Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1105 K.2026/215

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... İnş. Tur. San.ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından keşide edilerek müvekkili tarafından tahsile konulan 30/10/2018 tarihli 374.600,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıktığını, dava dışı şirketin konkordato sürecinden dolayı çekin takibe konulamadığını, davalı bankanın Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkate göstermediğini, çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek karnesi vermek suretiyle müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu,

dava dışı borçlu şirketin mali durumunun çek karnesi almaya yeterli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada HMK 107.madde hükmü gereğince artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı şirkete çek karnesi verilirken mali durumunun yeterli ve ayrıntılı olarak incelendiğini, Çek Kanunu gereğince firma ve ortakları hakkında yapılması gereken tüm araştırmaların yapıldığını, çek karnesi verilmesine engel bir hal olmadığının tespit edildiğini, müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu dikkate alındığında ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hatalı ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak karar verildiğini, davalı bankanın çek hesabı açarken gerekli özen ve dikkati göstermediğini, ancak raporda çek karnesi verilmesine engel bir durum olup olmadığının değerlendirildiğini, çek karnesi verilen 12/06/2018 tarihinden önce bankanın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, zira davalı banka tarafından sunulan tüm belgelerin çek karnesi verilme tarihinden sonraya ait olduğunu, çek hesabı açılırken istihbarat raporunun düzenlendiğini,

çek karnesi verilmeden önce dava dışı firmanın öz kaynaklarının uzun vadeli borçlarına oranının negatif olduğunu, geçmişe yönelik olumsuz kayıtların yer aldığını, sayısız icra takibi ve şirket araçları üzerinde haciz bulunduğunu, bu hususların davalı bankaca araştırılmadığını, davalının kusuru ile müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davalı bankanın dava dışı borçlu şirkete çek karnesi verirken 5941 sayılı Kanun 2.maddesi gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, davacının bu bu nedenle zarara uğrayıp uğramadığı, zarardan davalı bankanın sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 5941 sayılı yasanın 2. maddesi kapsamında davalı bankanın sorumlu olduğu iddiasına dayalı olarak açılan tazminat davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davaya konu çekin davalı bankanın ... Şubesine ait olduğu, çekin 30/10/2018 keşide tarihli, 374.600,00 TL bedelli olduğu, çekte keşidecinin dava dışı ... İnş. Tur. San.ve Tic. Ltd. Şti., davacı şirketin çekte ciranta olduğu, çekin aynı gün bankaya ibraz edildiği, kayyum heyetinin onayı olmadığından çekle ilgili işlem yapılamadığına dair bankanın yazısı bulunduğu görülmüştür.

Mahkemece bankacı bilirkişi ve hesap bilirkişisinden oluşan heyetten alınan 17/01/2023 tarihli raporda özetle; çek hesabı açılırken Çek Kanunu gereğince davalı bankanın tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu, çek raporunda dava dışı şirketin çek ödeme performansı yönünden 12/06/2018 itibariyle çek karnesi verilmesinde hatalı bir husus bulunmadığı, dava dışı şirket ve ortağının çek yasaklılık kararlarının çek karnesi verilmesi tarihinden sonraya ait olduğu, şirket ortağının protestolu senet kayıtlarının yine çek karnesi verilmesi tarihinden sonraya ait olduğu,

Bankalar Birliği Kayıtları yönünden dava dışı şirkete çek karnesi verilmesine engel bir olumsuz kayıt bulunmadığı, yine dava dışı şirketin gayrimenkullerinde çek karnesi verildiği tarih itibariyle kısıtlayıcı bir tedbir bulunmadığı, çek karnesi verilmeden önceki tarihlere ait toplam 4.748,83 TL vergi borcunun bankaca yapılan istihbarat sorgularında yer almadığı, dava dışı firmanın SGK borcunun bulunmadığı, şirketlerin ... üzerinden çek almadan önce keşidecinin ödeme geçmişini sorgulayabileceği, davacının çeki kabul etmeden önce bu olanaktan yararlanmadığı,

davacı şirkete sorumluluk izafe edilip edilmeyeceği konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş belirtilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle denetime elverişli bilirkişi raporundaki ayrıntılı inceleme içeren tespit ve değerlendirmelerin dosya içeriğine ve mevzuata uygun olmasına,

davalı bankanın çek hesabı açarken Çek Kanunu gereğince tüm yükümlülükleri yerine getirdiğinin tespit edilmesine, davalı bankanın kanuni düzenlemelere riayet ederek üzerine düşen özen yükümlüğünü yerine getirmiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."