Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1299 K.2025/1527

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından davalıya satışı gerçekleştirilen mallar için müvekkili tarafından faturalar düzenlendiğini, faturalara konu malların tesliminin müvekkilinin iş ortağı olan dava dışı ... Turz.

A.Ş. tarafından gerçekleştirildiğini, davalının satım bedelini ödemek amacıyla müvekkiline toplamda 387.200,00 TL bedelli malen kayıtlı 4 adet senet keşide ettiğini, davalının senetleri tek imza ile keşide etmeden çok kısa bir süre önce çift imza ile temsile açıldığını, davalının müvekkilinin alacağını karşılıksız bırakmak amacıyla yaptığı temsile ilişkin değişiklik nedeniyle tek imza ile keşide edilen senetlerin tahsil edilemediğini, fatura ve cari hesaba dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflarca yapılması planlanan bir takım rektifiye işlemine binaen alınacak mallara karşılık davacıya 4 adet senet verildiğini, pandemi nedeniyle müvekkili şirketin ticari işlerinde aksaklık meydana gelmesi sebebiyle planlanan işin gerçekleşmediğini, bu nedenle senetlerin hukuki dayanağının kalmadığını, seramik şirketleri arasındaki ticari ilişkilerde teamül olarak önce senet imzalanıp sonra mal teslimi yapılmakta olduğunu, senetlere karşılık mal teslimi yapılmadığını, aksine mutabakata ilişkin yazışmalar ve cari hesap ekstresine göre müvekkilinin 24.417,17 TL alacaklı olduğunu,

senetlerin iadesi için gönderilen 23/07/2020 tarihli ihtarnameye rağmen senetlerin iade edilmediğini, verilen senetlerden 21/12/2020 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli senedin dava dışı ... Turz.

A.Ş.'ye ciro edilerek bu şirket tarafından alınan ihtiyati haciz kararına istinaden Bozüyük İcra Müdürlüğünün 2020/857 Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo takibi başlatıldığını, fiili haciz sırasında fabrikada bulunan malların muhafazasının engellenmesi için 04/08/2020 tarihinde 102.029,00 TL'nin icra müdürlüğünün emanet hesabına icraya durdurmak için depo edildiğini, paranın halihazırda icra müdürlüğü hesabında bulunduğunu, davacının paranın icra dosyasına depo edildiğini bilmesine rağmen kötüniyetli mükerrer tahsilat yapmaya çalıştığını, icra dosyasına yönelik yetki ve esasa ilişkin itirazlarla İcra Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını,

müvekkilinin müşterek imza ile temsil edildiğini, senette tek imza bulunduğundan geçersiz olduğunu, davacının sunduğu irsaliyelerde rektifiye (seramik malzemelerin kenarındaki eğrisel yüzeylerin kaldırılması/düzeltilmesi işlemi) açıklamasının bulunduğunu, satışa dair ibarenin bulunmadığını, irsaliyelerin dava dışı şirket tarafından davacıya yönelik düzenlendiğini, müvekkilinin irsaliyelerde taraf olmadığını, irsaliyelerde müvekkili şirket yetkilisi veya çalışanlarının imzasının bulunmadığını, mal satışı olduğu düşünülse bile irsaliyelerin 13/05/2019-31/05/2019 tarihli olduğunu,

davacının düzenlendiği faturaların ise 29/07/2020 tarihli olduğunu, bu hususun VUK 231/5 maddesine aykırı olduğunu savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere, bilirkişi raporlarına ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıya mal sattığı, malların sevkiyatının ... Turizm A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği ve malların davalının çalışanı ve yetkilileri tarafından teslim alındığı, malların davalı tarafından iade edildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge tespit edilmediği, davacının 29/07/2020 tarihli 10 adet 412.441,81TL'lık fatura tanzim ettiği, davalının faturalara itiraz ettiği ancak faturaları defterine kaydettiği ve defterlerine göre davacıya borçlu olduğu, kambiyo takibine konu senetle ilgili 102.029,00 TL'yi emanet hesabına depo ettiği, bu miktarın mahsubu ile davacının 240.307,00 TL alacağının olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; malların müvekkili tarafından satıldığını, teslimin dava dışı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, satıma konu malların bedelini ödemek için 4 adet senet verdiğini, senetleri vadesinde ödememesi üzerine fatura ve cari hesaba dayalı icra takibi başlatıldığını, davalının haksız yere takibe itiraz ettiğini, mahkemece verilen kısmen red kararının yerinde olmadığını,

