Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1215 K.2023/1220

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı; müvekkili şirketin ... A.Ş. tarafından kendisine verilen çek karnesinde yer alan,meşru hamili olduğu, ... numaralı çekleri uhdesinde iken kaybettiğini, çeklerin kaybedildikleri sırada boş olduğunu, bu çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde Müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğabileceğini beyan ederek, öncelikle dava konusu çeklerin ibrazı halinde ödenmesini önlemek amacıyla tedbiren ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava hasımsız açılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; keşideci tarafından zayii nedeniyle çek iptalinin talep edildiği, TTK'nun 818/s bendi yollaması ile aynı kanunun 757. maddesi ve devamı maddelere göre açılacak olan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle bu tür davayı açma yetkisinin hamile ait olduğu, keşideci, davacının zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı tarafından; ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri gibi zayiİ nedeniyle çek iptaline karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; TTK'nın 757 ve devamı maddeleri gereğince dava konusu çekin zayiinden kaynaklanmakta olup, davacının zayi nedeniyle iptalini talep ettiği çeklerde keşideci sıfatını taşıması nedeni ile dava açma hakkı bulunup bulunmadığı ve zayİi edildiği belirtilen çeklerin kıymetli evrak vasfına sahip olmadığından iptalinin talep edip edemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesine dayalı zayii nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757.ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Diğer yandan davaya konu çekler boş çek yaprakları olup, TTK’nun 780. maddesi uyarınca kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı kıymetli evrak vasfını taşımadığı anlaşılmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."