İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/52 K.2024/1463

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

1897'de kurulan davacının 1935'ten beri ... alanında .. başta gelmek üzere dünya çapında yenilikçi çözümleri ile ün kazandığını ve 70'i aşkın patent aldığını, davacının yemlik çit bariyeri/kilidi ürünlerini 2010'ların başında davalılardan ... eliyle Türkiye'de satışa sunduğunu, ... ile arasındaki distribütörlük ilişkisi bittikten sonra da sunmaya devam ettiğini, davacının yemlik çit bariyeri/kilidi ürünü için Türkiye'de ... sayı ile tescilli patente sahip olduğunu,

davacının eski distribütörü olan ve patentli yemlik bariyeri/kilidi ürününü gayet iyi bilen ya da bilmesi gereken davalı ile bu şirketin sahiplerinin kurucuları arasında yer aldığını, diğer davalı ... tarafından davacıya ait patentli ürünün 1 no.lu bağımsız isteminin 4 ana unsuru içeren bir ürünün Eylül 2018'de .. (...)'daki bi fuarda ve Kasım 2018'de .. (...)'daki başka bir fuarda sergilendiğini, ayrıcı ...'ın internet sitesinde "..." adı altında fotoğraflarıyla yapıldığını, davacının ...i fuarda ... mahkemelerinden tedbir talebinde bulunduğunu ve bu talebinin kabul edildiğini,

17.01.2019'da ise Bakırköy 1. Fikri ve Sınaf Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/22 D. İş sayılı dosyasında davalılar aleyhine tespit ve tedbir talebinde bulunulduğunu, bilirkişinin 04.02.2019 tarihli raporunda davalıların üretip satışa sundukları yemlik bariyeri/çiti ürünlerinin davacıya ait ... sayılı patentin 1 nolu isteminin içine düştüğünün saptandığını, bunun üzerine,

Mahkemece 06.02.2019'da ihtiyati tedbir kararı verildiğini, işbu davanın açıldığı tarihte davalı...'ın intenet sitesinde "..." sekmesi altında "..." başlığı altında "..." diye tüketicileri yanıltacak şekilde davacıdan ve patentli yemlik kilidinden bahsedildiğini, bu hususun doğruyu yansıtmadığını, davacının son 4 yıldır davalı ... taklit yemlik bariyeri üretimi nedeniyle orijinal yemlik bariyeri satışı gerçekleştirmediğini, davalı ...ın internet sitesinde kurumsal çözüm ortağı olarak davacıdan bahsettiği ve tüketici nezdinde yanlış bir izlenim yarattığını,

bu nedenle davalıların ... sayılı patente karşı tecavüz fiillerinin durdurulmasına ve kaldırılmasına, taklit ürünlere el konulmasına ve imhasına, haksız rekabetin ve tehlikesinin tespitine ve önlenmesine, haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalıların hayvancılık ve çiftlik sektöründe verimin artırılması için yüksek teknoloji ürünlerin üretimi ve satışını yapan, kendi Ar-Ge birimi bulunan, birçok patent, faydalı model ve tasarım başvurusu bulunan, 30 yılı aşkın tecrübeye sahip firmalar olduklarını, davacı ile davalılar arasında bir dönem ticari alım-satım ilişkisi yürütüldüğünü, fakat bunun bir distribütörlük ilişkisi olmadığını, davalıların davacıdan satın aldıkları ürünler üzerinde davacının patentten kaynaklanan haklarının tükendiğini,

davacının .. sayılı patente konu buluşunun "..."nin kendisine ait olmayıp yalnızca kilitleme mekanizmasına ilişkin bulunduğunu, ... sisteminin yüzyıldan fazla süredir kullanılan ve tekniğin bilinen durumuna dahil bir sistem olduğu,

çit üzerinde kilitleme yapmanın birçok yolunun bulunduğunu, sadece davacının patentindeki kilitleme mekanizması ile yapılmasının söz konusu olmadığını, davalılardan ...a ait ... sayılı "..." başlıklı bir faydalı model başvurusu bulunduğunu, bu başvuruya konu buluşun ... sayılı patente konu buluştan farklı olduğunu ve davalının kendi buluşu kapsamında üretim ve satışı hedeflediğini, delil tespitinde bulunan ve üzerinde inceleme yapılan ürünlerin ticarete konu edilmeyen depo ürünleri olduğunu, kilit kısımları davalı buluşu olan kilidin takılması için muhafaza edilen ve satışa sunulmayan çitler olduğunu,

