Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/2016 K.2024/1677

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı borçlu ... Hayvancılık Gıda Et Entegre İnş. Taş. Pet. San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından keşide edilerek müvekkili tarafından tahsile konulan çekin karşılığının çıkmadığını, çekle ilgili yapılan takibin semeresiz kaldığını, davalı bankanın Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediğini, çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, bankanın kredi talep eden her müşteri hakkında yaptığı gibi çek karnesi talep eden müşteri hakkında da istihbarat yapması gerektiğini, müşterinin ödeme gücünü ölçmesi ve çek hesabı açılırken alınması gerekli belgelerin doğruluk ve sıhhatini kontrol etmesi gerektiğini,

dava dışı borçlu şirkete çek karnesi verirken henüz vadesi gelmemiş ödenmeyen çok sayıda çeki olduğu halde çek karnesi verdiğini, şirket ortaklarının TCMB' dan karşılıksız çek kaydı bulunup bulunmadığının, icra takipleri olup olmadığının ve vergi ve SGK borçlarının araştırılmadığını, karşılıksız çek, protestolu senet ve kanuni takip işlemi olup olmadığının sorgulanmadığını,

nakit akışı ve mevduat hesabının incelenmediğini beyan ederek fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada HMK m.107 hükmü gereğince arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00-TL’nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı (zararın doğduğu) keşide tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bankanın Çubuk/Ankara Şubesi ile dava dışı ... Hay. Ltd.

Şti. arasında Kredi Genel Sözleşmesi imzalandığını, karşılığında firmaya krediler kullandırıldığını ve firmanın talep etmesi üzerine gerekli istihbarat araştırması yapılarak çek karnesi verildiğini, 06.06.2019 keşide tarihli 14.700,00 TL bedelli 18270 seri nolu çekin bulunduğu çek karnesi dava dışı firmaya teslim edildiğini, teslim tarihi itibariyle Ticari Otomatik İstihbarat raporu alınarak son kontroller yapılarak firmaya çek defteri teslim edildiğini, elde edilen veriler ile firmadan talep edilen belgelerin tam olması ilgili birimlerce kontrol edildikten sonra çek karnesi teslim edildiğini,

firmanın bankadan kullanmış olduğu krediler olması sebebiyle kullanılan kredilerin takibe intikal edene kadar da sorgulamaları güncel olarak yapıldığını, dava dışı firma hakkında Ankara Gayrimenkul İcra Müdürlüğü'nün 2020/485 E. Sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlatılarak ve ipotekli taşınmazın satışının gerçekleştiğini, dava dilekçesinde, dava dışı firmanın mali durumunun yeterli olmadığı,

çek yasaklısı olması gerektiği ve bu sebeplerden çek karnesi verilmemesi iddia edilmekte ise de bu hususta sunulmuş somut bir delil mevcut olmadığını, firmaya kredi ve çek defteri kullandırmadan önce memzuç sürecinin tam olarak sorgulandığını, çek karnesini teslim etmeden önce gerekli özenin gösterilerek istihbarat çalışması yapıldığını, çek defterinin teslim edildiği tarihlerde dava dışı firmanın karşılıksız çek keşide etme suçundan kaynaklı her hangi bir yargılaması ve karşılıksız çıkan bir çekinde olmadığını,

firmanın ekonomik durumunun kredi kullanımı ve çek defteri verildikten sonra bozulmuş olmasının ve borçlarını ödeyemeyecek duruma gelmesinin sorumlusu olarak müvekkili bankanın gösterilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ticari işlem yapan kişi ve şirketlerin de tacir olarak belirli sorumluluklarının oldukları ve bu sebeple müvekkili bankanın müterafik sorumluluğunun bulunamayacağını beyan ederek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, çek sözleşmesine göre muhatap bankanın asli yükümlülüğü, üzerine düzenlenen çeki

karşılığı nispetinde hamile ödemek olduğu, muhatap banka, süresi içerisinde ibraz edilen ve karşılığı bulunan çeki

ödemek zorunda olduğu, davalı bankaca 15.02.2019 basım tarihli,06.06.2019 keşide tarihli,Çubuk keşide yeri ,18270 seri nolu ,

14.700,00 TL bedelli, ... Yalı.Sis.Yapı Kim.İnş.Met.San.Ve Tic. Ltd. Şti.emrine, ... hesap nolu ... Hayvancılık Gıda Et Entegre İnş. Taş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından

verilen çek yaprağının ... A.Ş.’ye ciro edildiği, bahse konu çekin 07.06.2019 tarihinde davalı

banka şubesine ibraz edildiği, ancak karşılığı olmadığı için davalı banka tarafından 2.030,00-TL yasal

yükümlülük tutarının ödendiği, dava dışı firmaya çek taahhütnamesi akdedilerek 27.11.2012 tarihinde ilk çek karnesi verildiği, dava dışı firmaya 1120 adet çek yaprağı teslim edildiği, dava dışı firmanın ilk çek yaprağının dava konusu çek yaprağının teslimi sonrasında 25.04.2019 tarihinde

karşılıksız çıktığı, dava konusu çek yaprağının bulunduğu çek karnesinin 22.02.2019 tarihinde dava dışı şirkete teslim

edildiği, dava konusu çek yaprağının 07.06.2019 tarihinde karşılıksız çıktığı, çeklerin karşılıksız çıkmasından sonra firmaya çek karnesi verilmediği,

... Hayvancılık Gıda Et Entegre İnş Taş Pet San Ve Tic Ltd Şti ait mevduat hesabı ekstresinin

incelenmesinde; hesabın 19.09.2012 tarihinde açıldığı, EFT/Havale/Ticari Kredi Taksitleri/Kredi Kartı

