Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/393 K.2022/420

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/06/2019

ESAS-KARAR NO .... DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : 25/03/2022

YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili. “Arama Ruhsatlı ve Arama Ruhsat Müracaatlı” iki adet mermer sahasından birincisinin; ... ili ... ilçesinde bulunan ve....14.11.2017 tarihinde alınan 201701206 sayılı (Il-b Grup) ...saha olduğunu, devir konusu olan İkinci mermer sahasının ise Isparta ilinde “Arama Ruhsatı müracaat safhasında” bulunan ... Değerlendirme Sıra No'lu Erişim No:...

No'lu müracaat/değerlendirme alanı 99,78 ha olan ruhsat sahası olduğunu, ... ilindeki “Arama Ruhsatlı” sahanın Arama Ruhsatının Maden İşleri Genel Müdürlüğünden Ön Sözleşme öncesi 14.11.2017 tarihinde alındığını, Isparta’da bulunan mermer sahasının ise arama ruhsatının, ön sözleşmede belirlenen ruhsatların teslim tarihinden sonra alınabildiğini, davalının ödemesi gereken 500.000,00 USD’yi ödemediğini, ihtar keşide edildiğini, davalının sözleşmeden caymadığını ve sözleşmenin devam ettiğini ikrar ettiğini, ön sözleşme gereği her iki sahanın da davacı ... ... tarafından, “...

Tic.A.Ş."ne devredilmesi gerektiğini, ancak devrin gerçekleşemediğini, davalının sözleşme gereği edimini yerine getirmediğini, davalının sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 USD cezai şartın temerrüt tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı 14.12.2017 tarihli sözleşme ile ikincisi başvuru aşamasında olan iki adet arama ruhsatının davalıya devri amacıyla ön sözleşme yapıldığı, davalının sözleşmenin 2.maddesine göre ödemesi gereken 500.000,00USD’yi ödemediği, davalıya ihtar gönderilerek ödemenin gerçekleştirilmesinin istenildiği, davalı sözleşmeden caymadığı ve sözleşmenin devam ettiğini ikrar ettiği, davalının sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği,

sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğu belirterek şimdilik 1.000 USD cezai şartın davalıdan tahsilini talep ettiği, taraflar arasında davalı şirketin sözleşmeyi feshetmekte haklı olup olmadığı ve davacının cezai şart talebinin yerinde olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede, biri henüz başvuru aşamasında olan iki adet ruhsatın 30.01.2018 tarihine kadar davacı yanca davalıya 4.000.000USD bedelle satılmasının kararlaştırıldığı, davalı tarafından 158.530,06TL tutarında “ön ödeme” yapıldığı, ikinci ruhsatın sözleşme tarihinde alınmadığı,

bu haliyle henüz ruhsat aşaması tamamlanmamış yerin “geciktirici (taliki) şart” olduğu, bu durumda ikinci yerin ruhsatı alınana kadar, davacı tarafından herhangi bir talepte bulunulabilmesinin mümkün olmadığı, davacı sözleşme edimlerini yerine getirmesi konusunda davalıyı ihtar ettiği, davalı ikinci ruhsatın alınamadığı ve davacıya güveni kalmadığı gerekçesiyle sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, davalının önsözleşmeden döndüğü, davacının cezai şart bedeli talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, taraflar arasında ... İli ... İlçesinde bulunan 201701206 sayılı (II-b Grup) Arama Ruhsatı ile, sözleşmenin imzalandığı sırada müracaat safhasında olan ... Değerlendirme Sıra No’lu ...

Erişim No’lu müracaat/değerlendirme alanı 99,78 olan ikinci muhtemel ruhsata konu haklarını havi ruhsatların davalıya satışı konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşme doğrultusunda ilk ödemenin malen kabul edildiğini, davalının ödeme yükümlüğü altına girdiği 500.000,00USDyi ödememekte ısrar etmesi üzerine ihtar keşide edildiğini, davalının cevabı ihtar ile ihtar tarihi itibariyle sözleşmenin devam ettiğini belirttiğini, davalıya ana sözleşme yapılması konusunda ihtar gönderildiğini, davalının arama ruhsatı satış sözleşmesini feshettiklerini, ikinci yerin ruhsatının müracaat aşamasının tamamlandığından haberdar olduklarını,

davalı şirket mesleki tecrübesi gereği bunun müvekkile atfedilebilecek kusuru olmadığını, ruhsat sürecinin idareden kaynaklı olarak süre aldığını ve sözleşmeyi devam ettirdiğini, haksız ve geçersiz bir şekilde sözleşmeyi fesheden davalının sözleşmenin 6.m. doğrultusunda 2.000.000,00 USD cezai şartı ödeme yükümlüğü doğmuş olmasına rağmen yerel mahkemece davanın reddedildiğini, bilirkişilerin arz edilen bütün mevzuat hükümlerini ihlal ederek, görev ve yetki sınırlarını aşarak, mahkeme tarafından yapılan görevlendirme kapsamını görmezden gelerek,

davalı tarafından iddia olunmayan hususları gerekçe göstererek rapor tanzim ettiğini, bilirkişilerce delillerin hukuki geçerliliğinin çekinmeden değerlendirildiğini, bilirkişi raporunun reddedilip yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken mahkemece raporun hüküm kurarken temel kabul edilerek davalının borcunu ikrar ettiği, yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, eksik inceleme ile hukuka aykırı karar verildiğini belirterek eski hale getirme talebinin kabulü ile istinaf talebinin incelenerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istinaf etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinin 6.maddesinde düzenlenen cezai şart koşulunun oluşup oluşmadığı, davacının edimini yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; maden ruhsatı devir sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle taraflar arasında akdedilen sözleşmenin satış vaadi sözleşmesi olmasına, sözleşme hükmü uyarınca 30.01.2018 tarihine kadar davacının edimini yerine getirmemiş olmasına, yine taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6. maddesi hükmünde düzenlenmiş olan cezai şart koşulunun oluşmamış olmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."