Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/301 K.2024/778

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Motorlu Araçlar Paz. A.Ş. ve davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin servis şoförlüğü yaptığını, servis hizmeti sunabilmek adına davalı şirketten, 17.09.2015 tarihinde "... Marka 2015 Model ... M.bus ...

Okul Taşıtı"nı, 81.750,00-TL bedelle satın aldığını, davaya konu aracın, ... plaka ile trafiğe çıktığını, satın almasının akabinde gözle görülemeyecek ancak kullanım sırasında anlaşılabilecek sorunlar ortaya çıktığını, müvekkilinin, satıcıya onarım için 24.05.2016, 01.12.2016, 15.06.2017, 11.11.2017, 09.12.2017, 10.04.2018, 25.04.2018, 08.01.2019 tarihlerinde ayrı ayrı başvuru yaptığını, her bir başvuru için ayrı tarihlerde çeşitli tamiratlar yapıldığını, 09.02.2019 tarihinde yapılan başvuruda, yağ eksilme şikayeti ile ... ...

Otomotiv San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne başvurduklarını ancak, aracın ücret karşılığında tamir edileceğinin bildirildiğini ve indirim teklif edildiğini, müvekkilinin ise araçta üretimden kaynaklanan ayıp olduğu için bu öneriyi kabul etmediğini, tüm onarım sürecine rağmen, satın alınan araçta bir düzelme olmadığını, Sinop Sulh Hukuk Mahkemesinde yaptırılan 2019/5 D.İş sayılı dosyasında alınan tespit raporu ile araçtaki üretim hatası sebebi ile işinden olduğunu, ayrıca aracın tamiri süresince çeşitli harcamalar yaptığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, aracın üretim kaynaklı ayıplı olması nedeni ile seçimlik haklarını kullanarak;

satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesine karar verilmesini, bunun mümkün olmaması halinde, ayıp oranında indirim (aracın ayıpsız hale getirilmesi için gereken) miktarının müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararlar adına şimdilik 1.000,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Otomobil A.Ş vekili.

Türk Borçlar Kanununun 231. maddesinde belirtilen iki yıllık zamanaşımı süresinin, 17.09.2015 tarihinden itibaren işlemeye başladığını, davanın, dava ve talep yönünden zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından, ihtilafa konu araçta, yağ eksiltme şikayetinin bulunduğu iddiasıyla aracın servise getirildiğini, servislerinde, alanında uzman ve yetkin nitelikteki teknik ekip tarafından gerekli test ve ölçümler yapıldığını, yetkili servis tarafından, yağ değişimi sonrasında, araç 97.853 km’de iken araçta 5.049 gram yağ bulunduğunun tespit edildiğini, davaya konu aracın, 17.09.2015 tarihinden itibaren 4,5 yıl boyunca,

davacı yedinde halen kullanıldığını, davacı tarafın, aracın ayıpsız misli ile değişim talebinin hak ve menfaat dengesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Motorlu Araçlar A.Ş vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının, dava konusu aracı, müvekkili şirketten, 17.09.2015 tarihinde satın aldığını, bu sebeple davanın zamanaşımından reddini talep ettiklerini, davacı tarafça, yokluklarında alınmış bulunan delil tespitine ilişkin bilirkişi raporlarının, esas davaya dayanak teşkil edemeyeceğini, davacının, ayıplı olduğunu iddia ettiği araç ile ilgili olarak,

ihbar yükümlüğünü yerine getirmediğini, müvekkili şirkete hiçbir ihbarda bulunmadığını, davaya konu aracın servis kayıtları ile kullanma kılavuzu kıyaslandığında, aracın yağ tüketiminin tamamen normal seviyelerde olduğunun görüleceğini, ayrıca, araçta yağ tüketimini etkileyen en önemli unsurun kullanım biçimi ile ilgili olduğunu, bu nedenle, davacının dava konusu aracı hangi şartlarda kullandığının araştırılması gerektiğini, mezkur aracın, ayıplı mal niteliğini haiz olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davacının, davalıdan dava konusu ...

Motor No 'lu, Beyaz renkli aracı sıfır olarak aldığı, aracın yağ yakma problemi ile servise başvuruda bulunulduğu, serviste bazı işlemler yapıldığı fakat sorunun çözülemediği, bu sebeple ayıplı aracın misliyle değiştirilmesi ya da ayıp oranında indirim yönünde bu davanın açıldığı, tespit bilirkişisi ve mahkemece alınan bilirkişi heyeti raporlarına göre; dava konusu araçtaki yağ eksilme şeklinin motor içinde yağın yanması suretiyle olduğunun anlaşıldığı, aracın 1.000 km'deki yağ tüketiminin, 223 g x (1.000 km/1.160 km) — 192 g olarak tespit edildiği,

