Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/143 K.2023/473

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin satım sözleşmesini konu alan faturadan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2017/173 E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacı/alacaklının düzenlendiği faturadaki malların müvekkile teslim edildiğinin HMK 200. maddesinde belirtilen deliller ile ispat etmesi gerektiğini, bu teslime ilişkin yazılı bir belge sunulmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dosyaya sunulan hayvan pasaport belgesi kayıtlarında 30 adet sığır cinsi hayvanın sahibinin ... olarak gözüktüğü ve kayıtların imza içerdiği, her ne kadar davalı taraf belgelerdeki imzaların müvekkiline ait olmadığını iddia etmiş ise de belge asıllarının temin edilememesi ve yönetmelik uyarınca hayvan pasaportu aslını ibraz külfetinin satıcı olan davacıya ait olmaması nedeniyle imza incelemesine imkan bulunmadığı,

ancak Yönetmeliğin 23. maddesi hükmü ve ilçe müdürlüğü yazı cevabı ile ekindeki hayvan hareketlerine dair kayıtlardan takip ve dava konusu 30 adet sığır cinsi hayvanın davacı tarafından davalıya satıldığının ve davacının, davalıdan hayvan satımından kaynaklı 242.400,00 TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı, bu durumda ispat külfetinin de davalı tarafa geçtiği, ancak davalı tarafın da aksini ispat edemediği, ayrıca davacı tarafça davalı tarafın takip tarihinden önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle davacının takip tarihine kadar işlemiş faiz talep etme hakkı bulunmadığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davalı vekili tarafından;

Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği’nin 23/3 maddesi uyarınca hayvan pasaportlarındaki müvekkili adına bulunduğu iddia edilen imzaların müvekkiline ait olmadığını, söz konusu belge asıllarının temin edilemediğini, mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesis edildiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda hayvanların müvekkiline teslim edilmediğinin belirlendiği, taraflar arasında dava konusu yapılan hayvanlar ile ilgili ticari ilişki bulunmadığı gibi dava konusu yapılan hayvanların müvekkiline teslim edilmediği, mahkemece davanın reddi ile müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu emtiaların teslimi ve bedelinin ödenmesi noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesini konu alan faturadan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/408 E. sayılı dosyası örneğinin incelenmesinden; alacaklı - ... Şirketi vekili tarafından borçlu - ... aleyhine 242.400,00 TL fatura, 836,78 TL işlemiş faizden olmak üzere toplam 243.236,78 TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece dosya kapsamına alınan 29/04/2019 havale tarihli bilirkişi raporlarında özetle; davacı ... ...Ltd.Şti'nin 2016-2017-2018 yıllarına ait yasal ticari defterleri ile davalı ...'nin 2016-2017-2018 yıllarına ait yasal ticari deftelerinin açılış ve kapanış beratlarının zamanında yapıldığını, defterlerin usulüne uygun tutulduğunu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığını, 6102 Sayılı T.T.K'nun 21.1-2-3.maddeleri kapsamında faturanın alıcıya ulaştığı konusunda (elden fax,e.mail, tahahütlü posta vb) belirsizlik olduğunu,

dosya muhteviyatı ve diğer belgelerden faturanın alıcıya ulaştığına dair herhangi bir emare ve kanıtın tespit edilemediğini, T.T.K'nun 21/2 maddesi kapsamında davacı tarafından davalıya gönderilen faturanın hangi tarihte davalıya tebliğ edildiğinin belli olmadığını, Taraflar arasında VUK.'nun 350/2 maddesi kapsamında "mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim formu (Form Ba)" ile mal ve hizmet satışlarına ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)" ile bildirmeleri yükümlülüğü getirildiğini, bu yükümlükük kapsamında tarafların mutabakat yapmaları gerektiğini,

böyle bir mutabakatın veya genel bir mutabakatın taraflar arasında yapılmadığını, irsaliyeli faturada fiili sevk tarihi ve saatinin yazılmadığını, faturada teslim alan ve teslim eden kısmının imzalı olmadığını, 213 Sayılı VUK'nun 231/5 maddesi gereği faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceğini, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağının hüküm altına alındığını, gerek VUK'nunda gerekse T.T.K'nunda taraflar arasındaki ticaretin, fatura nizamının, cari hesap, teyit ve itirazın nasıl yapılacağının açık bir şekilde düzenlendiğini,

davacı ... davalının kanunda belirtilen şekil, şart ve sürelere uymadığını dolayısıyla faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması gerekeceğini, faturanın süresinden sonra düzenlenmesi yada hiç düzenlenmemiş sayılmasının VUK.'nu açısında faturaya kesilecek ceza bakımından önem taşıdığını, bu durumun faturanın içeriğini geçersiz kılmayacağını, faturada yazılı malın teslim edilmediği ve hizmetin yapılmadığı anlamına gelmeyeceğini, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, hayvan kayıt sistemine göre heyetlerince de malların davalıya teslim edildiği kanaatine varıldığını,

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün kayıtları esas alınarak söz konusu Büyük baş hayvanların 06.06.2016 tarihinde teslim edildiğinin bildirildiği halde, irsaliyeli faturanın keyfi bir uygulamayla 18 ay sonra 26.12.2017 tarihinde kesildiğini, yürürlükteki kanunlara ve muhasebenin dönemsellik ilkesine uyulduğu takdirde taraflar arasında borç alacak ilişkisinden söz edilebileceğini bildirmişlerdir.

Davacı yanca dava dilekçesinde Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü kayıtlarına delil olarak dayanılmıştır. Dairemizin 15/06/2022 tarihli 2019/1947 E. - 2022/864 K. sayılı kaldırma kararı uyarınca İlçe Tarım Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak pasaport belgeleri talep edilmiş, söz konusu belge asıllarının İlçe Müdürlüğü’nde bulunmadığı, ancak dava konusu büyükbaş hayvanların 06/06/206 tarihinde teslim edildiği, faturanın teslimden yaklaşık 18 ay sonra düzenlendiği anlaşılmıştır. Davalı yanca tüm aşamalarda hayvanların teslim edilmediği, pasaport düzenlenmesi sırasında davalı adına atılı imza varsa da bu imzanın davalıya ait olmadığı iddia edilmiştir.

Mahkemece yukarıdaki eksiklikler tamamlandıktan sonra davacı tarafından faturaya konu küpe numaraları belirtilen hayvanlara ait davalı imzasını içeren belge asıllarının tespit edilmesi halinde bu imzalar üzerinde durularak teslim olgusunun ispatı yönünde inceleme yapılması istenmiş olup, belge asıllarının temin edilemediği anlaşılmıştır.

Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği’nin 23. Maddesi pasaport aslının alıcıda bulunması yönünde bir yükümlülük yüklememekte olup, alıcı tarafından pasaport belgeleri üzerindeki var ise atılı imzalar inkar edildiğinden mahkemece ispat yükünde hataya düşülerek davacı yanca teslim olgusunun dosya kapsamı ile usulüne uygun delillerle ispat edilemediği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Her ne kadar davalı yanca kötüniyet tazminatı talebinde bulunulmuş ise de İİK 67. vd. maddeleri uyarınca davacı yanın kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden davalı yanın kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."