Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/48 K.2024/992

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı şirket lehine düzenlediği 2 adet 30.000,00TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL çeklerin avans çeki olarak davalı şirkete teslim edildiği, davalı tarafça bu çeklere karşılık sadece 13.996,49 TL tutarında mal teslim edildiği, bakiye çek bedelinin 46.003,51 TL'lik bedelsiz kaldığı halde her iki çekle ilgili ilgili icra takibi başlatıldığı belirtilerek, çekler nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, bedelsiz çeklerin müvekkil şirkete iadesine, bedelsiz çeklerin tedavüle sokulması ve takibe konulması nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı zararın tazmini yanında İ.İ.K. 74/4. Maddesi gereğince müvekkil lehine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, "...Toplanan delillerden; davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişki olduğu, davacı ticari defterlerinin incelemesinde 2 adet 30.000,00 TL bedelli çekin avans olarak verildiği karşılığında önceki yıldan kalan borcu ile birlikte gelen mal bedelinin 13.996,49 TL olarak kayıtlı olduğu, davalı şirket ticari defterlerininde de önceden kalan borç görünmeden son mal satışı olan davalı yanın cevap dilekçesinde belirttiği malların 8.364,22 TL faturanın görüldüğü,

çeklerin davalı ticari defterlerinde alındığı ya da ödemesine ilişkin bir kaydın olmadığı davacı ticari defterlerindeki 2 adet çekin kaydedilmediği ancak davalı yanca icra takibine konu edildiği, sonuç olarak avans çeki olarak verilen çekler karşılığında yeterli malın gönderilmediği,

takip tarihi itibarı ile 2 adet çek nedeniyle davacı şirketin borcu olan 13.996,49 TL'nin düşümü ile 46.003,53 TL'lık kısımla ilgili borçlu olmadığının tespitine, icra takibinde davacı borçlu şirketçe 18.200,00 TL icra müdürlüğüne 22.244,40 TL garanti bankası aracılığı ile olmak üzere toplam 40.444,40 TL ödeme yaptığı ayrıca banka sorumluluk tutarının da ödendiği,

bu bedellerden mahsubu ile davacı tarafça icra takibinde 28.047,91 TL fazla ödeme yaptığının tespiti ile ödeme tarihlerinden itibaren davalıdan istirdadına, İİY 72/5 maddesi gereği davacıyı dava açmaya zorladığından davalı aleyhine tazminata da hükmetmek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6916 çek nolu 30/07/2015 tarihli 30.000,00 TL ve B-7726918 çek nolu 30/08/2015 tarihli 30.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle bu çeklerin 46.003,51 TL si için davacı yanın davalı yana borçlu olmadığının tespitine, kalan çek bedeli de ödenmiş olmakla çeklerin davacıya iadesine,

Davacı tarafça icra takibinde 28.047,91 TL fazla ödeme yapıldığının tespiti ile bu miktarın 9.847,91 TL sinin ödeme tarihi olan 23/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 18.200,00 TL sinin ödeme tarihi olan 09/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan istirdadına, 3-Fazlaya ilişkin talebin reddine, 4-İİY 72/5 maddesi gereği davalı haksız ve kötü niyetli takip yapmakla haksız yapıldığı anlaşılan 46.003,51 TL lik kısmın %20'si oranında davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine, " karar verilmiştir.

Karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Hükmün HMK'nin 297.maddesine uygun olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nin 297.maddesinde hükmün ne şekilde olması gerektiği düzenlenmiştir.

Mahkemece yazılan gerekçeli kararda hüküm fıkrasının eksik olduğu, böylece kısa kararla da çelişki oluşturulduğu görülmüştür.

Mahkemece yapılacak iş HMK'nin 297.maddesinde belirtilen ilke ve açıklamalar ışığında dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, usulün aradığı nitelikleri haiz her bir talep yönünden gerekçeli karar ve hüküm oluşturulmasıdır.

Bu itibarla, denetime elverişli usulün aradığı niteliklere haiz bir kararın bulunması istinaf incelemesinin yapılabilmesinin ön şartı olup bu nitelikte olmayan bir kararla ilgili olarak istinaf denetim ve yargılaması yapılarak bir hüküm verilemeyecektir.

Zira HMK’nın 355. maddesi gereği de Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü taktirde bunu resen gözetir. Doktrinde HMK’nın 353. maddesindeki istinaf sebeplerinin örnek niteliğinde olduğu, maddede sayılmamasına karşın mutlak istinaf sebebi olabilecek başka usul hatalarının da söz konusu olabileceği görüşünde olanlar da bulunmaktadır (Akkaya Tolga, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, Ankara 2009, s.192). Kararın gerekçesiz olması, hukuki dinlenilmesi hakkının ihlali ve bu gibi kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve istinaf denetim ve yargılamasının yapılmasına engel oluşturan hususlarda HMK’nın 353. maddesi kapsamında değerlendirilerek kararın kaldırılarak ilk derece mahkemesine gönderilmesini gerektirmektedir.

Dairemizce, bu husus kamu düzenine ilişkin olmakla HMK'nin 355. maddesi uyarınca esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve usulüne uygun nitelikte karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Kaldırma nedenine göre taraf vekillerinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesi gerekmemiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."