Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1519 K.2025/1712

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı şirketten satın aldığı ve alacağı malların satışından doğmuş/doğacak borçlarına karşılık 50.000,00 TL için müvekkilin maliki olduğu ... Parsel sayılı taşınmazda bulunan 2. Bodrum Kat, 4 numaralı bağımsız bölüm üzerine 01/03/2001 tarih ve 2390 yevmiye sayılı resmi senet ile ipotek tesis edildiğini, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. ile davalı şirket arasında kurulan ticari ilişkiler çerçevesinde ürün alım satımının gerçekleştirildiğini ve dava dışı şirketin tüm borçlarını ödediğini, bu kapsamda davalı şirketin bir alacağının kalmadığını, ancak davalı şirketin tüm yazılı ve sözlü istemlere karşın "dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin gönderdiği başka müşterilerin borçlarının olduğu" iddiasıyla davacının bağımsız bölümü üzerine konulan ipoteği kaldırmadığını, davalı şirketin davranışının hukuka aykırı olduğunu belirterek, bağımsız bölüm üzerinde tesis edilen ipoteğin kaldırılmasına (fekkine) karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında geçmişe dayalı bir bayilik ilişkisi bulunduğunu, bu kapsamda dava dışı dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı şirket lehine doğmuş ve doğacak borçlara karşılık üçüncü şahıs teminat ipoteğinin tesis edildiğini, buna göre davacının taşınmazı üzerinde teminat ipoteği kurulmak suretiyle dava dışı ...

Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarının üstenildiğini ve davacının ipotek bedeli kadar müvekkili şirkete borçlandığını, ilerleyen süreçte bayilik ilişkisinin sona erdiğini, ancak dava dışı şirket tarafından davalı şirket nezdinde doğan borçların ödenmediğini, bunun üzerine dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ödenmeyen borçlarının tahsili amacıyla İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2018/46213 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ne var ki anılan dava dışı şirketin kapanmış olduğunun tespit edildiğini, ayrıca yapılan araştırmada herhangi bir mal varlığının olmadığının belirlendiğini, dolayısıyla dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin davalı şirkete olan borçları sonlandırılmadığından ipoteğin kaldırılmasının (fekkinin) mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı şirketten satın aldığı ve alacağı malların satışından doğmuş/doğacak borçlarına karşılık olmak üzere 50.000,00 TL için davacının maliki olduğu ...

Parsel sayılı taşınmazda bulunan 2. Bodrum Kat 4 numaralı bağımsız bölüm üzerine 01/03/2001 tarih ve 2390 yevmiye sayılı resmi senet ile ipotek tesis edildiği, ancak tüm borçların sonlandırıldığı, buna karşın ipoteğin kaldırılmadığı belirtilerek eldeki davanın açıldığı, davalı şirket tarafından ise dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin borçlu bulunduğunun, durumun defter ve kayıtlar ile sabit olduğunun savunulduğu ve alacağın tahsili amacıyla İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2018/46213 Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığının ifade edildiği, ancak icra takip dosyasının incelemesinden borçlu olarak takipte gösterilen şirketin, lehine ipotek tesis edilen ... Dekorasyon İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti değil, bir başka şirket olan ... Mobilya ve Sanayi Tic. Ltd.

Şti olduğunun tespit edildiği, yine davalı şirketin ticari defterlerinde lehine ipotek tesis edilen dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı şirkete borçlu olmadığının ve ipotek konusu borç ilişkisinin sona erdiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin hatalı ve eksik değerlendirme ile karar verdiğini, bilindiği üzere ipoteğin kişisel bir alacağı teminat altına almak amacıyla düzenlenen bir taşınmaz rehni olduğunu, ayrıca ipoteğin teminat altına aldığı alacağa bağlı feri nitelikte hak konumunda bulunduğunu, bu kapsamda ipoteğin geçerli bir alacağın varlığına bağlı olduğunu, somut olayda müvekkil şirket ile dava dışı ...

Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında geçmişe dayalı bir bayilik ilişkisi bulunduğunu, bu kapsamda dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı şirket lehine doğmuş ve doğacak borçlara karşılık üçüncü şahıs teminat ipoteğinin tesis edildiğini, buna göre davacının taşınmazı üzerinde teminat ipoteği kurulmak suretiyle dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin borçlarının üstenildiğini ve davacının ipotek bedeli kadar müvekkil şirkete borçlandığını, ilerleyen süreçte bayilik ilişkisinin sona erdiğini, ancak dava dışı şirket tarafından davalı şirket nezdinde doğan borçların ödenmediğini, bunun üzerine dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ödenmeyen borçlarının tahsili amacıyla İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2018/46213 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, buna karşın ismi geçen davalı şirketin kapanmış olduğunun tespit edildiğini, ayrıca yapılan araştırmada herhangi bir mal varlığının belirlendiğini, dolayısıyla dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin davalı şirkete olan borçları sonlandırılmadığından ipoteğin kaldırılmasının mümkün olmadığını, aksi durumun davalı şirketin zararına yol açacağını, TMK'nın 881. maddesinin açık olduğunu, mahkemenin sadece 19/04/2023 tarihli bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurduğunu, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin müvekkil şirkette borcunun bulunduğunun dosya içeriği ile sabit olduğunu, daha önce alınan bilirkişi raporunun bu durumu ispat eder mahiyet içerdiğini, öte yandan dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2018/46213 Esas sayılı icra dosyasında borçlu sıfatı ile ismi yer alan ... Mobilya ve Sanayi Tic. Ltd.

Şti'nin sermayelerinin aynı olduğunu belirtilerek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin, davalı şirketten satın aldığı ve alacağı malların satışından doğmuş/doğacak borçlarına karşılık olmak üzere 50.000,00 TL limit için davacının bağımsız bölümü üzerine konulan ipoteğin kaldırılmasının (fekkinin) gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin kaldırılması (fekki) talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, ipotek tesis edilen dava konusu ... Parsel sayılı taşınmazda bulunan 2. Bodrum Kat, 4 numaralı bağımsız bölümün davacı ... adına tapuda kayıtlı olduğu,

Bahsi geçen bağımsız bölüm üzerine 01/03/2001 tarih ve 2390 yevmiye numaralı resmi senet ile dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin satın aldığı ve alacağı malların satışından doğmuş/doğacak borçlarına karşılık olmak üzere, dava dışı ... Mobilya ve Kontrplak Sanayi A.Ş. (sonrasında davalı ... Mobilya Grubu İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. oldu) lehine 50.000,00 TL (50.000,000.000.00 ETL) tutarlı ipotek tesis edildiği görülmüştür.

Diğer yandan, İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2018/46213 Esas sayılı dosyası ile, davalı ... Mobilya Grubu İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, dava dışı bir başka şirket olan ... Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi hakkında, borcun sebebi olarak "cari hesap alacağı"nın gösterildiği, 68.041,00 TL asıl alacak ve 21.063,82 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.104,82 TL'nin tahsili istemiyle ilamsız icra takibinde bulunulduğu tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere, davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgili bir husustur. Sıfat, davanın tarafı ile dava konusu hak arasında "hak ilişkisine dayalı bağ"dır. Taraf ve dava ehliyeti; davanın tarafları ile ilgili olduğu halde, sıfat, dava konusu hakka ilişkindir.

Eldeki dosyada davacı dava dilekçesi ile, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarına karşılık olmak üzere bağımsız bölüm üzerine ipotek tesis edildiğine, dava dışı şirketin tüm borçlarını ödediğine, bu kapsamda davalı şirketin bir alacağının kalmadığına dair iddiada bulunmuş, davalı şirket cevap dilekçesi ile, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından borçların ödenmediği, bu kapsamda ödenmeyen borçlarının tahsili amacıyla ilamsiz icra takibi başlatıldığı, ancak dava dışı şirketin kapanmış olması nedeniyle alacağın tahsil edilemediği, dolayısıyla dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı şirkete olan borçlarının sonlandırılmadığı yönünde açıklama yapmıştır.

