Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1786 K.2024/793

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhine Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5732 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yoluyla takibe başlandığını, icra takip dosyasının 09/05/2017 tarihinde, takipsiz bırakılması nedeniyle işlemden kaldırılmış olduğunu ve sonrasında herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkiline ait araç üzerinde dava tarihi itibariyle haciz bulunduğunu ve anılan tarihler arasında dosyada zamanaşımını kesmeye matuf herhangi bir işlem yapılmamış olduğundan takibe konu bononun, TTK hükümleri uyarınca zamanaşımına uğradığını, "zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması talebinin",

Ankara 10. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2023/285 Esas sayılı dosyası ile kabul edildiğini, davaya konu icra takip dosyası nedeniyle müvekkilinin aracının halen hacizli olduğunu ve müvekkilinin aracı üzerindeki tasarruf imkanının haksız nedenle kısıtlandığını belirterek müvekkilinin takip konusu kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davaya konu 31/01/2013 gün ve 36.000,00 TL bedelli çekin, müvekkili bankanın ...Şubesi müşterisi olan ... Gıda Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından, bankadan kullandıkları kredinin geri dönüşümünde kullanılmak üzere müvekkili bankaya verildiğini, borcun süresinde ödenmemesi üzerine borçlular hakkında Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5732 Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine geçildiğini, menfi tespit davasına konu Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5732 Esas sayılı icra dosyasının Beşiktaş 12. Noterliği'nin 27.10.2015 tarih ve 08486 Esas sayılı alacak temliki sözleşmesi ile ...

A.Ş. firmasına temlik edildiğini, takip dosyasının temlik edilmiş olması ve müvekkili bankanın taraf sıfatının kalmamış olması nedeniyle husumet itirazlarının olduğunu, arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, İcra Mahkemesinde icranın geri bırakılması kararı verilerek kararın kesinleştiğini, bu nedenle davanın konusuz kaldığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, Ankara 10. İcra Mahkemesi'nin 2023/285 Esas ve 2023/565 Karar sayılı dosyası üzerinde UYAP Sistemi kanalıyla yapılan incelemede, Ankara 10. İcra Mahkemesi tarafından 01/06/2023 tarihinde verilen karar kapsamında belirtilen "...Somut olayda.

18/04/2013 tarihli takip dosyasında davacı borçluya ödeme emrinin 01/08/2013 tarihinde tebliğ edildiği, 07/08/2013 tarihinde takibin kesinleştiği, 29/06/2015, 03/06/2016 tarihlerinde alacaklı tarafından zamanaşımını kesecek nitelikte haciz talebinde bulunulduğu, 09/05/2017 tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığı, bu tarihten sonra ise zamanaşımını kesecek şekilde icra takip işlemi yapılmadığı, bu durumda öngörülen 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle, icranın geri bırakılmasına kesin mahiyette karar verildiği, söz konusu kararın, davalı (alacaklı) ...'ye 12/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği,

UYAP Sistemi kayıtlarında (davacı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin taraf olduğu dosyalar raporu, Mahkememiz dosyası UYAP kayıtlarına eklenilmiştir) davalı ...Ş. tarafından, İİK.'nın 33a/2. maddesi uyarınca yedi (7) gün içerisinde, genel mahkemelerde bu hususta herhangi bir dava açılmadığı ve bu doğrultuda Ankara 10. İcra Mahkemesinin 2023/285 Esas ve 2023/565 Karar sayılı kararının "kesin hüküm" teşkil ettiği belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesis edildiğini, dava tarihi itibariyle davalı yanın alacak davası açmak için süresinin olduğunu ve müvekkili tarafından iş bu davanın açılmasında hukuki yararın bulunduğunu bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık dava şartı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 72. maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı vekili, müvekkili aleyhine Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5732 Esas sayılı dosyasında yapılan, "kambiyo senetlerine mahsus icra takibi" kapsamında müvekkilinin aracı üzerinde uygulanan haciz işleminin, halihazırda geçerli olması nedeniyle mağduriyet yaşadıklarını beyanla; anılan icra takibine konu "kambiyo senedinin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini" talep etmiştir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından açılan dava kapsamında, "menfi tespit" talebinde bulunulduğu belirtilmekte ise de davacı vekili tarafından, dava dilekçesinde sunulan talep kapsamında, taraflar arasındaki "asıl borç ilişkisi" ile ilgili hiçbir açıklama veya talep bulunmadığı; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin "mevcudiyeti" veya "sona erdiğinin" tespiti konulu hiçbir talep içermediği; sunulan talep kapsamında, icra takibine konu "kambiyo senedinin zamanaşımına uğradığının" tespitinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif taraf sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur.

Davalı vekili cevap dilekçesinin ekinde Beşiktaş 12. Noterliği'nin 27/10/2015 tarih 08486 yevmiye nolu alacağın temliki sözleşmesi ile Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5732 E. Sayılı dosyasının dava dışı ... A.Ş. Firmasına temlik edildiğini bildirmiş olup, dilekçe ekinde sunulan temlikname sunulmuştur. Mahkemece temlikname eki dosya kapsamına alınarak alacağın temliki üzerinde durulması gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-4.maddesi uyarınca kabulüne ve ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, kaldırma nedenine göre davacının diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."