davalıların...da fara katılmadıklarını ve hiçbir fuarda davacı patentine taklit niteliğinde ürün tanıtmadıklarını, tespit mahallindeki ürünler üzerinde de davacı markası veya ticaret unvanının yer almadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulüne, Davalıların davacıya ait ... sayılı patentten doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet ettiği anlaşıldığından, dosyada alınmış 16/06/2020 havale tarihli ana bilirkişi raporunda ... olarak tanımlanan ve görsellerine yer verilen ürünlere el konularak karar kesinleştiğinde imhasına, Hüküm özetinin ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde masrafı davalılar tarafından karşılanmak üzere ilanına,Mahkemece 2019/22 D.İş dosyası üzerinden verilen tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına; yeni tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.Mahkemece, tazminat talebini içeren birleşen 2019/417 esas sayılı dosyanın, eldeki dosyadan tefrik edilerek aynı Mahkemenin 2021/548 esasına kaydedildiği görülmüştür.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; müvekkillerinin davacı ile haksız rekabet tesşkil edecek herhangi bir fiilleri bulunmadığı gibi, müvekkilinin kendine ait patent başvurusundan kaynaklanan hakları da bulunmadığını, dürüst kullanımda bulunduklarını, Davacının, üzerinde patentten kaynaklı hakların tükenmiş olduğu faturalı orijinal ürün satışlarının tecavüz olduğunu iddia ettiğini, Karşı tarafın buluşu çitin kendisine ilişkin olmayıp çit üzerindeki kilitleme mekanizmasına ilişkin olduğunu, delil tespitinde yapılan incelemede ise sadece çitlere ilişkin rakam tespit edilmiş olup,

her çitin üzerinde tarafların patentine konu edilen kilitleme sistemi bulunmadığını, Büyükbaş hayvanların yemlendiği sırada sabit tutulabilmesi için kullanılan ve dilekçede resimde gösterilen sistemin yüzyıldan fazladır kullanılan ve tekniğin bilinen durumunda var olan bir sistem olduğunu, karşı tarafın faydalı modeline konu olan çit üzerinde kilitme yapmanın bir çok yolu bulunmakta olup, bu ancak ve ancak karşı tarafın patentindeki kilitleme mekanizması ile yapılması mümkün olan bir durum olmadığını, Tespite konu ürünlerin ticarete konu edilmediğini, müvekkillerin bu ürünler için üretim ve satışı bulunmadığını,

ancak müvekkili...'ın çit üzerinde kendine ait bir kilitleme mekanizması buluşu geliştirdiğini, bunun için TPMK nezdinde bir patent başvurusu da bulunduğunu, delil tespitinde bulunulan ve üzerinde inceleme yapılan ürünlerin ticarete konu edilmeyen depo ürünleri olup, kilit kısımlarının müvekkili buluşu olan kilidin takılması için muhafaza edilen ve satışa sunulmayan çitler olduğunu, Müvekkillerinin iddia edildiği gibi ...'da fuara katılmadığını, hiç bir fuarda davacı patentine taklit niteliğinde ürün tanıtmadığını,

yerel mahkemece bu husustaki itirazların dikkate alınmadan davacı tarafın tek taraflı iddiasına göre verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davacının ... çekildiğini belirttiği fotoğrafların (dava dilekçesi ek 5'teki) iddia edildiği gibi müvekkiline ait stanttan olmadığını, fotoğrafların hiç birinde tespite konu edilen ürünler üzerinde müvekkilinin unvanına veya markasına rastlanılmadığını, müvekkillerinin jourdain firmasından satın aldığı ürünlerin satışını yapmakta olup, bazı fuarlara da ... ürünleri ile katıldığını,.../ ... olarak nitelendirilen ürünün,

dava konusu patentin koruma kapsamına girdiği yönünde yapılan değerlendirmenin haksız olduğunu, söz konusu mekanizmalı ürünlerin müvekkilinin elinde halen bir kısım davacıdan faturası ile aldığı orijinal ... ürünleri olduğunu,Bilirkişi raporunda ... olarak nitelendirilen üründen inceleme sırasında kaç adet olduğunun net olarak tespit edilemediğini, kaldı ki toplam tespit edilen ürün miktarının dahi net olarak tespit edilemediğini, bu çitlerin pek çoğunda kilit sistemi bile bulunmazken, bir kısmının da müvekkilinin patentine ait kilit sistemi denenen boş (kilitsiz) çitler olduğunu,

tespitin Jourdain firmasından daha önceden alınan ürünler üzerinde yapılmış olma ihtimali mevcut olup, tespit edilen ürünlerin hiçbirinin üzerinde müvekkili markası veya ticaret unvanı bulunmadığını, ayrıca, müvekkilinin jourdain dışında başka bir çok firmadan da yemlik bariyeri satın almış olup, iş yerinde farklı firmalara ait ürünler de açıkça görülmekteyken ürünler tek tek incelenmediğinden, hangi firmaya ait olduğu ve nasıl bir kilitleme mekanizması taşıdığı belirlenmeden bir rapor düzenlendiğini, tespite konu ürünlerin tek tek sayılıp incelenmesi gerektiğini.