aracın, her 1.000 km de 192 gram yağ eksiltmesi ile 20.000 km'de aracın yaklaşık 3.845 g motor yağını tamamen kayıp ve kaçaklarda yakarak eksiltmesinin olağan sayılamayacağı, aracın servis kayıtlarında bulunan ve onarımı gerçekleştirilen önceki kayıtları da değerlendirildiğinde, sorunun kronik hale geldiği ve onarımla giderilemediğinin değerlendirildiği, davaya konu aracın ayıplı olduğu, bu ayıbın kullanımla ortaya çıktığı için gizli ayıp niteliğinde olduğunun bildirildiği, araçtaki ayıbın, davacının araçtan beklediği yararlanmayı engelleyecek nitelikte ve ileride ikinci el satım halinde satım değerinin düşürecek nitelikte olduğu,

davalı satıcının ayıptan dolayı davacı tarafa karşı sorumlu olduğu, TBK 227 maddesi uyarınca, davacının tercihini ayıplı malın benzeri ile değiştirilmesi yönünde kullandığı, davacı tarafın, dava konusu aracın, 31/10/2019 tarihi itibariyle ayıpsız değeri olan 120.000,00 TL üzerinden harcı tamamladığı anlaşılmakla: ... Motor No 'lu, beyaz renkli taşıtın davalıya iadesi ile, ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Motorlu Araçlar Şirketi vekili tarafından; Mahkemenin görevsiz olduğu, harç tamamlanmadan yargılama yapıldığı, her aracın tolerans değerleri içinde belli miktarda yağ yakmasının olağan olduğu, davanın reddi gerektiği, ilk derece mahkemesince somut olaya aykırı olarak ve taraflar arasındaki hak ve menfaat dengesi gözetilmeksizin aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, davanın zamanaşımına uğradığı, davacının ihbar külfetini yerine getirmediği bildirilmiştir.

2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Otomobil AŞ vekili tarafından; Ayıp iddiasını kabul etmemekle birlikte seri olarak üretilen karmaşık yapılı ve 10.000’den fazla parçadan oluşan otomobiller bakımından Türk Borçlar Kanununun 227. maddesi uyarınca ve hak ve menfaatler dengesi bakımından yaklaşık 6 yıldır davacı tarafın kullanımında olan, mezkur aracın kullanılması ile faydalanılmasına engel teşkil edecek herhangi bir durumu bulunmayan ve yıllardır üzerinden ticari kazanç elde bir aracın olduğu dikkate alındığında bedel indirimi hususunun akdin ayakta tutulması ilkesi gereği değerlendirilmesi gerekmekteyken bu hususa ilişkin bir değerlendirme de yapılmadığı bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Araçtaki ayıbın değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dava, satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misli ile değişim olmazsa ayıp oranında indirim, tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu aracın 17.09.2015 tarihinde satın alındığı, araçtaki arıza nedeniyle bir çok kez (24.05.2016 ile 08.01.20019 tarihleri arasında) servise götürüldüğü; davacı tarafça talep edilmesi üzerine Sinop Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/5 D.İş dosyası ile yapılan tespitte düzenlenen 11.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda; araç çalıştırıldığında yağ lambasının geç sönmesi ile motordan farklı bir ses tespit edilemediği, davacı ifadesine göre bu durumun hava soğukken görüldüğü, servis kayıtlarına göre araçla motor revizyonu şeklinde onarımlar yapılarak problemin çözülmeye çalışıldığını fakat başarılı olunamadığı,

aracın üretimden kaynaklı ayıplı olduğunun bildirildiği; mahkemece alınan bilirkişi raporunda da aracın servis kayıtlarında bulunan ve onarımı gerçekleştirilen önceki kayıtları da değerlendirildiğinde, sorunun kronik hale geldiğini ve onarımla giderilemediğinin değerlendirildiğini, davaya konu aracın ayıplı olduğunu, bu ayıbın kullanımla ortaya çıktığı için gizli ayıp niteliğinde olduğu,

aracın ticari okul taşıtı olarak kullanıldığını ve sürekli dur kalk yapması sebebi ile söz konusu durumun normal olduğu yönündeki davalı itirazları yönünden, aracın ticari sınıfta satılması ve bunun yanı sıra sık dur/kalk yapan bu araçta daha fazla yağ yakacağına dair kataloğunda ve kullanım kılavuzunda bilgi verici bir açıklama bulunmadığı, araçtaki temel hareket organı ve en önemli aksamlarından birinin motor olduğu da göz önüne alındığında söz konusu arıza sebebi ile teknik olarak aracın değişimi şartlarının oluştuğunu, dava konusu araçta imalat kaynaklı ayıp bulunduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu bildirilmiştir.

Buna göre mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle aracın 17.09.2015 tarihinde satın alındığı, gerek tespit bilirkişi raporunda gerekse mahkemece alınan bilirkişi raporlarında araçtaki tekrar eden ayıbın gizli ayıp olduğu,

aracın misli ile değişim yapılmasına karar verilmesinin doğru olmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."