Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1757 K.2026/168

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari ilişki kapsamında dava dışı keşideci ... Madencilik Petrol İnşaat Haritacılık Tic.

A.Ş.'den 31/10/2018 tarihli, 300.000,00 TL bedelli çeki aldığını, bu çek dahil bir kısım çeklerin çalındığını, adli makamlara bildirimde bulunulduğunu, çekte müvekkiline atfen ciro yapılmış olması halinde cironun sahte olduğunu, davalının çalınan çeklerden birini Adana 6.İcra Müdürlüğünün 2018/10930 Esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu ve diğer çeklerin elinde bulunduğunu söylediğini, müvekkilinin davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını belirterek çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş,

yargılama sırasında ıslah dilekçesi sunarak davalının çeki Ankara 4.İcra Müdürlüğünün 2018/12638 Esas sayılı dosyası üzerinden takibe koyduğunu, keşideci şirketin de takipte borçlu sıfatının bulunduğunu, keşideci şirketin borcu takip dosyasına ödeme ihtimali olduğunu belirterek çekin istirdatına, aksi halde keşideci tarafından ödenecek miktarın müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili birleşen davada dava dilekçesinde özetle; davalı ... Madencilik Petrol İnşaat Haritacılık Tic. A.Ş'nin keşideci olarak düzenlendiği 07/12/2018 tarihli 489.085,00 TL bedelli çeki dava dışı lehtar ... İnş. Mad. San. Tic. Ltd.

Şti.'ne verdiğini, lehtar şirketin de çeki ticari ilişki kapsamında müvekkiline ciro ederek verdiğini, çekin müvekkilinin elinden rıza dışında çıktığını, çek iptali davası açıldığını, çek iptali davasında ödeme yasağı kararı üzerine bankaca verilen cevapta çekin 25/12/2018 tarihinde keşideci şirket tarafından bankaya ibraz edilerek iptal edildiği yönünde bilgi verildiğini, mahkemece verilen süre içinde açılan çek istirdatı davasının arabuluculuk dava şartı yokluğundan red edildiğini, bunun üzerine arabuluculuk süreci tamamlanarak işbu davanın açıldığını,

çek kaybolduktan sonra davalı ...'nin tarafından haksız ve kötüniyetli olarak ele geçirildiğini, çek üzerindeki müvekkili adına atılan ciro imzasının sahte olduğunu, davalı keşideci şirketin çek bedelini banka hesabına yatırması gerekirken kopuk ciro silsilesi taşıyan ve ödeme yasağı varken çek bedelini yetkili hamil olmayan davalı ...'ye ödemesinin hukuka aykırı olduğunu, sahteciliğin davalılar tarafından organize olarak yapılma ihtimali nedeniyle her iki davalı hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulacağını,

davalı ... hakkında Ankara C.Başsavcılığının 2019/39911 soruşturma sayılı dosyasının derdest olduğunu belirterek çek bedelinin çek tazminatı ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; çekin çalıntı olmadığını, davacının çeki dava dışı ...'ya 2018 Temmuz ayı içinde ciro ettiğini, müvekkilinin de ...'dan çeki 26/07/2018 tarihinde cirosuz şekilde aldığını, çekin teslim alındığına dair müvekkili ile ... arasında yazılı belge düzenlendiğini, müvekkilinin çeki beyaz ciro ile devir alan yetkili hamili olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, çekin yasal unsurlarını taşıdığını, müvekkiline çekin zayi olduğuna dair herhangi bir bildirim yapılmadığını, çeki ibraz eden ciro silsilesine göre yetkili hamil görünen davalı ...'nin banka hesabına 21/12/2018 tarihinde ödendiğini, ödeme ile sorumluluğun sona erdiğini, çekteki ciroların gerçek olup olmadığını müvekkilinin bilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeki dava dışı ...'dan aldığını, buna ilişkin aralarında yazılı belge düzenlendiğini, ancak bu kişinin çekte cirosunun bulunmadığını, davanın ...'ya karşı açılması gerektiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, çekin rıza dışı elden çıktığı iddiasının doğru olmadığını, davacının 29/08/2018 tarihinde karakola müracaat ettiğini, ancak çekin bu tarihten çok önce ...'ya verdiğini, çekte davacının kaşe ve cirosunun bulunduğunu, müvekkilinin çeki beyaz ciro alan yetkili hamil olduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekteki ciro silsilesi düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı ...'nin iyi niyetli yetkili hamil konumunda olduğu, 6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesine göre çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olduğu gerekçesiyle çek istirdadına ilişkin davanın reddine, keşideci davalı ...

