Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1433 K.2026/194

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; davalı tarafa müvekkili idare tarafından yapılan 227.465,66-TL fazladan ödemenin tahsili için Ankara 31.İcra Müdürlüğünün 2015/2364 E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının borca itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek davalı borçlunun icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, 227.465,66-TL alacağa işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacı taraf talebini HMK 119. maddesine göre halen açıklamadığını, davacı taraf müvekkiline haksız ve fazla ödeme yapıldığını ileri sürmekte ancak bu fazla ödemelerin hangi tarihte, ne miktar, hangi nedenle ödendiğini açıklamadığını, yine davacı davasının sebepsiz zenginleşmeye mı yoksa ticari ilişkiye mi dayandırdığını da açıklamadığını, davacı taraf bazı belgeler sunarak haksız ve usulsüz ödemeler ile ilgili soruşturma yapıldığını beyan ettiğini, öncelikle davacının sunduğu belgelerden kendi iç bünyesindeki soruşturmaya konu müfettiş incelemesi, iç yazışmaları ve idari işleyiş ve idarenin düzenlediği belgeler olduğunu, fazla değil, eksik ödeme yapıldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın davalıya fazla yapılan ödemenin tahsili amacıyla başlatılan ve bilirkişi raporu ile hesaplanan 150.185,26 TL için icra takibi yapmakta haklı olduğu, faiz istemi bakımından davalı tarafın temerrüde düşürülmediği, bu nedenle faiz yönünden takibe itirazın yerinde olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporunda hesaplanan asıl alacak miktarı üzerinden itirazın kısmen iptaline, takipte belirtilen şartlarla icra takibinin devamına, asıl alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı davacının icra inkar tazminat talebinin reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-Davacı vekili; icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

II-Davalı vekili; davacı alacak iddiasına dair başkaca herhangi bir delil sunamadığından, davacının ispat külfetini yerine getirmediğini, tarafların ticari defterlerinin birbirini doğrulamaması ve usule uygun tutulmaması, nedeniyle davacının davasını ticari defter delili ile ispat edemediğini bunun dışında hiçbir kesin delil ibraz etmediğini, davacının hazırladığı teftiş raporunun ise davacı tarafından düzenlenen bir belge olması nedeniyle dikkate alınamayacağını, hükme esas alınan 06.04.2023 tarihli bilirkişi raporu ile dosyada düzenlenen diğer 4 farklı bilirkişi raporu arasında ciddi çelişkilerin bulunduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesi gereğince davalıya hak ediş alacağının yanlış hesaplanıp hesaplanmadığı iadesi gereken bir alacağın bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacının davalıya hakkediş ödemesinin fazla yapıldığı iddiasıyla alacağının tahsili için giriştiği takibe yönelik itirazın iptali ve alacağın tahsili istemlidir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı taraf, dava dilekçesinin netice talep kısmında: Davalının takibe itirazının iptaline ve alacağın tahsiline karar verilmesini istemiştir. Netice-i talepte yer alan alacak ve itirazın iptali talebi hukuki sonuçları itibarıyla birbirinden farklı davalar olup birlikte görülemez.

Talep konusunun belirsizliği halinde, hakimin takınacağı tutumla ilgili HMK 31/1. maddesinde aynen: “Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir…” denilmek suretiyle, hakime “davayı aydınlatma” görev ve sorumluluğunun yüklenmiş olduğu görülecektir.

Nitekim ön incelemenin kapsamıyla ilgili HMK 137/1 maddesinde de hakimin “uyuşmazlık konularını” tam olarak belirledikten sonra tahkikat aşamasına geçileceği belirtilmektedir.

Bu durumda mahkemece, 6100 sayılı HMK.nun 31. maddesi uyarınca, hakimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde, davacı tarafa talebi açıklattırılarak, davanın alacağın tahsili davası mı yoksa icra takibine yönelik itirazın iptali davası mı olduğu belirlendikten sonra, işin esasına girilerek iddia ve savunma çerçevesinde hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 355.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."