Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1605 K.2024/1410

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişkinin 10/10/2013-18/06/2020 tarihleri arasında gerçekleştiğini, müvekkilinin davalıya sattığı mallara karşılık düzenlendiği fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkiline hitaben düzenlenen 27/06/2020 tarihli 118.485,36 TL bedelli kur farkı faturasına itiraz edildiğini, takip dayanağı borca ilişkin müvekkili tarafından 10/07/2020 tarihinde yapılan 330.755,79 TL ödeme ile borcun kalmadığını savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, tarafların ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, 110.779,51 TL devreden bakiye, takibe konu faturalarının da içinde bulunduğu 660.976,28 TL bedelli faturalarla birlikte toplam 771.755,79 TL borcun bulunduğu, borcun tamamının davalı tarafça 10/07/2020 tarihine kadar ödenmiş olduğu, takip tarihi itibariyle bakiye alacağın bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenmiş kur farkı sözleşmesinin de dosyada yer almadığı, davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, rapordaki tespitlerin hatalı olduğunu, kur farkı alacağı için sözleşmeye gerek olmadığını, yabancı para birimi üzerinden veya yabancı para birimine endeksli ticari ilişkinin bulunmasının gerekli ve yeterli olduğunu, takibe konu faturalar TL olarak düzenlenmiş ise de döviz karşılığının faturalarda gösterildiğini, kur farkı talebi için fatura düzenlenmesine de gerek olmadığını, davalının 10/07/2020 tarihinde yaptığı 330.755,79 TL ödemenin takip konusu faturalara ilişkin olmadığını,

ödeme mahsup edildikten sonra davalının borcunun 18.400,00 USD olduğunu, müvekkilinin niçin neden alacaklı olduğuna dair teknik açıklama yapmaları bakımından bildirilen tanıkların dinlenmediğini, davanın dayanağının kur farkı faturası olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının takibe konu faturalar nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 7.İcra Müdürlüğünün 2020/6013 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 29/07/2020 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine iki adet faturaya dayalı 18.400,00 USD asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Takibe konu davacı tarafından davalı adına düzenlenen mal satışına ilişkin faturaların 17/04/2020 tarihli 19.067,74 USD (TL karşlığı 131.943,04 TL)18/06/2020 tarihli 15.746,22 USD (TL karşılığı 107.792,32 TL) bedelli olduğu, takipte 18/06/2020 tarihli fatura bedeli ile 17/04/2020 tarihli fatura için 2.653,78 USD bakiye alacağın talep edildiği görülmüştür.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporlarında özetle; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini teyit ettiği, davacının 2019 yılından 2020 yılına devreden 110.779,51 TL alacağı ile 2020 yılında düzenlenen ve takibe konu faturaların da içinde bulunduğu toplam 6 adet 660.976,28 TL bedelli faturaların ve davalı tarafından yapılan toplam 771.755,79 TL ödemenin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ticari defterlere göre davacının davalıdan alacağının bulunmadığı, davacı tarafından davalı adına 27/06/2020 tarihli 118.485,36 TL bedelli kur faturasının düzenlendiği, işbu faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirtilmiştir.

İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Kur farkı alacağının istenebilmesi için, taraflar arasında kur farkının ödeneceğine ilişkin bir sözleşmenin veya dövize endeksli bir ticari ilişkinin bulunması gerekir. Yabancı para üzerinden kurulan temel ilişkide, fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki fark varsa bu fark kur farkı alacağıdır. Bu nitelikteki bir alacağın istenebilmesi için uygulama ya da teamül aranmaz. Kur farkı alacağı fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki farktan kaynaklanan alacak olduğundan ancak TL olarak istenebilir.

Davacının alacağının dayanağının takibe konu iki fatura nedeniyle 18.400,00 USD üzerinden kur farkı alacağı olduğu anlaşılmaktadır.

Kur farkı alacağı yabancı para alacağı (döviz) üzerinden düzenlenen faturanın düzenlediği tarihin kuru ile faturanın tahsil edildiği tarihin kuru arasındaki farktan kaynaklanan ve TL olarak doğan bir alacaktır. Kur farkı düzenlenen temel ilişkide asıl alacak miktarı döviz olarak aynı kalmaktadır.

Kur farkı alacağının döviz olarak istenmesi mümkün olmayıp, Türk Lirası olarak talep edilebilecek bir alacaktır. Türk Kanunları’na göre döviz alacağının Türk Lirası olarak istenmesi mümkün ise de, Türk Lirası alacağının dövize çevrilerek istenmesinin mümkün değildir. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve E: 2020/6941-K: 2022/4076 sayılı ilamı).

Davacının kur farkı alacağı için yabancı para olan "USD" üzerinden icra takibi başlatıp alacak talebinde bulunması mümkün olmadığından, takibe sıkı sıkıya bağlı itirazın iptaline ilişkin davada usulüne uygun yapılmış bir icra takibi bulunmadığının kabulü gerekir.

Bu durumda mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekirken yazılı gerekçe esastan davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmadığından davacının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir (Aynı yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 28/02/2023 Tarih, 2023/379 Esas, 2023/1206 Karar sayılı ilamı) .

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."