Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/705 K.2024/840

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 10 senedir devam ettiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkide sezon başlamadan önce davacı tarafından müşteri çekleri ve senetler verilerek ödemeler yapıldığını, sonrasında davalı tarafından kumaşlar gönderildiğini, davacının 2017 yılı sonu itibariyle davalıya 8.138,00 TL cari hesap bakiye borcu bulunurken, davalı şirkete göndereceği kumaşlar için çekler ve senetlerin teslim edildiğini, davalının, kendisine teslim edilen çek ve senet bedelleri kadar kumaş teslim etmeyi taahhüt etmesine rağmen, 3 adet fatura karşılığı toplam 54.448,52 TL tutarında kumaş teslim ettiğini,

avans olarak teslim edilen çekler nedeniyle eksik mal teslim edildiğini belirterek müvekkilinin davaya konu 31.11.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ... nolu çekle ilgili olarak 22.551,48 TL ve 31.12.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ve .... nolu çeklerle ilgili borçlu olunmadığının tespitine, kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya mal teslim etmesine rağmen davacı tarafından verilen çeklerin karşılıksız çıktığı ve icra takibine konu edilmek zorunda kalındığını, müvekkilinin ticari defter ve kayıtları incelendiğinde müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava tarihi itibariyle davacı şirket ticari defter kayıtlarında davalıdan 162.551,48 TL alacaklı olduğu kayıtlı iken, davalı taraf ticari defterlerinde davacıdan 75.829,09 TL alacak bakiyesi kayıtlı olduğu, taraf kayıtlarındaki bakiyelerin birbiri ile örtüşmediği, taraf defterlerinin karşılıklı incelenmesi sonucunda davacının dava tarihi tarihi itibariyle cari hesap borç/alacak durumu çıkartıldığında, davacı şirketin davalıdan (450.300,74 — 508.061,65) 57.760,91 TL alacaklı olduğu, yukarıda yapılan hesaplamada ödemeler toplamına davacı tarafından dava konusu yapılan ... ....

Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 31.11.2018 tarihli .. nolu 30.000,00 TL bedelli, 31.12.2018 tarihli ... nolu 30.000,00 TL bedelli çeklerin dahil olduğu, davacı şirketin davalıya dava konusu 31.11.2018 tarihli .... nolu 30.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı 27.760,91 TL bakımından borcunun bulunmadığı, 31.12.2018 tarihli ... nolu 30.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı borçlu olmadığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece kötüniyet tazminatı talebinin reddi kararının doğru olmadığı gibi müvekkilinin daha fazla alacaklı olduğunu, bilirkişi raporlarına itirazlarını tekrar ettiklerini, İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesis edildiğini, müvekkilinin kayıtlarında yer almayan, müvekkilinin ciro silsilesinde yer almadığı ve müvekkili şirketin yetkilisinin şahsi cirosunun bulunduğu senetlerin hesaplamaya dahil edilmesinin hatalı olduğunu, şirket ortağına yapılan ödemenin müvekkiline yapılmış ödeme olarak kabul edilemeyeceğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık dava konusu bonolar nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, avans olarak verilen çekler nedeniyle mal teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davacı yanca avans olarak verilen çekler karşılığında mal teslim edilmediği belirtilerek iş bu menfi tespit davası açılmış olup, davalı yanca davacı iddialarının yerinde olmadığı, müvekkilinin mal teslim ettiği, ticari defterlerin incelenmesi sonucunda alacağın varlığının tespit edileceği bildirilerek davanın reddi istenmiştir.

Mahkemece dosya kapsamında tarafların ticari defter ve kayıtların üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup dava tarihi itibariyle davacı şirket ticari defter kayıtlarında davalıdan 162.551,48 TL alacaklı olduğu kayıtlı iken, davalı taraf ticari defterlerinde davacıdan 75.829,09 TL alacak bakiyesi kayıtlı olduğu, taraf kayıtlarındaki bakiyelerin birbiri ile örtüşmediği tespit edilmiştir.

Mahkemece taraf defter ve kayıtları yerinde olarak karşılıklı incelenmiş ve 24/09/2021 tarihli ek bilirkişi raporu alınmış ise de raporda davalı şirket ortağına yapılan ödemelerin davalı şirket borcuna karşılık yapılmış ödeme olarak kabul edilmesi halinde dava konusu çekler nedeniyle davacının borçlu olmayacağı, kabul edilmemesi halinde ise davalının alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemece davalı şirket ortağına yapılan ödemeler davalı şirket borcuna karşılık yapılmış ödeme olarak kabul edilmiş ise de bu kabulün gerekçesinin karar yerinde tartışılmadığı tespit edilmiştir. Zira söz konusu çek ve bonoların davalı şirket kayıtlarında yer almadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında ... tarafından verilen her biri 2.500,00 TL bedelli 4 adet senedin arka yüzlerinin de bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mahkemece anılan bonoların arka yüzleri de temin edilerek dava dışı şirket ortağına yapılan ödemelerin, her bir çek ve bononun ön ve arka yüzü değerlendirilerek söz konusu bu ödemelerin davalı şirkete yapılan ödeme olarak kabul edilip edilemeyeceği, ispat yükünün davacı yanda olduğu gözetilerek değerlendirilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edilmesi doğru değildir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, tarafların istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, şimdilik sair istinaf itirazları incelenmemiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."