli ve 16/10/2012 tarihli teslimatlar olduğunu, bu teslimatların gerçekleştiğine ilişkin tutanakların dosyaya sunulduğunu,

davalının kalorifer yakıtlarının davalının kendi yetkililerinin ve müvekkili şirketin yetkilisinin de hazır bulunduğu teslim ve tesellüm tutanaklarındaki imzaları ile teslim alındığını, ürünün teknik şartnameye uygun teslim edildiğini, teslim tarihinden sonra ürünün ayıplı hale gelmesinden davalının sorumlu olduğunu, davalı tarafın haksız feshinin sonuçlarına da katlanması gerektiğini, sözleşme gereği davalı tarafa 31.845,00-TL bedelli bir adet kesin teminat mektubu verdiğini, teminat mektubunun müvekkil şirkete iadesini,

paraya çevrilir ise de haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile söz konusu bedelin müvekkil şirkete iadesini talep ettiklerini, fesih bildiriminde 39,980 kg kalorifer yakıtının müvekkili şirketin iade alınmasının talep edildiğini malın iadesini talep ettiklerini ancak bu taleplerinin ön şartının ürünün teknik kriterlere uygun olması olduğunu, ürünün teknik kriterlere uygun halde davalı tarafa teslim edildiğini, ürünün teknik kriterlere davalı tarafın kusurundan doğan başka bir nedenle aykırı hale geldi ise ürünün bedeli olan 73.672,20TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiklerini,

olayda sürekli edimli bir sözleşme olması sebebiyle sözleşmenin süresinden önce sona ermesi nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararın tahsilini talep ve dava etmiş; haksız fesih nedeniyle uğranılan zarar kalemi olan 10.000,00-TL bedeli 21.139,13TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, ... 2. Bölge Müdürlüğünün rutin teftiş programı içerisinde ... Teftiş Kurulu Başkanlığınca 08/08/2012 tarih ve 57000 sayılı görev emri ile ... 2. Bölge Müdürlüğünün 01/01/2012 ile 31/07/2012 dönemini kapsayan ve açık ihale usulü ile yapılan mal, hizmet ve yapım işleri ihalelerinin sondaj suretiyle teftişi sırasında dosya içinde bulunan ...

2. Bölge akaryakıt alımına ilişkin ihaleleri ile ilgili ihbar dilekçesinin müfettiş tarafından sorgulanması üzerine şartnamede belirtilen Fuel oil- 4 normlarına uygun akaryakıt temin etmediği gibi, getirdiği akaryakıtın cinsinin ne olduğu konusunda kesin bilgilere ulaşılamadığının tespit edildiğini, kuruluşlarının daha fazla zarara uğramaması amacıyla davacı şirket ile yapılan sözleşmenin ...

2. Bölge Müdürlüğünün 14/11/2012 tarih ve 78352 sayılı yazısı ile fesih edildiğini, sözleşmenin feshinin öncelikli nedeninin davacı şirketin ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun uyarınca ihale komisyonunun aşırı düşük sorgulamasında 02/12/2011 tarihinde 17/11/2011 ve 755-02 sayılı ihale hakkında verdiği yazı ile, 03/11/2011 tarih ve 23915 sayılı yazı ile ... Rafinerisinden akaryakıtı alacağını belirtmiş olmasına rağmen ...

Müfettişinin İzmit rafinerisinden edindiği bilgiler davacı şirketin hiçbir aracına akaryakıt yüklenmediğine ilişkin olduğunu, davacı şirketin düşük fiyat verme sebebini İstanbul'a giden araçlarının dönüş yolunda İzmit rafinerisinden akaryakıt almasına bağlamakta olduğunu, dilekçe ekinde raporlarla da davacı şirketin getirdiği akaryaktın Fuel oil-4'e uygun olmadığını, davacı şirketin aşırı düşük sorgulamasına verdiği cevabın hileli olduğunu, sözleşmenin feshinin öncelikli sebebinin bu olduğunu,

her ne kadar sözleşmenin feshine kadar bu ürün kullanılmış olsa da müfettiş raporundan sonra artık savcılık incelemesine geçmiş bir hususta sözleşmenin devamının mümkün olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, dosyadaki mevcut müfettiş raporları analiz raporları ve diğer belgelerin incelenmesinde, taraflar arasında yapılan sözleşmede yakıt teslimat işlemlerinin sözleşmede yer alan hükümler doğrultusunda yapılmadığı, her gelen tankerden analiz için numune alınmadığı, şahit numunelerin tutulmadığı ve numunelerin analizlerinin yapıldığına ilişkin raporların dosyada mevcut olmadığının tespit edildiği, numunelerin hangi şartlarda, hangi tarihte, nereden, nasıl alındığının belli olmadığı, numune tespit tutanaklarının dosyada bulunmadığı, numune alma işleminin teknik şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olmadığı,

sözleşme hükümlerine uyulması davacı için de bir yükümlülük olup tacir olan davacının sözleşme hükümlerine uyulmamasından, dolayısıyla zarara uğradığından bahisle bir hak talep edemeyeceği , "kimse hakkın kötüye kulanımı nedeniyle hak iddia edemez" genel prensibi gereğince davalı ...'nün sözleşmeyi feshinde haklı olduğu kanaatiyle DAVANIN REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından.

Mahkemece verilen kararın gerekçesinde belirtildiği gibi hakkı kötüye kullanan davacı şirket değil davalı kurum olduğu, kontrollerin alıcı tarafından yapılması gerektiği, alınan her bir bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere “..numuneyi bu şekilde alamazsınız, akaryakıt ... depolarındaki artık akaryakıtla karışmış olur, teslimattan aylar sonra alınan numune teslim edilen akaryakıtı temsil etmez.” görüşünün yerinde olduğu, dolayısıyla, davalı ..., sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ispatlayamadığı,işlemlerin yapılmamasının tamamen ...’nin kusuru olduğu,

Müvekkili bakımından en kötü ihtimalle de bilirkişilerin değerlendirmesi gibi, bu durumda ...’nin ağır müterafik kusuru olduğu, dolayısıyla ve her halükarda davalının bu gerekçe ile de sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedenle fesih olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Feshin haklı olup olmadığı ve buna göre davacı taleplerinin değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satıma dayalı tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen 29/11/2011 tarih ve C-01 sayılı sözleşme ve eki Teknik Şartnamesinin kapsamının ... işletmesinde bulunan muhtelif binaların ısıtılmasında kullanılacak olan kalorifer yakıtının teminine yönelik düzenlendiği, boşaltım, muayene, teslimat hususlarının düzenlendiği; sözleşmenin 34.5.maddesinde "Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25. maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir." hükmü düzenlenmiştir.

... Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen 08/08/2012 tarihli raporda analiz sonuçlarının standartlara aykırı çıkması üzerine davacı şirket ile imzalanan 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25 nci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen hususlar nedeni ile yine aynı Kanunun 20 nci maddesinin (b) fıkrası gereği ve taraflar arasındaki sözleşmenin 34.5 maddesi çerçevesinde 19/11/2012 tarih ve 25560 sayılı yazı ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği bildirilmiştir.

Buna göre Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, ceza dosyası kapsamı, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davacı tarafça yakıt teslimat işlemlerinin teknik şartnameye uygun yapılmadığı,davalı tarafça sözleşmenin haklı feshedildiği,

yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacı tarafça sözleşmenin haksız feshedildiğinin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ve bu nedenle davacının yoksun kalınan karı talep edemeyeceğine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."