Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1666 K.2024/287

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...Ş.'den 10/03/2014 tarihinde 2014 model ... araç satın aldığını, aracın sol kapısı yanında arka çamurlukta vernik soyulması meydana geldiğini, 04/07/2017 tarihinde aracın davalı şirketin yetkili servisine götürüldüğünü, servisin elektronik cihazlarla aracın boyası üzerinde ölçümler yaptığını, aracın boyasında fabrika hatası olduğunun ifade edildiğini ancak bu yönde yazılı belge verilmediğini, ayıbın giderilmesi için 07/09/2017 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini,

müvekkili tarafından alınan uzman görüşünde vernik atmasının üretimden kaynaklı ayıp olduğu ve zamanla kaportada kapladığı alanın artacağı yönünde görüş belirtildiğini, üreticinin ağır kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin feshi ile aracın bedelinin tahsiline, kabul edilmemesi halinde satış bedelinden indirim yapılarak hesaplanacak değer kaybının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında tam ıslah dilekçesi ile misli ile değişim talebinde bulunmuştur.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; seçimlik hakların terditli olarak ileri sürülemeyeceğini, davacının hangi seçimlik hakkını kullandığını açıklaması gerektiğini, araç üzerinde takyidat bulunması halinde kaldırılması için davacıya süre verilmesi gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, davacının vernik atması dışında aracını sorunsuz kullandığını, bedel iadesi veya bedel indirimi gerektiren bir durumun bulunmadığını, müvekkili teknik yetkilileri tarafından aracın incelendiğini ve aracın geneline ilişkin boya kalınlıklarının üreticinin tolerans değerleri içerisinde olduğunun tespit edildiğini,

üründen kaynaklı sorun olmadığı halde müşteri memnuniyeti açısından garanti kapsamında vernik atması sorunu olan bölgenin ücretsiz boyanmasının teklif edildiğini, davacının değer kaybı gerekçesiyle talebi kabul etmediğini, aracın çamurluğundaki kısmi boya atmasının bedel iadesi değil ancak ayıp oranında bedel indirim sebebi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; 2014 yılında alınan araç için 2017 yılında başvuru yapılmasının ihbar süreleri ve zamanaşımı yönünden usule aykırı olduğunu, aracı aldıktan 3 yıl 4 ay sonra aracın dış yüzeyinde meydana gelen sorunun kullanıcı kusurundan kaynaklandığını, ayıbın bulunmadığını, aksinin kabulü halinde süresinde ayıp ihbarı yapılmadığını, ayıbın kabul edilmesi halinde onarım ve değer kaybı ile aracın bedeli arasında bedel iadesi yönünden orantısızlık bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, bilirkişilerin araç üzerinde inceleme yaparak vernik soyulmasının kullanıcı hatasından değil üretimden kaynaklı gizli ayıp olduğunun, yargı süreci sırasında aracın diğer bölgelerine de meydana geldiğinin, aracın komple boyanması halinde bedel indiriminin satın alma tarihinde 5.266,81 TL olacağının tespit edildiği, davacının ıslah dilekçesi ile misli ile değişim talebinde bulunduğu, vernik sorulmasının üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının 07/09/2017 tarihli ihtarname ile ayıp ihbarında bulunduğu,

gizli ayıp nedeniyle zamanaşımı süresinin dolmasının söz konusu olmadığı, ayıptan kaynaklanan eksikliğin satım bedeline göre değişim hakkı vermeyeceği, söz konusu ayıbın aracın kullanımına etkisi olmadığı, davacının aracı kullanmaya devam ettiği, ancak Mercedes marka bir araçta ortaya çıkan vernik soyulmasının aracın geneline yayılmaya başladığı, aracın marka güvenirliliği alınmış olduğu dikkate alındığında bedel indiriminin mağduriyeti gidermeyeceği, aracın sözleşmenin akidi olan davalı ...

A.Ş. tarafından orjinal boyası ile boyanarak vernik işleminin de yapılması gerektiği, bilirkişi raporunda aracın komple boyanması halinde bedel indiriminin satım tarihi itibariyle 5.266,81 TL olduğunun böylece araçta değer kaybının olmayacağının bildirildiği, sorumluluğun davacının akidi olan davalı ... A.Ş.'de olduğu, diğer davalı ...