mahkemece müvekkilinin taraf olmadığı dava dışı şirketin başlattığı kambiyo takibinde davalının takibin durdurulması için depo ettiği 102.029,00 TL'nin borçtan mahsup edilerek mükerrer bir tahsilat varmışcasına bu kısmın red edildiğini, ilgili kambiyo takibine davalının itiraz ettiğini, icra hukuk mahkemesinde davanın devam ettiğini, en azından depo edilen miktarın akıbetinin bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; faturalarda rektifiye işlemi açıklamasının bulunduğunu, satışa dair ibare olmadığını, irsaliyelerde müvekkilinin taraf olarak bulunmadığını, malların müvekkili tarafından teslim alınmadığını, irsaliyelerde müvekkili şirketin yetkilisi veya çalışanının imzasının bulunmadığını, imzaların kime ait olduğunun belli olmadığını, sevk irsaliyesi tarihinden 1 yıl 2 ay sonra faturaların düzenlenmesinin VUK 231/5 maddesine aykırı olduğunu, faturalara noter kanalı ile süresinde itiraz edilmesine rağmen muhasebeci ile olan iletişimsizlik nedeniyle sehven faturaların ticari defterlere işlendiğini,

müvekkilinin bu durumdan bilirkişi raporu ile haberdar olduğunu, sonrasında ticari defterlere düzeltme kaydının girildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının fatura ve cari hesap nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Eskişehir 4.İcra Müdürlüğünün 2021/8590 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 29/12/2021 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 10 adet fatura ve cari hesaba dayalı 387.817,34 TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bozoyük İcra Müdürlüğünün 2020/857 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 04/08/2020 tarihinde dava dışı ... Turz. A.Ş. alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine senede dayalı toplam 102.029,72 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı, davalının yetki itirazının kabulü üzerine dosyanın Eskişehir 6.İcra Müdürlüğünün 2023/2475 Esasına kaydedildiği, davalı borçlu tarafından Eskişehir 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/211 Esas sayılı dosyasında borca itiraz davası açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının ticari defterlerinin incelenmesine yönelik bilirkişi raporunda özetle; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, 2019 yılından önceki yıllarda da taraflar arasında mal alım satımına dair kayıtlar bulunduğu, takibe konu 10 adet 412.441,81 TL bedelli faturaların ve 4 adet 387.220,00 TL bedelli senetlerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, senetlerin ödendiğine ilişkin bilgi bulunmadığı, dava dışı şirket tarafından düzenlenen sevk irsaliyelerinde teslim alan olarak ... isminin ve imzaların bulunduğu, davalı şirket mail hesabından ...'ın davacı şirket ile mutabakat konusunda yazışmalarının bulunduğu, dava konusu faturalara konu malların davalı şirketin çalışanı veya yetkilileri tarafından alındığı yönünde kanaat hasıl olduğu belirtilmiştir.

Davalının ticari defterlerinin incelenmesine yönelik bilirkişi raporunda özetle; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2019 yılı öncesine dayandığı, dosyaya sunulan 4 adet senedin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının davaya konu faturalara 07/08/2020 tarihinde noter ihtarı ile itiraz ettiği, ancak itiraz ettiği faturaları ticari defterlerine 09/12/2020 tarihinde kaydettiği, davalının ticari defterlerine göre davacının 342.336,00 TL alacaklı olduğu, kambiyo takibine konu bono ile ilgili davalının emant hesabına depo ettiği 102.029,00 TL'nin mahsubu gerektiği düşünülmesi halinde davacının alacağının 240.307,00 TL olduğu yönünde görüş belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı davalıya mal sattığını, karşılığında 387.817,34 TL bedeli 4 adet senedin aldığını, senetlerin ödenmemesi üzerine fatura ve cari hesaba dayalı icra takibi başlattığını beyan etmiştir. Dava konusu faturalara davalı tarafından itiraz edilmiş ise de faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davalıya 342.336,00 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Davalı tarafından lehtar olarak davacıya verilen senetlerden 100.000,00 TL bedelli senedin davacı tarafından dava dışı şirkete ciro edilmesi üzerine dava dışı şirket tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinde davalının takibi durdurmak amacıyla dosyaya yatırdığı 102.029,00 TL yatırması nedeniyle mahkemece bu miktar borçtan mahsup edilerek kısmen kabul kararı verildiği, davalının ilgili kambiyo takibine karşı icra hukuk mahkemesinde dava açtığı, ilgili dosyanın akıbeti beklenmeden verildiği anlaşılmıştır.

Yine davacı 10 adet 412.441,81 TL bedelli faturalar ve cari hesap nedeniyle 387.817,34 TL asıl alacağın tahsili için takip başlatmış olup, davalının ticari defterlerinde ilgili faturaların kayıtlı olduğu tespit edilerek davalının defterlerine göre davacıya 342.336,00 TL borçlu olduğu tespiti yapılmıştır.

Davacının ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda ilgili faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu belirtilmesine rağmen davacının kendi ticari defterlerine göre davalıdan ne kadar alacaklı olduğu yönünde herhangi bir tespite yer verilmemiştir.

Bu durumda davacının kendi defterlerine göre davalıdan ne kadar alacaklı göründüğünün tespiti, tarafların ticari defterleri karşılaştırılmak suretiyle farklı kayıt bulunması halinde farklıların dayanakları ile açıklanması için ek rapor alınarak davacının alacaklı olduğu miktarın tespit edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, eksik inceleme nedeniyle davacının istinaf itirazlarının kabulü ile 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, kaldırma sebebine göre davalının istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."