Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/374 K.2024/750

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 23/10/2012 tarihli "Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)” imzalandığını, sözleşmeyle davalının işletmekte olduğu işyerinde müvekkili şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 100.000 Litre miktarındaki ürünü, herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanmasına kadar satmayı diğer hususlar ile birlikte kabul ve taahhüt ettiğini,

müvekkili şirket tarafından sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen geri ödenmek kaydıyla ve işyerinin açılmasında yardımcı olmak amacıyla 75.000,00 TL davalıya katkı sağlandığını, davalının edimlerini yerine getirmediğini belirterek sözleşmenin 20. ve 21. maddeleri gereğince fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla cezai şart olarak 50.000 ABD Dolarının 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında faiz uygulanmasını ve 3095 Sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca işleyecek faizinin fiili ödeme günündeki Merkez Bankası tarafından ilan edilen

döviz efektif kuru üzerinden Türk parası olarak hesaplanarak ödenmesini, 75.000,00 TL katkı tutarının verildikleri tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, delil tespiti giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalının imzalanan sözleşme şartlarına aykırı olarak iş yerini tespit dosyası ve diğer deliller ile de belirlendiği üzere 24/02/2014 tarihinde kapattığı gerekçesiyle sözleşme gereğince davalı tarafa vermiş olduğu 75.000,00TL mali yardım katkı tutarının verildikleri tarihten itibaren davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ayrıca dava konusu sözleşmenin 21. maddesi hükmü ile bilirkişi raporu ve diğer deliller değerlendirilerek 25.000 ABD Doları cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; karardaki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, dava dilekçesindeki talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, davalının sözleşmenin 3.maddesi uyarınca 100.000 Litre sözleşme konusu ürünü satın almayı taahhüt ettiğini, taahhüdünü yerine getirmeden ticari faaliyetini sonlandırarak işyerini kapattığını, sözleşmenin 20 ve 21.maddelerindeki koşulların gerçekleştiğini, cezai şartın tenkise tabi tutulamayacağını, kapalı işletmenin devamının veya ekonomik mahvının söz konusu olamayacağını, cezai şart bedelinin yatırım bedeli karşılığı olup fahiş olmadığını,

cezai şarttan hakkaniyet indirimi nedeniyle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, cezai şarttan indirim yapılıp yapılamayacağı, indirim nedeniyle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilip hükmedilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmenin ihlali nedeniyle cezai şart ve katkı payı alacağının tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece davacının 75.000,00 TL katkı payının ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle tahsili talebi kabul edilmiş, 50.000,00 USD cezai şart talebi bakımından tenkis yapılmak suretiyle 25.000,00 USD'ye hükmedilmiş olup karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 22.maddesi uyarınca tacir sıfatına haiz borçlu cezai şartın fahiş olduğu iddiasıyla indirilmesini isteyemez ise de Yargıtay içtihatlarıyla kabul edildiği üzere cezai şartın fahişliği borçlunun ekonomik mahvına sebep olacak nitelikte ise borçlunun talebi halinde bu hususun değerlendirilmesi gerekir.

Somut olayda davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sırasında sunduğu bilirkişi raporuna yönelik itiraz dilekçesinde ise cezai şarttan indirim yapılması yönünde talepte bulunmamıştır. Bu durumda cezai şarttan indirim yapılması doğru olmamıştır. Kabule göre de tenkis nedeniyle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi ve delil tespiti masraflarının yargılama giderlerine dahil edilmemesi de doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenle davacının istinaf isteminin kabulü ile yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmadığından davanın kabulüne ilişkin HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."