A.Ş.'nin davacının akidi olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 5.266,81 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş.'den tahsiline, aracın bu davalı tarafından orginal boyası ile tümü ile boya ve vernik işleminin yapılmasına, davanın davalı ... A.Ş. yönünden husumetten reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; araçtaki ayıbın üretimden kaynaklandığını, vernik atmasının aracın diğer taraflarına sirayet etmesi nedeniyle müvekkilinin zararının her geçen gün artmakta olduğunu, aracın tamamen boyanması halinde araç bedelinde fahiş azalma olacağını, araçtaki vernik atmasının devam ederek başka bölgelerine de sirayet edeceğini, müvekkilinin araçtan beklenen yararı sağlayamadığını, kararın hakkaniyete aykırı olduğunu, aynı olayla ilgili yüksek yargı kararlarında değişime karar verildiğini, davalı ...

A.Ş. yönünden verilen husumetten red kararının yerinde olmadığını, üretici olarak davalının sorumlu olduğunu, bu davalı lehine hükmedilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin de hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ayıp nedeniyle misli ile değişim şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, üretici olan davalı ... A.Ş.'ye husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıp iddiasına dayalı misli ile değişim istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı dava açarken aracın gizli ayıplı olduğu iddiası ile sözleşmeden dönerek bedel iadesi olmadığı taktirde bedel indirimi ve değer kaybı talebinde bulunarak 5.000,00 TL üzerinden harç yatırmış, yargılama sırasında tam ıslah dilekçesi ile misli ile değişim talebinde bulunmuştur. Davacının dava açarken sözleşmenin feshi ile birlikte bedel iadesi talep etmesi nedeniyle aracın satış bedeli üzerinden harcın tamamlattırılması gerekirken harç tamamlanmadığı gibi tam ıslahla misli ile değişim talep edildiği dikkate alınarak yine satım bedeli üzerinden eksik harcın tamamlatılması gerekirken harç tamamlattırılmadan davaya devam edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafın dava değerine göre nispi peşin harcı yatırması zorunludur.

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 27 ve devamı maddelerinde, dava açılırken ödenmesi gerekli olan harçlar ile, eksik harç yatırılmış olması halinde yapılacak işlemler açıklanmıştır.

Anılan yasanın 27. maddesinin son fıkrasında “Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, müteakip muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur.” hükmü, 30. maddesinde de “Mahkeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

HUMK’nun 409. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” hükmü bulunmakta olup söz konusu açık yasal düzenlemeler gereğince dava değerine göre peşin olarak yatırılması gereken 1/4 karar ve ilâm harcının eksik alındığının tespiti halinde bu hükümlere göre işlem yapılması zorunludur.

O halde nispi harca tabi davada, davacı tarafça dava değeri üzerinden yukarıda açıklanan konuya ilişkin özel hükümler gereğince, verilecek müteakip celseye kadarki süre içerisinde eksik harcın tamamlatılması, tamamlanmaması durumunda 6100 sayılı HMK’nın 150. maddesi hükmüne göre işlem yapılması gereklidir. Bu husus kamu düzeninden olup Mahkemece re'sen gözetilmesi zorunludur.

Kabule göre de, davalı ...Ş.'nin dava konusu aracın üreticisi olup davalı şirketin sorumluluğunun vermiş olduğu garantiden doğacağı, bir başka ifadeyle, aracın üreticisi olarak garanti veren sıfatıyla maldaki üretimden kaynaklı ayıptan doğan zarardan sorumlu olacağı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2021/8803 E. - 2022/9520 K..

19. Hukuk Dairesi 2016/3962 E. - 2016/13032 K.; aynı daire 2016/4075 E. - 2016/13270 K.), üreticinin sorumluluğu ilkesi çerçevesinde garanti veren kapsamında sorumluluğuna gidilebileceği gözetilmek suretiyle dosya içinde dava konusu aracın garanti belgesi bulunmadığından garanti belgesi de celp edilerek davalı üreticiye husumet yöneltilip yöneltilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacının istinaf itirazlarının kabulü ile, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına,

kaldırma sebeplerine göre diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."