Tahsilatı/ATM işlemleri/Çek Tahsilatları/Vergi Tahsilatları/SGK Tahsilatları/Fatura Tahsilatları/POS

işlemleri/Senet işlemleri gibi pek çok bankacılık işlemi yapıldığı, 2012/2018 yılları arasında genellikle mevduat

bakiyesinin (+) olduğu,2019 yılından sonra ise genelde (-) olduğu, davalı bankanın dava dışı firmaya çek karnelerini düzenli olarak gerekli araştırma yapılarak teslim ettiği, dava dışı firmaya çek karnelerinin verildiği 27.11.2012/04.04.2019 tarih aralığında ... Hayancılık Gıda

Et Entegre İnş Taş Pet San Ve Tic Ltd Şti hakkında 5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesinde belirtilen ‘’çek

düzenleme ve çek hesabı açma yasağının’’ olmadığı, dava dışı ... Hayvancılık Gıda Et Entegre İnş Taş Pet San Ve Tic Ltd Şti çek yasaklısı olmaması,

davalı banka ile 7 yıldır herhangi bir sorun yaşamadan çalıştığı, ayrıca şirket ortağı ...’a

ait karşılıksız çek süreci başlatılan işlemlerin 2002 yılına ait dava konusu çek yapraklarının karşılıksız

çıkmasından 17 yıl öncesi olduğu, davacı firmanın ilk çek yaprağının karşılıksız çıktığı 2019 yılında

mali durumunun bozulduğunun da anlaşıldığı, dikkate alındığında; davalı banka tarafından dava dışı firmaya çek karnesi verilmesine engel bir hal bulunmadığı, davalı bankanın tacir olması nedeniyle ve 5941 sayılı Çek Kanununun 2/1. maddesi çek hesabı açılması

ile ilgili olarak kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken gerekli basiret ve özeni gösterdiği anlaşılmakla, davalı bankaya yüklenecek sorumluluk bulunmadığı değerlendirilmekle davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından; Eksik incelemeye dayalı karar verildiği, Bankaların yükümlülüğünün 5941 sayılı meri Çek Kanunun 2nci maddesinde ayrıca ve açıkça vurgulandığı, davanın kabulü gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davacının alacağının bulunup bulunmadığı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davacı davalı bankanın çek hesabı sonucu karşılıksız kalan çek bedeli nedeniyle uğradığı zararın tazminini istemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda; dava dışı borçlu ...

Hayvancılık ...Tic Ltd Şti.tarafından keşide edilerek davacı tarafından 07.06.2019 tarihinde tahsile konulan 06.06.2019 keşide tarihli 14.700,00-TL bedelli 18270 seri nolu karşılığı çıkmayan çek yaprağından kaynaklandığı, davacı tarafından, dava dışı firma aleyhine, kambiyo senetlerine özgü başlatılan icra takibinden tahsilat sağlanamadığı, dava dışı firmaya çek taahhütnamesi akdedilerek 27.11.2012 tarihinde ilk çek karnesi verilerek 1120 adet çek yaprağı teslim edildiği, dava dışı firmanın ilk çek yaprağının 25.04.2019 tarihinde karşılıksız çıktığı, dava konusu çek yaprağının bulunduğu çek karnesinin 22.02.2019 tarihinde teslim edildiği,

dava konusu çek yaprağının 07.06.2019 tarihinde karşılıksız çıktığı, çeklerin karşılıksız çıkmasından sonra firmaya çek karnesi verilmediği, davalı bankanın dava dışı firmaya çek karnelerini düzenli olarak gerekli araştırma yapılarak teslim ettiği, dava dışı firmaya çek karnelerinin verildiği 27.11.2012/04.04.2019 tarih aralığında ...

Hayvancılık Gıda Et Entegre İnş Taş Pet San Ve Tic Ltd Şti hakkında 5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesinde belirilen "çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının” olmadığı, dava dışı ...

Hayvancılık Gıda Et Entegre İnş Taş Pet San Ve Tic Ltd Şti çek yasaklısı olmaması, davalı banka ile 7 yıldır herhangi bir sorun yaşamadan çalıştığı, ayrıca şirket ortağı ...'a ait karşılıksız çek süreci başlatılan işlemlerin 2002 yılına ait dava konusu çek yapraklarının karşılıksız çıkmasından 17 yıl öncesi olduğu,davacı firmanın ilk çek yaprağının karşılıksız çıktığı 2019 yılında mali durumunun bozulduğunun da anlaşıldığı, dikkate alındığında ; davalı banka tarafından dava dışı firmaya çek karnesi verilmesine engel bir hal bulunmadığı, davacı ... ...

Ltd. Şti.'nin de tacir olması nedeniyle, ticari ilişkide bulunduğu kişilerin mali durumlarını ve ödeme kabiliyetlerini araştırması ve sonucuna göre ilişki kurma zorunluluğunun bulunduğu, davacı şirketin dava dışı firma hakkında yeterli araştırmayı yapmayarak gerekli özeni göstermediği, davalı bankanın tacir olması nedeniyle ve 5941 sayılı Çek Kanunun 2/1.

Maddesi çek hesabı açılması ile ilgili olarak kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken gerekli basiret ve özeni gösterdiği, karşılıksız çıkan miktar olan 14.700,00-TL ile ilgili olarak, bankaca ödenen 2.030,00.-TL tutarındaki yasal yükümlülük tutarı düşüldükten sonra kalan 12.670,00.-TL bakiyeden davalı bankanın sorumlu olmadığı bildirilmiştir.

Buna göre mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davalı bankaya kusur atfedilememesine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."