Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1802 K.2024/528

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalının müvekkiline olan borcuna karşılık verilen 30/03/2020 keşide tarihli muhatabı ... Şubesi olan 1013286 numaralı 169.000,00 TL bedelli çekin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü’nün 2020/4064 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, dava ve takibe konu çekin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı def'inde bulunduğunu, ayrıca kendisinin davacı ile ticari bir ilişkisinin olmadığını, dava dışı ... adlı şahsın kendisini ticaret yapacağını söylerek kandırdığını ve kendisine anlaşmada bahsedilen malların teslimini yapmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, BAM 22. HD'nin 2022/359 esas 2022/926 karar sayılı ilamı gereğince takipte faiz olarak belirtilen miktarın eksik harcının ödenmesinin gerektiğinin bildirildiği ve bu hususta davacı vekiline ihtarlı tebligat gönderildiği, ancak davacı tarafça eksik harcının süresinde yatırılmadığı ve davacıya yemin deliline dayanması nedeniyle yemin delilinin de hatırlatıldığı,

ancak davacının yemin deliline dayanmadığı ve davacının TTK'nun 732. maddesi gereğince sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacakla ilgili yapmış olduğu takibe itirazın iptali davası açtığı, davacının davalıyla aralarında temel ilişkinin bulunmadığı, ciro silsilesinde yetkili hamilden önce cirantanın ... olduğu, davalının ise bir önceki ciranta olduğu, bu nedenle davacıyla davalı arasında temel ilişkinin de bulunmadığı, davalının bu yönden de sorumlu olmadığı, TTK’nın 732. maddesi uyarınca da sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre de davalının sorumlu olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece harç eksikliğine rağmen yargılama devam edildiği, eksik harcın ikmal edilmemesi halinde işlemden kaldırma kararı verilmesi gerektiği, müvekkili tarafından ihtaratlı tebligata rağmen harcın ikmal edilmediği, HK 32. maddesi gereğince işlem yapması gerektiği, mahkemece davalı yanın davayı takip beyanları esas alınarak yargılama devam edilerek davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık zamanaşımına uğramış çek nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zamanaşımına uğramış çekten kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2020/4064 esas sayılı dosyasındaki ödeme emrinin yapılan incelemesinde; alacaklının ..., borçlular ..., ... İnşaat Gıda Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ..., takip tarihinin 13/08/2020, harca esas toplam alacağın 177.658,36 TL olduğu, borçlunun süresi içinde borca itiraz ederek takibi durdurduğu, davacı vekili tarafından süresinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.

Dava dilekçesinde harca esas değer olarak 169.000,00 TL gösterilmiş olup, konu ile sonuç ve istem bölümünde icra dosyasına vaki itirazın tamamının iptali talep edilmiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, Dairemizin 28/06/2022 tarih 2022/359 esas 2022/926 karar sayılı ilamı ile “Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve devamı maddeleri ile bağlı tarifede gösterilmiştir.

Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı Kanun'un 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. maddesinin son fıkrası hükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış ve 30. maddede de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı, HUMK'nun 409. maddesinde (6100 sayılı HMK'nın md. 150) gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu açıklanmıştır.

Bu hükümlerle eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir.

Bu durumda mahkemece, anılan yasal düzenlemeler gözetilerek, davacı yanca takipte talep edilen ve itiraza uğrayan faiz yönünden talepte bulunulduğuna göre talep edilen faiz üzerinden eksik harcın tamamlatılmaması halinde, HMK'nın 150.maddesi hükmü uyarınca dava dosyasının işlemden kaldırılması, bu maddede öngörülen süre içerisinde harcı yatırılmak suretiyle dava dosyasının yenilenmesi halinde davaya kaldığı yerden devam edilmesi, üç aylık süre içerisinde harç yatırılmak suretiyle dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle sair yönleri incelenmeksizin kaldırılmıştır.

Mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda davacı yana ihtaratlı muhtıra gönderilmiş olup, davacı yanca işlemiş faize yönelik harç yatırılmamıştır.

Mahkemece işlemiş faize yönelik talebe dair yukarıda bahsi geçen kaldırma kararı doğrultusunda 26/01/2023 tarihli celsede işlemden kaldırma kararı verilmesi, davalının harçlandırılmış değere ilişkin devam eden dava yönünden talebi var ise yargılamaya devam edilmesi gerekirken işlemden kaldırma kararı verilmediği, yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır. İşlemden kaldırma kararı tespit hükmü niteliğinde olup, mahkemece işlemiş faize yönelik işlemden kaldırma kararı verilmemiş ise de anılan tarihten itibaren 3 ay geçmekle işlemiş faize yönelik eksik harcın ikmal edilerek bu kalem yönünden davanın yenilenmediği anlaşıldığından mahkemece işlemiş faize yönelik kalem yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmemesi doğru değildir.

Davacının asıl alacağına yönelik harçlandırılmış ve davalı tarafından da takip edilen kısmına yönelik talepleri yönünden ise Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."