Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1008 K.2024/744

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; ödünç para karşılığında keşide edilen çeke dayalı girişilen icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına , % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; icra takibine konu çekin dava dilekçesinde belirtilenin aksine bankaya ibraz edilmediği için kambiyo vasfını yitirdiğini, takip konusu alacağın zamanaşımına uğradığını ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davalının davacıya kambiyo vasfını yitirmiş çekten dolayı herhangi bir borcu bulunmadığını, davacıların murisinin hesabına ödeme yapıldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Dairemizin 2021/1536 Esas, 2021/2301 Karar, 30/12/2021 tarihli kaldırma kararı doğrultusunda; davacının süresi içinde ibraz edilmeyen çeke dayalı alacağının varlığını temel ilişki kapsamında davacı keşidecinin usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı yanca akdi ilişkinin kabul edilerek bu borcun ödendiğini savunmasına rağmen borcun davalı tarafından ödenip ödenmediği hususunda araştırma yapılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davalının ödene savunmasının üzerinde durularak oluşacak sonuca göre karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık ; süresi içinde bankaya ibraz edilmeyen çeke dayalı alacağın temel ilişki kapsamında ispat edilip edilmediği ve ispat yükünün tayini hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo vasfını yitirmiş çeke dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dairemizin kabul kaldırma kararında; takibe konu çekin keşidecisi ve lehtarı davanın tarafları bakımdan asıl borç alacak ilişkisinin ortaya konularak ispat yükünün buna göre belirlenmesi ve tarafların ortaya koymuş olduğu deliller değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Davacı, ödünç verdiği iddiasıyla süresi içinde bankaya ibraz edilmeyen çeke dayalı alacağının tahsili için icra takibine girişmiş, itiraz üzerine bu dava açılmıştır. Davalı vekili, 10/09/2018 tarihli cevap dilekçesinde ve ilk derece mahkemesinin ilk kararının 22/11/2018 tarihli istinaf dilekçesinde açıkça müvekkilinin çek bedelini ödediğini ödeme savunması üzerinde durulmadan karar verildiğini beyan etmiştir.

Davalı yan ödeme nedeniyle borcun kalmadığını savunduğuna göre somut olayda ispat yükü davalı tarafa geçmiştir. Hakimin davayı aydınlatma görevi bulunmaktadır.

Bu çerçevede, davalının sunduğu cevap dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde gösterdiği delilleri toplanıp, davalı tarafa savunması açıklattırılıp, açıklanan ilkeler uyarınca deliller değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle ispat yükünde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

O halde davalıya iddiasını ispatlama olanağı tanınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, ispat yükünde yanılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın istinaf itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."