Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1346 K.2024/651

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben düzenlendiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı, ..., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında 06/03/2017 tarihli ...

3 Megabayt Yenilenebilir Lisanssız Güneş Enerjisi Santral Projesi Devir Sözleşmesi imzalandığını, müvekkiline olan borçlarından dolayı davalı aleyhine Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2016/24229 sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borcu ödemediğini, sözleşme metninde borcun ifasına ilişkin bazı hükümlerin yer aldığını, yine sözleşmeye göre bir takım taşınmazlara verilmiş olan ipoteklerin satışının yapılarak kısmi tahsilat yapıldığını, davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla bakiye ücret alacağına mahsuben 90.000,00 TL,

cezai şarta mahsuben 10.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile toplam talebini 1.239.985,9 TL'ye yükseltmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Ankara 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/04/2021 Tarih, 2019/88 Esas, 2021/288 Karar sayılı görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosyanını gönderildiği mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, 06/03/2017 tarihli sözleşmeden kaynaklanan alacağının tahsiline yönelik işbu davanın açıldığı, davanın ticari dava niteliğinde olup, 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu gerekçesiyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi ile HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmeden önce arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığını, son tutanağının Asliye Hukuk Mahkemesinde iken dosyaya sunulduğunu, tüm delillerin toplandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, arabuluculuk dava şartının yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava şartları, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiğilinden araştırılması gerektiği belirtilmiş, anılan kanunun 114. maddesinin 1. fıkrasında dava şartları sayılmış, aynı yasa maddesinin 2. fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.

Somut olayda davanın 07/02/2019 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, davadan sonra davacının 22/05/2019 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurduğu, anlaşamamaya dair son tutanağın 21/06/2019 tarihinde düzenlendiği, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle 28/04/2021 tarihinde görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararının 01/06/2021 tarihinde kesinleşmesi üzerine görevli mahkeme olan Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/343 Esas sayılı dosyasına 09/06/2021 tarihli tevzi formu ile kaydedildiği anlaşılmıştır.

Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Bu durumda, yukarıdaki kanuni düzenlemeler doğrultusunda davacı tarafından, görevsizlik kararı kesinleşmeden arabulucuya başvurulduğu ve son tutanagın bir örneğinin görevli asliye ticaret mahkemesinde davanın açıldığı tarih olan 09/06/2021 tarihinden önce dosyaya sunulduğu anlaşılmakla mahkemece davanın esası hakkında inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27/09/2022 Tarih, 2022/4240 Esas, 2022/6367 Karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 04/02/2021 Tarih, 2020/3187 Esas, 2021/762 Karar).

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."