Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1336 K.2024/305

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini, diğer davalının ise sözleşmeyi kefil olarak imzaladığını, 25.05.2011 tarihinde 5 yıllık akdedilen sözleşmenin yürürlüğü sırasında 01.11.2013 ve 24.02.2014 tarihlerinde asgari alım taahhüdünün yerine getirilmesi gerektiği yönünde ihtarname keşide edildiğini, akabinde müvekkili şirket ile davalı arasında 2015 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırılan yeni bir akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini, davalı tarafından 30.01.2014 tarihli fesih ihbarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini,

feshin haksız olduğunu belirterek fazlaya dair haklarını saklı tutarak kar mahrumiyetinden ötürü 5.000,00 TL, cezai şart nedeni ile 5.000,00 TL’nin temerrüt tarihi olan 24.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25/06/2018 tarihli dilekçesi ile kar mahrumiyeti alacağını 21.573,23 TL, cezai şart alacağını ise 104.788,00 TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili, davanın belirsiz alacak ya da kısmı dava olarak açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını, alacak miktarının açıkça belirli olduğunu, sözleşmenin devamı sırasında davacı tarafından müvekkiline ihtarname çekilerek faaliyet gösterilen istasyona kurumsal kimlik kurulumu masraflarının talep edildiğini, müvekkili tarafından EPDK’nın 1240 sayılı kararı ile bu masraflardan davacının sorumlu olduğunu, davacının cezai şart talebinin ise TBK’nın 179. maddesine aykırı olduğunu,

dönemsel ifayı içeren sözleşmelerde dönem sonunda hak edilen cezai şartın çekince konulmadan veya ihtar yapılmadan ifanın kabul edilmesi halinde cezai şart isteminden vazgeçmiş sayılacağını, yine cezai şart talebinin fahiş olması halinde de indirim yapılabileceğini, kar mahrumiyeti talebinin de TMK’nın 2. maddesine aykırı olduğunu bildirerek davanın reddi isteminde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı feshinin haklı olmadığı, davacının bu konudaki talebi gözetilerek kar mahrumiyeti alacağının sözleşmenin sürdüğü dönem itibarı ile ve son dönem ile sınırlı olarak 21.573,23 TL olduğu ve kar mahrumiyetinden indirim yapılamayacağı, Taahhütnamenin 1. maddesi uyarınca sözleşmenin devamı sırasında herhangibir hükmün iptali ... nedeniyle cezai şart ödenmesi kararlaştırılmış olup sözleşme ayakta olmadığından bu maddeye dayanılarak talepte bulunulamayacağı, sözleşmenin 13. maddesi ise davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshi halinde cezai şart isteyebileceği kararlaştırılmış olup,

haklı nedenle olmasa da feshin davalı tarafça yapıldığı bu maddeye dayanılarak da cezai şart istenemeyeceği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Mahkemece müvekkili aleyhine eksik ürün alımı nedeniyle kar mahrumiyeti alacağına hükmedilmesinin doğru olmadığı, taahhütnamede birden fazla cezai şart hükmü öngörüldüğünden davacı yana açıklama yaptırılarak hangi hüküm kapsamında talepte bulunduğu hususunun sorulmadığı, kar mahrumiyeti konusunda sözleşmenin kalan süresinin gözönünde bulundurularak karar verildiği, akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresinden önce sona ermesi halinde bayilik sözleşmesinin cari olduğu bölgede yeni bir bayilik kurulması için geçecek makul sürenin tespit edilmediği, eksik inceleme ile karar verildiği,

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Müvekkilinin cezai şart talebinin yerinde olduğu, taahhütnamenin 3. maddesi atfı ile 13. maddesi uyarınca cezai şart talep edebileceği, dosya kapsamında alınan 09/07/2016 kök ve 25/03/2017 tarihli ek bilirkişi raporlarında da müvekkilinin cezai şart talebinin haklı görüldüğü, müvekkilinin sözleşme süresinin tamamına yönelik kar mahrumiyetine hak kazanması gerektiği, 29/11/2013 tarihli protokol ile taahhüt ihlalinin davalı yanca da kabul edildiği, bu sebeple sözleşme süresinin tamamının gözetilmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, taralar arasındaki bayilik sözleşmesinin haklı nedenle fesih edilip edilmediği, buradan varılacak sonuca göre cezai şart ve mahrumiyet zararlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesine dayalı olarak kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar 29.9.2021 gün 2018/ 2744 Esas, 2021/ 1479 sayılı kararı ile feshin haklı olduğu gözetilerek yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda davacının talep edebileceği, kar mahrumiyeti ve cezai şart talep edip edemeyeceği yönünde inceleme yapılması gerektiği gerekçesi ile kaldırılmıştır.

Mahkemece kaldırma kararı sonrasında dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."