Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/81 K.2023/808

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında AB menşeli besilik dana alımı için sözleşme yapıldığını, davalı kurum tarafından hastalık ve benzeri nedenlerle AB menşeli besilik dana ithal edilmeyeceğinin bildirilmesi üzerine sözleşmenin yerine getirilmediğini, davacı tarafından yatırılan teminatın iade edildiğini, daha sonra Güney Amerika menşeli besilik dana alımı için başvuruda bulunduğunu, başvuru sonucunda sözleşme imzalandığını ve sözleşme kapsamındaki satıma konu hayvanların davacı tarafından teslim alındığını, Güney Amerika menşeli hayvanların davacıya 3,95 Amerikan doları fiyat üzerinden satışının yapıldığını,

ancak aynı tip sözleşme imzalayan diğer alıcılar ile 3,70 Amerikan doları üzerinden sözleşme yapıldığını, davacıya fiyat indiriminin yapılmamasının usul ve yasaya, objektif iyi niyet, hakkaniyet ve eşitlik kurallarına aykırı olduğunu, davacı ile diğer besiciler arasında farklı fiyat uygulanmasının haksız rekabete de yol açtığını, davacı tarafından sözleşme kapsamındaki edimlerin yerine getirildiğini, fiyat farkı uygulanmasının sözleşmeye aykırı olduğunu belirterek fiyat farkı uygulaması nedeniyle davacıdan fazladan alınan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 18/10/2020 tarihli dilekçesi ile dava değerini 492.149,00 TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, Ekim - Aralık 2017 ayları içerisinde teslim edilmek üzere Güney Amerika menşeli ithal sığır başvurularının 15/08/2017 - 25/08/2017 tarihleri arasında alındığını, başvurular sırasında fiyatın 3,95 Amerikan doları olarak açıklandığını, 17/10/2017 tarihli olur ile bu döneme yönelik başvurular için fiyat indirimi yapıldığını ve fiyatın 3,70 Amerikan doları olarak belirlendiğini, davacının Mart - Haziran 2017 tarihleri arasında teslim edilecek AB menşeli hayvanlar için başvuruda bulunduğunu, davacının sözleşme imzalamaya gelmemesi nedeniyle bu döneme ilişkin sözleşme imzalanamadığını,

Güney Amerika menşeli hayvanlar için başvurunun belirtilen miktardan az olması nedeniyle yeniden ilan yapıldığını, davacının 03/10/2017 tarihinde başvuruda bulunduğunu ve başvurusu neticesinde 3,95 Amerikan doları fiyat üzerinden sözleşme imzalandığını ve davacıya sözleşme konusu hayvanların teslim edildiğini, davacı ile daha önce sözleşme imzalanmamış olduğunu, süresi içerisinde başvuruda bulunan besiciler ile davacının aynı nitelikte olmadığını, davanın haklılığının bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının Güney Amerika menşeli besilik sığırlar yönünden 15/08/2017 - 25/08/2017 tarihleri arasında başvurusunun bulunmadığı, süresinde başvuru yapan besicilerin bir kısmının taleplerinden vazgeçmeleri nedeniyle alınan ek başvuru sırasında başvuruda bulunduğu ve sözleşme imzaladığı, davacının Güney Amerika menşeli besilik sığırlar yönünden başvurusu süresi içerisinde yapılmış bir başvurusunun bulunmaması, tacir olan davacının davalı kurum ile sözleşmeyi serbest iradesi ile imzalamış olması, serbest iradesi ile imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olması,

sözleşme hükümlerinin açık olması ve yorum gerektirmemesi, sözleşme kapsamındaki satıma konu besilik sığırları teslim almış olması, indirim kararının sadece süresi içerisinde başvuru yapan besiciler hakkında uygulanması, süresinde başvuru yapmayan besiciler yönünden uygulandığına dair herhangi bir bilgi veya belgenin dosya kapsamına sunulamaması hususları dikkate alındığında süresinde başvuru yapan besiciler ile davacının aynı konumda olmayacağı, süresinde başvuru yapan besiciler yönünden belirlenen 1 kg et fiyatının davacı yönünden uygulanmamasında objektif iyi niyet, hakkaniyet ve eşitlik kurallarına aykırılık bulunmadığı,

