Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1785 K.2026/264

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kitap, kırtasiye malzemeleri ve toptan perakende alım satım işleriyle iştigal ettiğini, müvekkili şirket ile davalılardan ... Eğitim Yayıncılık Tic.

A.Ş. arasında 29/08/2018 tarihinde Kar Ortaklığı Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında 600.000,00 TL bedelle davalı şirketin yayınlarının müvekkili tarafından Türkiye'deki bazı illere tanıtımı, satışı, pazarlama ve dağıtımı hususunda tarafların anlaştığını, sözleşme gereği davalı şirkete çeklerle toplam 385.000,00 TL ödeme yapıldığı halde davalı tarafından 146.012,90 TL'lik ürün gönderildiğini, davalı şirketin müvekkillerine gösterilen kataloğa uygun ürün göndermeyi taahhüt etmesine rağmen gönderilen ürünlerin kataloga uygun olmadığını,

tüm ürünlere teminaten alınmış olan 11 adet 675.000,00 TL bedelli çeklerin davalı tarafta bulunduğunu, çeklerden 385.000,00 TL'nin tahsil edildiğini, ihtara rağmen davalı şirketin sözleşme gereğince sorumluluğunu ifa etmediğini, sözleşme gereğince verilen çeklerden 2 tanesinin müvekkili ... Yayın Dağıtım Kitap Kırtasiye İnş. Eml. Gıd. Tem. Mad. San. Ve Tic. Limited Şirketi adına geri kalan 3 çekin ise müvekkilleri ... ve ...

Adi Ortaklığı adına keşide edildiğini, iptali istenen 5 adet toplamı 290.00.00,00 TL bedelli çeklerden bazılarının muvazaalı olarak iyi niyetli olmayan davalı 3. kişilere ciro edildiğini ve bu davalılar tarafından müvekkiline karşı takipler başlatıldığını belirterek davaya konu 5 adet 290.000,00 TL bedelli çeklerin iptaline, bu çekler nedeniyle müvekkillerinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, iyi niyetli olmayan davalı 3. kişilerce başlatılmış üç adet icra takibinin iptaline, davalı şirkete sözleşme gereğince fazladan yapılan 238.987,10 TL'nin faizi ile geri ödenmesine,

müvekkilinin ticari hayati itibarı zedelendiğinden 100.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında davacı vekili 238.987,10 TL fazla ödemenin iadesi ve 100.000,00 TL manevi tazminat yönünden dava harcını yatırmayacağını beyan etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı ... Yayın Dağıtım Kitap Kırtasiye İnş. Eml. Gıd. Tem. Mad. San. Ve Tic.

Limited Şirketi arasında 29/08/2018 tarihli Kar Ortaklığı Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile müvekkili tarafından üretilen ürünlerin "Kayseri, Ankara, İstanbul, Balıkesir, Bursa, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Niğde, Nevşehir, Sivas, Yozgat ve Aydın" illerinde tanıtım, dağıtım ve pazarlama görevinin davacı şirkete verildiğini, müvekkili şirketin sözleşme uyarınca üretime başladığını ve sözleşme konusu çeklerin üretim süreçlerinde kullanıldığını, sözleşmenin yürürlükte olduğu sürece davacı yanın sadece Kayseri'de satış yaptığını, diğer illerde herhangi bir çalışmada bulunmadığını,

müvekkilinin bu nedenle maddi zarara uğradığını, ürünlerin sözleşmeye uygun olmadığına ilişkin iddiaların doğru olmadığını, müvekkili şirketin davacıya toplamda 317.498,90 TL'lik ürün gönderdiğini, davalı ihtarnamesinin müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, çeklerin teminat olmayıp sözleşme gereğince verilen çekler olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Ofset San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi olup davacı ile diğer davalılar arasındaki ticari uyuşmazlığın müvekkilini bağlamayacağını, müvekkilinin alacağına karşılık dava konusu çeklerden birini ciro yolu ile aldığını ve icra takibi başlattığını, çekin kanuni şekil şartlarını taşıdığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; çekin teminat senedi vasfını taşımadığını, müvekkilinin çeki davalı ... şirketine satılan ve teslim edilen malların ödemesi olarak aldığını, kötü niyetli olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile diğer davalılar arasındaki ticari uyuşmazlıktan kaynaklı davanın müvekkilini bağlamadığını, müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olduğunu, dava konusu çeklerden birini diğer davalı ... A.Ş.'den ciro yolu ile alacaklarına istinaden aldığını, kambiyo senetlerinde imzaların istiklali ilkesinin geçerli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ve davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic. A.Ş'nin ticari defterlerinde, davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic.

A.Ş tarafından davacıya düzenlenen 15 adet toplam 317.498,90 TL tutarında fatura ile işbu davalı şirket tarafından davacıya yapılan toplam 30.000,00 TL ödemenin kayıtlı olduğu, kayıtların birbirini doğruladığı, davalı şirketin davacıdan 11 adet toplam 675.000,00 TL tutarında çek aldığı, davacı tarafından verilen çeklerden 290.000,00 TL tutarındaki çeklerin ödenmediği, davalı şirketin davacıya 317.498,90 TL tutarında fatura düzenlediği,

30.000,00 TL tutarında ödeme yapmakla toplam 347.498,90 TL tutarında alacak bakiyesi oluştuğu, karşılığında dava tarihi itibariyle davacıların toplam 385.000,00 TL tutarında çek ile ödeme yaptığı ve davalı şirketin 37.501,10 TL tutarında davacıya borçlu olduğu, 5 adet toplam 290.000,00 TL tutarındaki çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle davaya konu 5 adet çek nedeniyle davacıların davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic.

A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitine, bedelsiz kalan çeklerden 10/02/2019 keşide tarihli çek hakkında icra tehditi altında ödenen toplam 30.342,70 TL'nin istirdatına, diğer davalıların çekleri ciro yoluyla devralan 3. kişi hamil konumunda oldukları, çekleri iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket ettiklerinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic.

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanları tekrarla müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla derhal üretim faaliyetlerine başladığını, dava konusu çeklerin üretim aşamasında kullanıldığını, davacının sözleşmede belirtilen illerden sadece Kayseri'de satış yaptığını, diğer illerde satış yapmamakla müvekkilini zarara uğrattığını, bilirkişi raporu ile davacının dava açmakta kötüniyetli olduğunun kanıtlandığını, rapora yönelik itirazların sunulduğunu, davacının iddiasının aksine 317.498,90 TL bedelli malların davacıya teslim edildiğinin kanıtlandığını,

bilirkişi raporunda davaya konu çeklerin neye istinaden verildiğine dair inceleme veya değerlendirme yapılmadığını, eksik incelemeye dayalı raporun hükme esas alındığını, çeklerin sözleşme uyarınca üretimde kullanılmak üzere mi yoksa teminat olarak mı verildiği hususunda inceleme yapılması gerekirken bu hususun göz ardı edildiğini, ek rapor alınmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacıların davaya konu çekler nedeniyle borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davaya konu çeklerde davacıların keşideci, davalının lehtar olmasına, taraflar arasındaki sözleşmede davalı şirkete 600.000,00 TL bedelli girdi çeklerin verileceğinin belirtilmesine,

tarafların ticari defterlerindeki kayıtların birbiri ile uyumlu olup davacı tarafından verilen çeklerin, davalı şirket faturalarının ve davalı şirket ödemesinin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmasına, verilen çeklerin miktarı ile davalı şirket tarafından teslim edilen malların bedeli itibariyle dava konusu çeklerin bedelsiz olmasına göre davalı ... Eğitim Yayıncılık Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."