Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1102 K.2024/1658

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ısıtma-soğutma sistemlerinin Türkiye çapındaki en büyük baş bayilerinden birisi olduğunu, davalının ise müvekkilinin alt bayisi olduğunu, müvekkili ve davalı arasında ... Isıtma Ürünleri Bayilik Sözleşmesi ve ... Isı Sist. Ġnş. Tes. Tic. ve San. Ltd. Şti. ... Özel Statülü Münhasır Bayii ve Satış Sözleşmesi olmak üzere iki adet sözleşme imzalandığını, davalının müvekkili şirketin eski çalışanlarından ... ile birlikte kurduğu ... Isıtma Soğutma Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Tic Sic - 79711) şirketinde %75 oranında ortaklığının bulunduğunu, ilgili şirketin de ısıtma soğutma sistemleri alanında faaliyet

gösterdiğini, 19/04/2019 tarihli noter ihtarı ile davalıya sözleşmeden doğan rekabet yasağı ve haksız rekabet hükümlerini ihlal eden faaliyetlerin ve sözleşmeye aykırı sair hareketlerin derhal sona erdirilmesinin ihtar edildiğini, ayrıca taraflar arasında araba kampanyası katılım sözleşmesinin 3. ve 4. maddelerine göre bayilik sözleşmesinin 3 yıldan önce feshi durumunda ve bayiinin 31/01/2018-31/01/2019 tarihleri arasında belirtilen adet ve nitelikte ürünleri almaması ve cari hesap borcu olması durumunda davalının fatura bedelinin tamamını faiziyle birlikte ödemesi gerektiğini,

31/05/2019 tarihinde fesih ihtarı ile birlikte davalıdan cari hesap borcu ve araç bedelinin talep edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin ... Isıtma ve soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş.'nin ana bayilerinden birisi olan davacı şirketin alt bayisi olduğunu, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin ... Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic.

A.Ş. tarafından 20/03/2019 tarihli ihtarnamesi ile herhangi bir sebep belirtmeksizin tek taraflı olarak fesih edildiğini, ihtarnamede herhangi bir fesih gerekçesi gösterilmediği gibi müvekkiline iyiniyetli çalışmalarından dolayı teşekkür dahi edildiğini, ancak daha sonra firma tarafından müvekkiline gönderilen bir mail ile 20/03/2019 tarihli feshin geçersiz olduğu belirtilerek bayilik hükümlerinin ve sözleşmenin devam ettiğinin bildirildiğini, davacının müvekkilinden herhangi bir alacağının bulunmadığını,

müvekkilinin sözleşmesinin davacı tarafça hiçbir sebep belirtilmeksizin teşekkür edilerek 20/03/2019 tarihli ihtarnamesi ile fesih edildiğini, ... Isı Sis. Ltd.

Şti. ile davacının her hangi bir sözleşme, protokol veya ticari bağlantısının bulunmadığını, müvekkilinin böyle bir şirkete ortak olmasının rekabet yasağı veya haksız rekabet anlamına gelmediğini, ne müvekkilinin ne de adı geçen şirketin davacıya karşı rekabet ve haksız rekabet yasağını ihlal edecek veya haksız rekabet anlamına gelebilecek herhangi bir faaliyetinin bulunmadığını, müvekkilinin tüm süreç boyunca davacıya karşı sözleşmeden kaynaklanan edimlerini aksatmaksızın yerine getirdiğini,

davacının 69.993,01 TL araç bedeli talebinin de yasal dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşmedeki yetki düzenlemesi nedeniyle davalının yetki itirazının reddine, icra takibinde alacağa dayanak olarak 31/05/2019 tarihli cari borcun gösterildiği, dava dilekçesinde ise bu tutarın 69.993,01 TL'lik bölümünün araç kampanyası sözleşmesine uyulmaması nedeniyle müvekkiline ödenmesi gereken araç bedeli olduğunun belirtildiği, söz konusu tutarın taraflar arasında mevcut araba kampanyası 2 nolu katılım sözleşmesi kapsamında talep edilmekte olduğu,

icra takip talebinde cari hesabın değil, araba kampanyası 2 nolu katılım sözleşmesinin dayanak olarak gösterilmesi gerektiği, bu nedenle cari alacak kapsamında olmayan icra takibine konu alacağın 69.993,01 TL'lik bölümü ile ilgili itirazın haklı olduğu,

alacağın bu miktarına yönelik itirazın iptali davasının reddi gerektiği, gerekçeli ve denetime everişli rapor ve ek raporda, taraflar arasındaki sözleşmelerin içeriği, tarafların karşılıklı keşide ettikleri ihtarname ve yazışmalar, davalı ticari defter ve kayıtlarına ilişkin bilirkişi raporu ve ekindeki belgeler ve davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar incelenip, taraf kayıtları arasındaki çelişkiler ortaya konularak davacının alacağını geç tahsil etmesinden kaynaklı sözleşme kapsamında düzenlenen vade farkı faturası nedeniyle 24.906,93 TL alacağı bulunduğu,