bu hali ile davacının davalı kurum tarafından süresinde başvuru yapan besicilere yapılan indirimin kendisine uygulanmaması nedeniyle zararının oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki lehe görüşlerin değerlendirilmediği, 20/10/2017 tarihinde Mersin Limanından mal teslim alan diğer tip sözleşmelerde indirime gidildiği halde müvekkili ile yapılan sözleşmeden indirime gidilmemesinin hakkaniyet, eşitlik, objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, diğer besiciler ile müvekkili arasında haksız rekabete sebebiyet verildiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan Güney Amerika menşeli ithal besicilik sığır satış sözleşmesi kapsamında fiyat indiriminin uygulanmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan Güney Amerika menşeli ithal besicilik sığır satış sözleşmesi kapsamında fiyat indirimi uygulanmaması nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararın karşılanmasına ilişkin tazminat davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında 17/10/2017 tarihinde Güney Amerika Menşeli İthal Besilik Sığır Satış Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu, sözleşme kapsamında satıma konu hayvanlar yönünden satış bedelinin 1 kg 3,95 Amerikan doları olduğu, sözleşme kapsamında 19/10/2017 tarihinde davacıya toplam ağırlığı 496.180 kg olan 1.778 adet hayvanın teslim edildiği, buna ilişkin olarak 1.979.510,11 Amerikan doları üzerinden fatura düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davalı ...nün yazı cevabına göre, 2017 yılı Ekim - Aralık döneminde teslim edilmek üzere ithal edilmesine karar verilen Güney Amerika Menşeli İthal Besilik Sığır alımına ilişkin olarak 3.301 besici firmanın 507.376 sığır için başvuru yaptığını, başvuruların 15/08/2017 - 25/08/2017 tarihleri arasında alındığı, süresi içinde başvuru yapan firmalara ise teslimlerin 13/10/2017 - 18/10/2017 tarihlerinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacının 2017 yılı Mart - Haziran döneminde ithal edilecek AB menşeli besilik sığırlar yönünden davalıya satın alma başvurusunda bulunduğu, AB menşeli besilik sığırlarda hastalık ve benzeri sebeplerle ithal işleminin yapılamaması ve davacının başvurusuna ilişkin olarak sözleşme imzalanması için gereken şartlar yönünden üzerine düşen edimleri yerine getirememesi nedeniyle sözleşme imzalanamadığı, başvuru sırasında davacı tarafından yatırılan teminatın sözleşme kurulamaması nedeniyle davacıya iade edildiği,

daha sonra davalı kurum tarafından Güney Amerika menşeli besilik sığırlar yönünden satın alınmaya ilişkin olarak 15/08/2017 - 25/08/2017 tarihleri arasında başvuruların alındığı, 1 kg fiyatının 3,95 Amerikan doları olarak belirlendiği, davacı tarafından bu dönem içerisinde Güney Amerika menşeli sığırlar yönünden başvuruda bulunulmadığı, süresi içerisinde başvuru yapan bir kısım besiciler tarafından başvurularından vazgeçilmesi nedeniyle besicilerden ek başvuruların alındığı, bu kapsamda davacının da 03/10/2017 tarihinde başvuruda bulunduğu,

17/10/2017 tarihinde davacı ile Güney Amerika menşeli ithal besilik sığır satış sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme uyarınca 1 kg fiyatının 3,95 Amerikan doları olarak belirlendiği, 17/10/2017 tarihli olur ile davacı kurum tarafından 15/08/2017 - 25/08/2017 tarihleri arasında başvuru yapan besiciler yönünden 1 kg fiyatının 3,70 Amerikan doları olarak belirlenmesine karar verildiği, bu tarihler dışında başvuru yapan besiciler yönünden fiyat indirimi uygulanmasına yönelik alınmış bir karar veya uygulamanın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle tacir olan davacının davalı kurum ile sözleşmeyi serbest iradesi ile imzalamış olmasına, serbest iradesi ile imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olmasına,

indirim kararının sadece süresi içerisinde başvuru yapan besiciler hakkında uygulanmasına, süresinde başvuru yapmayan besiciler yönünden uygulandığına dair herhangi bir bilgi veya belgenin dosya kapsamına sunulamaması hususları dikkate alındığında süresinde başvuru yapan besiciler ile davacının aynı konumda olamayacağına, süresinde başvuru yapan besiciler yönünden belirlenen 1 kg et fiyatının davacı yönünden uygulanmamasında objektif iyi niyet,

hakkaniyet ve eşitlik kurallarına aykırılık bulunmadığına ilişkin mahkemenin değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."