Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/2028 K.2022/2008

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili; TBK'nun 108/2. Maddesi uyarınca müvekkil ile aleyhine tedbir talep edilen taraf arasında 3000 ton DDGS yem ham maddesi satışına ilişkin ticari ilişki kapsamında 980 ton ürünün satışına ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında karşı tarafın ürünleri almaktan kaçındığını, satış bedelini ödemek istemediğini, sözleşmeye konu hayvan yeminin alınması için karşı tarafa ihtarname gönderildiğini, ancak halen teslim almadığını, teslim alınmayan mal nedeniyle müvekkili şirketin zarara uğradığını belirterek TBK'nun 108/1-2. Maddesi uyarınca üçüncü kişilere satışına izin verilmesini talep etmiştir. Mahkemece talep kabul edilerek satışa izin verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbir kararına itiraz eden vekili; taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunmadığını, talepçinin üzerine düşen edimini yerine getirmediğini, bu nedenle sözleşmenin iptal edildiğini bildirerek talebin reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; talep eden karşı tarafla talep konusu ürünlerin satışına ilişkin ticari ilişki bulunduğuna ilişkin bilgi ve belgeleri sunduğu, yine talep ve sözleşme konusu ürünlerin yem hammaddesi olduğu gözetildiğinde TBK 108/1.

Maddesi gereğince 'bozulabilir ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesi önemli bir gideri gerektirir' şartlarını taşıdığı, talep eden vekilinin sunduğu ithalatçı firmadan alınan fiyat teklifinden sözleşme konusu ürünlerin piyasa fiyatının da belirli olduğu, TBK 108.maddesinde sayılan şartları taşıdığı, ihtarname aranmaksızın TBK 108/2.

Maddesi gereğince satış izni verilmesinde bir hukuka aykırılık görülmediği, yine davacı vekilinin talep dilekçesinde sözleşmeye konu 3000 ton yem ham maddesinin 2200 tonu teslim edilmesine teslim alınmayan kısmın 979.900 kg olmasına rağmen 3000 ton talep etmesi nedeniyle hükmün 3000 ton DDGS ham maddesi kısmının 979.900 kg olarak değiştirilmesine karar verildiği gerekçesiyle satış iznine ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın kısmen kabulüyle, kısmen reddine ;

sözleşme konusu 979.900 kg Amerikan Mısırından Hollanda Roterdam üretimi 28,5 Protein, 11,5 yağ değerli, 40 profat özellikli yem ham maddesinin 3.kişilere TBK 108/2 maddesi gereğince satışına izin verilmesine, karara itiraz eden vekilinin sair itirazlarının reddine, karar verilmiş, ara karara karşı muteriz vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir kararına itiraz eden vekili; taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından keşide edilen ihtarnamede; başvurucu firmanın sözleşmeye aykırılığı nedeniyle siparişin ve sözleşmenin feshedildiğini, karşı tarafça tebliğ alınan bu ihtara karşın halen yürürlükte bir sözleşme varmış gibi TBK m.108 hükmüne göre satış talep edilmesi hukuken mümkün olmayıp, hakkında satış kararı verilen ürünün satış bedeli TBK m.108 hükmüne göre müvekkil şirkete ait olacağını bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ihtiyati tedbir şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İhtiyati tedbir talep eden yanca ; taraflar arasında hayvan yemi ham maddesi alım satımına ilişkin sözleşme bulunduğunu, teslim alınmayan malların bozulma ihtimali ve korunmasının önemli gideri gerektirdiği malın teslim alınması konusunda karşı tarafın temerrüdü nedeniyle sözleşmeye konu malın satışına izin verilmesine yönelik tedbir talep edilmiştir.

Geçici hukuki korumalardan olan İhtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. Maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 390.maddesinde; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2)Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

(3)Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde ihtiyati tedbirin şartları, 3.fıkrada ihtiyati tedbir talep eden tarafın, “davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda” olduğunu hükme bağlamaktadır.

İhtiyati tedbir talebinin mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, hakkın elde edilmesinin imkansız hale geleceği, hakkın elde edilmesinde gecikme nedeniyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması ihtimalinin mevcut olduğu hallerde ihtiyati tedbir şartlarının var olduğu kabul edilerek uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Tedbir kararı, hakkında ihtiyati tedbir kararı alınacak hakkın bulunması ve HMK.'nın 389.maddesinde belirtilen sebeplerin olması gerekir.

İhtiyati tedbir isteyen taraf, dilekçesinde dayandığı tedbir sebebini ve ihtiyati tedbir türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden de haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Bütün bu açıklamalardan sonra; somut olayda: Mahkemece, talep edenin iddiasını bu aşamada yaklaşık olarak ispat edemediği ve tedbir koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik ve yetersiz gerekçeyle talebin kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin kabulü yönündeki ara kararı yerinde görülmemiş, ihtiyati tedbire itiraz edenin itirazının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."