Davaya konu ürünlerinin bir kısmının "..." taşımayan "..." ürününden ibaretken, bir kısmının da ar-ge çalışması sırasında faydalı model başvurusuna konu kilitleri üzerinde denediği bariyer ürünleri olup, önemli bir kısmının da müvekkilinin davacıdan fatura karşılığı aldığı üzerinde patent hakkı tükenmiş ürünler olabileceğini, ürünler tek tek incelenmediğinden,

hangi ürünlerin ihlal kapsamında olduğunun da bilirkişi raporu ile ispat edilemediğini, Mahkeme tarafından sadece ... olarak tanımlanan (1) numaralı ürünün davacıya ait ...sayılı Patenti ihlal ettiği gerekçesiyle ana bilirkişi raporunda sadece ... olarak tanımlanan ve görsellerine yer verilen ürünlere el konularak karar kesinleştiğinde imhasına karar verilmişken, bu hususta bir açıklama yapılmadan 2019/22 D.İş dosyasındaki 2085 adet ürünün hepsine konulan tedbir kararının hükmün kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiş olmasının çelişki teşkil edeceğini,

hükmün infazında tereddüt uyandıracağını,10.09.2021 tarihli duruşmada verilen 2019/22 D.İş dosyası üzerinden verilen tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına ilişkin kararın HMK' nın 305.

Maddesi gereğince hükmün tavzihi yoluyla kaldırılması gerektiğini, Mahkeme aksi kanaatte ise, HMK 305/A düzenlemesi gereği ek karar ile hükmün tamamlanarak, sadece ...olarak tanımlanan ürünler üzerinde ihtiyati tedbir kararının devamına, ... olarak tanımlanan ürünler üzerindeki ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair ek karar verilmesi yönündeki talebin reddine dair kararın da kaldırılması gerektiğini, aski halde hükmün infazında tereddüt yaşanacağını,

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava; patentten doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetinin tespiti ile men'ine yöneliktir.SMK'nun 141 Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak,

patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak,

patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir.

Görüldüğü üzere, patentten doğan hakka tecavüz fiilleri kanunda seçimlik olarak sıralanmış olup, her ne kadar davalı yanca ürünlerin ticarete konu edilmediği ve satılmadığı iddia edilmiş ise de, tespite konu ürün sayısı, davalıların ayrı ayrı birer ticari şirket olması ve iştigal alanlarının ticaret olması hususları birlikte dikkate alındığında, ürünleri elinde bulundurma sebebine yönelik aksi yöndeki istinaf sebepleri, ayrıntıları aşağıda açıklanacağı üzere yerinde görülmemiştir.Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/22 değişik iş sayılı dosyası incelendiğinde; tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda.

"22/01/2019 tarihinde aleyhine tespit talep edilen taraflardan ... Şti. Firmasının .... Silivri/İstanbul adresinde 2085 adet ... olduğu, tespit mahallinde görülen çit bariyerlerin, ... "..." buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında olduğu" hususları tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporunda; ... olarak tanımlanan sistemin kilit mekanizmasının, davacı tarafın ... sayılı patentinin 1 nolu bağımsız isteminde tanımlanmış olan unsurları tamamen ve aynen içerdiği, bu haliyle yerinde inceleme sırasında taraflarına gösterilen ve Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/22 değişik iş sayılı dosya kapsamında incelenen bariyerlerden olduğu belirtilen ve rapor kapsamında ... olarak tanımlanan bariyerin kilit sisteminin ... sayılı patentinin 1 nolu bağımsız isteminin koruması kapsamında olduğu,

Çit/Bariyer B olarak tanımladıkları sistemin kilit mekanizmasında bulunan yatak ile ... sayılı patentli kilit mekanizmasında bulunan yatağın birbirinden tamamen farklı olduğunu, ... sayılı patentli kilit mekanizmasında, manşon üzerinde sadece kilitleme girintisi bulunurken, ...deki manşon üzerinde (davalının faydalı model belgesinde alt kilit olarak ifade edilen) ise iki ayak yuvası ve kilit yuvası olmka üzere üç adet girinti bulunduğu, ... sayılı patentli kilit mekanizmasında manşon, yassı/eliptik formda iken, ...deki manşonun daha farklı, kesit alanı olarak dairesel formda olduğu,