Ne var ki, davanın temelini oluşturan ve ipoteğin kaldırılmasına konu olan ... Parsel sayılı taşınmazda bulunan 2. Bodrum Kat, 4 numaralı bağımsız bölüm üzerine 01/03/2001 tarih ve 2390 yevmiye numaralı resmi senet ile tesis edilen ipoteğin dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin satın aldığı ve alacağı malların satışından doğmuş/doğacak borçlarına karşılık kurulduğu tespit edilmekle birlikte, davalı ...

Mobilya Grubu İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında mevcut bayilik ilişkisinin sona ermesi nedeniyle dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin ödenmeyen borçlarının tahsili amacıyla davalı şirketçe başlatılan icra takibinin, borcunun bulunduğu iddia edilen dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine değil, dava dışı bir başka şirket olan ...

Mobilya Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, doğmuş/doğacak borçlarına karşılık adına ipotek tesis edilen dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile aleyhine icra takibi başlatılan dava dışı ... Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi arasında bir ilişki bulunup bulunmadığının ve lehine ipotek tesis edilen dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin unvan değişikliğine gidip gitmediğinin araştırılması, bu itibarla ortaya çıkacak sonuç doğrultusunda aleyhine icra takibi başlatılan dava dışı ... Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi'nin eldeki davada sıfat (husumet) yönünden durumunun değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

Bu durumda, davacının ipoteğin kaldırılması (fekki) gerektiğine ilişkin iddiaları ve davalı yanın, dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarının kapanmadığına dair aksi yöndeki savunması esas alınarak, mahkemece, dava konusu ... Parsel sayılı taşınmazda bulunan 2. Bodrum Kat, 4 numaralı bağımsız bölüm üzerine 01/03/2001 tarih ve 2390 yevmiye sayılı resmi senetle konulan ipotekte, adına ipotek tesis edilen dava dışı ...

Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Mobilya Grubu İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, aleyhine İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2018/46213 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılan dava dışı ... Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi arasında hukuki anlamda bir ilişki bulunup bulunmadığının ve adına ipotek tesis edilen dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin unvan değişikliğine gidip gitmediğinin araştırılması gerekmekte olup, bu kapsamda mevcut durumun tespiti bakımından, resmi senette ismi bulunan dava dışı ... Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin ve icra takibinde borçlu sıfatıyla ismi bulunan dava dışı ... Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi'nin kayıtlarının yer aldığı Ticaret Sicil Gazetesi ilanı örneklerinin ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden getirtilerek incelenmesi, bu itibarla dava dışı ...

Dekorasyon İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin icra takip tarihi olan 30/11/2018 tarihinde unvan değişikliğini gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin ve yeni unvanının, icra dosyasında yazılı şekliyle ... Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi olup olmadığının belirlenmesi, buna göre, husumet kavramı üzerinde durularak, aleyhine icra takibi başlatılan ...

Mobilya Sanayi Ticaret Limitid Şirketi'nin somut olayda sıfat (husumet) yönünden icra dosyasında taraf olma durumunun ve dava konusu hakka ilişkin (adına ipotek tesis edilen tüzel kişi ile aynı olup olmadığı) bağlantısının tartışılması, devamla davacı için ipoteğin kaldırılması koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında gerekli değerlendirmenin yapılması ve karar yerinde tartışılması sureti ile hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca mahkemece, tüm delillerin toplanıp değerlendirilmesi ve bu kapsamda sonuca gidilmesi gerekirken eksik araştırmaya dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamıştır.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden (kaldırma sebebine göre sair istinaf nedenleri incelenmeksizin) davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."