Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/172 K.2023/491

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 15/05/2017 tarihinde ...

Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkilinin adına kayıtlı araçlara akaryakıt alımlarında indirim hakkı tanındığını, sözleşmenin uygulanması sırasında davalının sözleşmede belirlenen edimlerine uygun davranmadığını, gerekli indirimleri yapmadığını, bu hususun davalı tarafa defaten bildirilmesine rağmen cevap verilmediğini, davalının sözleşmeye uygun davranmayacağının anlaşılması üzerine sözleşme kapsamında teslim edilen taşıt tanıma sisteminin yetkili servise iade edildiğini,

davalı tarafından taşıt tanıma sistemlerinin sökülmesinden sonra haksız ve hukuka aykırı olarak 27/12/2018 tarihinde 13.865,24 TL sözleşme fesih bedeli adı altında müvekkilinin davalıya tanımladığı DBS bankacılık sistemi üzerinden tahsilat yapıldığını, sözleşme kapsamında fesih bedeli altında herhangi bir şartın bulunmadığını belirterek şimdilik 500,00 TL'nin ihtarname tebliğ tarihi olan 22/01/2019 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 13.865,24 TL'ye yükseltmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 2+3 yıl süreli ... ... Sözleşmesi imzalandığını, davacının 31/07/2018 tarihinden itibaren akaryakıt alımı yapmadığını, iskonto revize yazısının bu nedenle gönderilmediğini, daha sonra sözleşme kapsamında tanımlanan DBS hesabının iptal edildiğini, bunun üzerine sözleşmenin feshi nedeniyle sözleşme fesih bedelinin tahsil edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalının herhangi bir bildirim veya uyarı yapmaksızın sözleşmenin 15. maddesine de aykırı olacak şekilde 16/05/2018 tarihinden iskonto yapmaktan vazgeçtiği, bu hali ile davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranmak suretiyle sözleşmenin feshine neden olduğu, davalı tarafından davacının sözleşmenin 17. maddesinde belirlenen sözleşme hükümlerine aykırı davrandığının ortaya konulamadığı ve buna ilişkin herhangi bir belgenin dosyaya sunulamadığı, sözleşme hükümlerinin davalı tarafından yerine getirilmediği ve böylelikle sözleşmenin feshine davalının sebebiyet verdiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun yeterli olmadığını, değişen piyasa koşulları nedeniyle müvekkilinin bildirim yapmaksızın tek taraflı değişiklik yapma hakkının bulunduğunu, davacının itirazsız 15/05/2018-18/07/2018 tarihleri arasında iskontosuz akaryakıt aldığını, 18/07/2018-27/12/2018 tarihlerinde akaryakıt almadığını, 18/11/2018 tarihinde banka DBS sistemini iptal ettiğini, birden fazla nedenle müvekkilinin cezai şart uygulama hakkının bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davalı tarafından davacıdan tahsil edilen sözleşme fesih bedelinin iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalının sözleşmenin feshi bedeli altında davacıdan tahsil ettiği miktarın iadesi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında 15/05/2017 tarihli 2 yıl süreli ... Sözleşmesi imzalandığı, davacının müşteri, davalının satıcı olduğu, ödemelerle ilgili 9.maddede akaryakıt alım miktarına göre iskonto oranlarının düzenlendiği, beklenmeyen ekonomik olumsuzluklar veya yetkili merciler tarafından yürürlüğe konulan sektörel uygulama değişiklikleri, akaryakıt sektörünün uymakla tabi oldukları kurumların alacağı kararlar, taban-tavan fiyat uygulamaları, vergi oranlarında yapılacak değişiklikler,

döviz kurlarında ve faizlerde yaşanabilecek aşırı değişimler sonucu kar marjında oluşan anormal değişiklikler nedeniyle değişen piyasa koşullarına bağlı olarak veya 6 aylık yakıt alımları baz alınarak hesaplanan aylık yakıt alım ortalamasında %30 nispetinde azalma olması durumunda satıcının sunulan satış koşullarında değişiklik yapma hakkının bulunduğu, sözleşme değişikliği ile ilgili 15.maddede, tarafların birbirinin yazılı muvafakatını almadan sözleşme hükmünde değişiklik ve ilave yapamayacaklarının düzenlendiği,

fesihle ilgili 17/1. maddede, müşterinin iş bu sözleşme ile üstlendiği edimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi; bankada kredi açılmaması, açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından iptal edilmesi durumları dahil olmak üzere sistemde kayıtlı bulunan beher aracın 3 (üç) ay süresince yakıt almaması veya ilk sözleşme tarihindeki ... sistemine dahil olan araç sayısında % 50 nispetinde azalma olması veya ilk 6 aylık yakıt alımlarını mbaz alarak hesaplanan aylık yakıt alımı ortalamasında % 50 nispetinde azalma olması durumunda,

satıcı iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir hükmünün bulunduğu, 17/3. maddesinde yukarıda sayılan hallerde ve satılan taşıtlar üzerinden TKÜ'lerin sökülmemesi veya söküldüğü halde satıcıya teslim edilmemesi, satıcı tarafından iadesi istenildiği halde iade edilmemesi veya satıcı tarafından zayi olduğunun tespit edilmesi hallerinde satıcının taşıt başına ve/veya her bir... için 200 amerikan doları cezai şartı işlemin yapıldığı tarihteki TC Merkez Bankası dövüz satış kuru üzerinden Türk Lirası ve KDV'si karşılığı olarak talep ve tahsil hakkına sahip olduğu,

bu şekilde tahakkuk eden cezai şart tahakkuk tarihinde tahsil edileceği hükmünün bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında ödemelerin düzenli olarak yapılabilmesi için ...Anonim Şirketi ile davacı arasında davalıya ödeme yapılması hususunda ödeme talimatı ve taahhütname düzenlendiği, ayrıca 16/05/2017 tarihinde ek protokol imzalandığı, imzalanan ödeme talimatı ve taahhütnamenin 11/12/2018 tarihinde davacı yetkilisi tarafından verilen talimat uyarınca iptal edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece SMM bilirkişiden alınan raporda özetle; taraflar arasında ticari defter ve kayıtlar uyarınca herhangi bir alacak borç ilişkisinin bulunmadığı, tarafların imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca 15/05/2017-15/05/2018 tarihleri arasında sözleşmede belirlenen edimlerini yerine getirdikleri, davalı şirketin 15/05/2018 tarihinden sonra davacıya yapmış olduğu satışlarda iskonto uygulamadığı, DBS'nin iptal edilmek istenmesi üzerine davalı tarafından davacıya sözleşme fesih bedelleri adı altında fatura düzenlendiği, davacının 18/07/2018 - 27/12/2018 tarihleri arasında davalıdan akaryakıt alımı yapmadığı, sözleşme kapsamındaki cihazların bir araç dışında sökümlerinin yapıldığı ve teslim edildiği, sözleşmenin feshine ilişkin yazılı bildirimin bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davalının cevap dilekçesinde sözleşmenin tek taraflı değiştirilebilmesi için gerekli şartların oluştuğunu ileri sürmemesine, akaryakıt alımlarında iskonto uygulamamak suretiyle ilk önce davalının sözleşmeyi ihlal etmesine göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."