... olarak tanımladıkları sistemin kilit mekanizmasının ... sayılı patentli kilit mekanizması ile arasındaki diğer farkın ise; davacı patentinde kilit mekanizmasında bariyerin üst kirişinin üstünde, en uç kısmında bulunan ve manşonun içinden geçen dönel çubuğun sabitlenmesi sağlayarak hareketini engelleyen bir kilitleme pimi ihtiva ederken, davalı Çit/Bariyer B'de ise yaylı bir pim (davalının faydalı model belgesinde çıta kilidi olarak ifade edilen) dönel çubuk (çıta) üzerinde bulunan, deliğe çubuğun sabitlenmesini sağlayarak hareketini engelleyen bir sistem/kilitleme pimi ihtiva ettiği,

işbu rapor kısmında ... olarak tanımlanana bariyerin kilit sisteminin ... sayılı patentinin 1 nolu bağımsız isteminin koruması kapsamı dışında olduğu, sonuç olarak; ... olarak tanımlanan (1) numaralı ürünün davacıya ait ... sayılı patenti ihlal ettiği, .... olarak tanımlanan (2) numaralı ürünün davacıya ait ...sayılı patenti ihlal etmediği kanaati bildirilmiştir.

İstinaf yoluna başvuran davalı yan, davaya konu ürünlerinin bir kısmının "..." taşımayan "..." ürününden ibaretken, bir kısmının da ar-ge çalışması sırasında faydalı model başvurusuna konu kilitleri üzerinde denediği bariyer ürünleri olup, önemli bir kısmının da davalının davacıdan fatura karşılığı aldığı üzerinde patent hakkı tükenmiş ürünler olabileceğini, ürünler tek tek incelenmediğinden, hangi ürünlerin ihlal kapsamında olduğunun da bilirkişi raporu ile ispat edilemediğini ileri sürmüş ise de; daha öncesinde, dosya içeriğinde mübrez, İstanbul Anadolu Fikri Sınai Haklâr Hukuk Mahkemesi 2019/22 D.

İş sayılı dosya kapsamında incelenen bir kısım yemlik bariyeri/çit lerden hazır edilen bir adedi üzerinde inceleme yapıldığı, inceleme sırasında kaydedilen fotoğraf ve videoların rapor ekinde sunulduğu, dava konusu patentin koruması kapsamında olduğu belirtilen ürünün bilirkişi heyeti tarafından ... alarak adlandırıldığı, hem tanımlama hem de ürünün görsellerine yer verilmek suretiyle ürünün bu şekilde tanımlandığı ve diğerlerinden ayrıldığı, Mahkemece hükmün de bu tanımlama üzerinden kurulduğu, tecavüz oluşturan ürünlere elkonulmasına karar verildiği, hangi ürünlerin tecavüz oluşturduğunun ayrımsama yoluyla belirtildiği,

ortada infazda tereddüt oluşturacak bir durum bulunmadığı gibi, aynı ürünün sayma yoluyla belirtilmesinin dosyaya bir hukuki fayda sağlamayacağı, tazminata ilişkin bir talep bulunmadığından ürün sayısının bu aşamada sonuca bir etkisinin olmadığı anlaşılmış, bu itibarla aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Diğer yandan, davacı delilleri arasında yer alan faturalar incelendiğinde, davacının davalılardan ...

Şti'ne 21.03.2013 tarih ve ...sayılı fatura, 09.07.2015 tarih ve... sayılı fatura ve 07.10.2015 tarih ve ... sayılı fatura ile 12'li ya da 6'lı ya da tekli ambalajlar halinde toplam 418 adet “...” ismiyle tabir edilen ürünlerden aldığı, ancak söz konusu ürünlerin tespite konu ürünler olduğunun fatura ve ticari kayıtlarla ispatlanamadığı, davalı yanca ürünlerin önemli bir kısmının davalının davacıdan fatura karşılığı aldığı üzerinde patent hakkı tükenmiş ürünler olabileceğini ileri sürse de, dosyaya sunulan faturanın tarihinin 2015 yılına ait olduğu,

tespit tarihinin ise 2019 yılında gerçekleştiği, mevcut delil durumuna göre bu iddianın ispatlanamadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak toplanan deliller ışığında; davalıların ticari amaçla elinde bulundurdukları ürünlerden, bilirkişi raporlarında ... olarak tanımlanan yemlik bariyerlerinin, davacı tarafın davaya konu ... sayılı patentin kapsamında kaldığı ve davalı eyleminin patent hakkına tecavüz ve aynı zamanda TTK'nun 54.vd maddeleri uyarınca haksız rekabet oluşturduğu, Mahkemece davanın kabulüne ve tavzih talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalılar vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve görüşüne varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

19/09/2024