Madencilik Petrol İnşaat Haritacılık Ticaret Anonim Şirketi tarafından ciro silsilesine göre yetkili hamil konumunda olan davalı ...'ye ödeme yapıldığından ve kötü niyetli ödeme olduğu da ispatlanamadığından davalı şirketin davacıya karşı sorumluluğunun bulunmadığı, davacı her ne kadar menfi tespit talebinde bulunmuş ise de sonrasında ıslah yoluyla davasını istirdata dönüştürdüğünden menfi tespite ilişkin inceleme yapılmadığı gerekçesiyle istirdat davası olarak yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvuru dilekçesinde özetle; asıl ve birleşen davaya konu çeklerdeki ciro imzasının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının tespit edildiğini, ciro sahte olduğundan davalının yetkili hamil olmadığını, kararın rapor ile çeliştiğini, çeklerin bedelinin keşideci tarafından davalıya ödendiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, çek istirdatı talebi için gerekli koşulların oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava çek istirdatı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Asıl davaya konu çekin yapılan incelemesine göre, çekin 31/10/2018 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli olduğu, davalı ... şirketinin keşideci, davacı şirketin lehtar olduğu, çek arkasında sırasıyla davacı şirketin ve davalı ...'nin cirosunun bulunduğu, banka tarafından karşılıksızdır işleminin yapıldığı görülmüştür.

Birleşen davaya konu çekin yapılan incelemesine göre, çekin 07/12/2018 keşide tarihli, 489.085,00 TL bedelli olduğu, davalı ... şirketinin keşideci, dava dışı ... İnşaat Madencilik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin lehtar olduğu, çek arkasında sırasıyla lehtar şirketin kaşe ve imzası, davacı şirketin kaşe ve imzası ile davalı ... isim ve imzasının bulunduğu, çekin iptal edildiği görülmüştür.

Birleşen davaya konu çekin dava dışı lehtar şirketten alındığına dair davacı şirket tarafından düzenlenen 24/07/2018 tarihli tahsilat makbuzu düzenlendiği görülmüştür.

Birleşen davaya konu çekin ... tarafından davalı ...'ye teslim edildiğine dair 26/07/2018 tarihli imzalı teslim tesellüm belgesinin düzenlendiği görülmüştür.

Birleşen davaya konu çekle ilgili davacı tarafından Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemesinde 27/11/2018 tarihinde açılan çek iptali davasında 04/09/2019 Tarih, 2018/850 Esas, 2019/553 Sayılı kararı ile karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, kararın kesinleştiği görülmüştür.

Birleşen davaya konu çekin bedelinin tahsiline yönelik davalılar hakkında Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesininde 12/07/2018 tarihinde açılan istirdat davasında 18/12/2019 Tarih, 2019/375 Esas, 2019/977 Sayılı ilamı ile arabuluculuk dava şartından davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçmek suretiyle kesinleştiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki savcılık dosyalarının yapılan incelemesine göre, dava dışı ...'nun şüpheli olarak alınan 14/12/2018 tarihli beyan dilekçesinde davacı şirketin yetkilisi ...'le ticari ilişkisinin olduğunu, bu kişinin 11 adet farklı firmalara ait çekler verdiğini, karşılığında nakit ve akaryakıt aldığını, çeklerin kontrol edilmesi için görüntüsünün bu kişi tarafından kendisine gönderildiğini, bu kişiden aldığı çeklerin 4 tanesini borcuna karşılık davalı ...'ye verdiğini beyan ettiği, davalı ...'nin de aynı tarihte aynı yönde beyanlarda bulunarak ...'ün borcu gayrimenkul vererek ödemeyi teklif ettiğini,

bu teklifin kabul edilmediğini beyan ettiği, dava dışı ...'nun ...'ü 22/01/2019 tarihinde şikayet ettiği, şikayet dilekçesinde borca karşılık bir kısmı cirolu olarak bir kısmı huzurunda cirolanarak çekleri vermesine rağmen daha sonra çeklerin çalındığına dair şikayette bulunduğunu, çekleri görüntüsünü telefonundan gönderdiğini, ... şirketinin muhasebecisi tarafından gönderilen mail de de çeklerin cari hesap bilgilerinde bulunduğunu, çeklerin aradaki borcuna karşılık ...'ye samimiyete binaen cirosuz olarak verdiğini beyan ettiği, davacı şirket ve ...'nün 14/11/2018 tarihli şikayet dilekçesinde,

dava konusu çeklerin de içinde olduğu bir kısım çeklerin ... ve ... tarafından ofisten rıza dışında alındığı ve tefeci olan ...'ye verildiğinin iddia edildiği, ..., ..., ... hakkında Adana C.Başsavcılığının 2018/78480 soruşturma sayılı dosyasının hırsızlık, tehdit, hakaret suçlarından yetkisizlik kararı ile Ankara C.Başsavcılığına gönderildiği, Ankara C.Başsavcılığı tarafından 2019/39911 soruşturma sayılı dosyasında tehdit ve hakaret suçlarından takipsizlik kararı verildiği,

... hakkında tefecilik iddiası ile ilgili dosyanın Adana C.Başsavcılığının 2019/11101 soruşturma sayılı dosyasına kaydedildiği ve 14/02/2019 tarihinde takipsizlik kararı verildiği görülmüştür. Asıl davaya konu çekin kaybolmasına ilişkin şikayet üzerine savcılık tarafından daimi arama kararı alındığı görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle çek istirdatı/çek bedelinin istirdatı talebi yönünden yasal koşulların oluşmamasına, ...

Madencilik Petrol İnşaat Haritacılık Ticaret Anonim Şirketi'nin sadece birleşen davada davalı sıfatının bulunmasına, asıl davada davalı sıfatı bulunmamasına rağmen karar başlığında asıl davada da davalı olarak gösterilmesinin yerinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olmasına göre asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."