davalının ise kendi kayıtlarında bulunan ancak davacı kayıtlarında yer almayan 15.930,00 TL ciro prim teşvik faturasından kaynaklı alacağa hak kazanmadığı ve yine 2.280,00 TL tutarlı çeyrek altın kaydı ile ilgili alacağın dayanağının bulunmadığı belirtilip, davalının hak etmediği alacak kalemleri düşüldüğünde ve davacının hak ettiği vade alacağı dikkate alındığında tarafların bir birini teyit eden ticari defter ve kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibari ile davalı şirketten 43.116,91 TL alacağının bulunduğunun belirlendiği,

temerrüt tarihi ile takip tarihi için bu miktar asıl alacağa uygulanması gereken faiz tutarının 138,20 TL olduğu, alacağın likid olduğu gerekçesiyle davanın bu miktarlar üzerinden kısmen kabulüne, davacı lehine icra inkar tazminatına, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eksik inceleme dayalı karar verildiğini, taraflar arasındaki araç kampanyası 2 nolu katılım sözleşmesinin 3. Ve 4. maddesi uyarınca bayilik sözleşmesinin 3 yıldan önce feshi durumunda araç fatura bedelinin faiziyle birlikte iade edileceğinin hüküm altına alındığını, bilirkişi raporunda feshin haklı olup olmaması şartına bağlanmadığının tespit edildiğini, belirtilen sözleşmenin tıpkı diğer sözleşmeler gibi taraflar arasında mevcut ticari ilişkiden doğmuş olup cari hesapta tutulmasının ticari hayatın olağan akışına uygun olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; red edilen kısım üzerinde müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece takipte alacağın dayanağının yanlış gösterilmesinden dolayı araç bedeline ilişkin alacağın red edildiğini, davacının araç bedeline ilişkin alacağı olup olmadığı araştırılarak kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin ilk bilirkişi raporu ile daha sonra alınan bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğunu, çelişkinin giderilmediğini, müvekkilinin ...

Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. Ltd. A.Ş.'nin ana bayisi olan davacının alt bayisi olduğunu, ... Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. Ltd.

A.Ş.'nin bayilik sözleşmesini herhangi bir sebep göstermeksizin 20/03/2019 tarihinde feshettiğini, ancak daha sonra firma tarafından mail gönderilerek fesih ihtarının geçersiz olduğu belirtilerek bayilik hükümlerinin ve sözleşmesinin devam ettiğinin bildirildiğini, davacının alacağının bulunmadığını, müvekkilinin ticari defterlerine göre de borcun bulunmadığını, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını, davacının vade farkı faturasının hangi faturaların hangi süreyle gecikmesi nedeniyle hangi usulde hesaplama yapıldığı konusunda açıklama yapılmadığını,

müvekkilinin düzenlendiği ciro pirimi faturasının dikkate alınmamasının da yerinde olmadığını, davacının feshinin haksız olduğunu, müvekkilinin haksız rekabete yol açacak faaliyetinin bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının icra takibi nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2019/8296 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 21/06/2019 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine "cari borç" açıklamasına dayalı 113.109,92 TL asıl alacak, 1.269,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 114.378,92 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dosyasına 31/05/2019 tarihli davacı tarafından davalı adına düzenlen ihtarın eklendiği ve ihtarın ödeme emri ile birlikte davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davalıya hitaben düzenlenen 31/05/2019 tarihli fesih ihtarında, 19/04/2019 tarihli ihtarnameye konu hususların davalı tarafından yerine getirilmediği, bu nedenle ... Isı Sist. Ġnş. Tes. Tic. ve San. Ltd. Şti. ... Özel Statülü Münhasır Bayii ve

Satış Sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği, cari hesap borcu olan 43.116,91 TL ile araba kampanyası katılım sözleşmesinin ilgili maddelerine göre 69.993,01 TL araç bedeli olmak üzere toplam 113.109,92 TL'nin ödenmesinin talep edildiği görülmüştür.

Mahkemece her nekadar davacının alacağının dayanağının 43.116,91 TL cari hesap borcu ile araba kampanyası katılım sözleşmesine dayalı 69.993,01 TL araç bedeli olmasına rağmen takibin cari hesaba dayalı olması nedeniyle araç bedelinin talep edilemeyeceği gerekçesiyle bu miktara yönelik istemin usulen reddine karar verilmiş ise de, yukarıda açıklandığı üzere davacının takipte "cari borç" açıklamasına dayanarak 31/05/2019 tarihli fesih ihtarını icra dosyasına sunduğu ve fesih ihtarının ödeme emri ile birlikte davalı borçluya tebliğ edildiği hususları dikkate alındığında takipte araç bedelinin de cari borç adı altında talep edildiği anlaşılmakla mahkemece bu miktara yönelik red kararı yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, davacının takipte araç bedelini de talep edebileceği dikkate alınarak talebin haklı olup olmadığı değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden davacının istinaf itirazlarının kabulüne, kabul sebebine göre davalının istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."