Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1814 K.2025/1568

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'in Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2017/14849 ve 2017/14700 sayılı dosyaları üzerinden ciranta olan müvekkili aleyhine kambiyo takipleri başlattığını, icra takipleri başlatıldıktan sonra alacakların davalıya temlik edildiğini, TTK 714/3 maddesi gereğince takibe dayanak bonolar için protesto düzenlenmediğinden müracaat hakkının yitirildiğini belirterek müvekkilinin icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takiplerine itiraz edilmediğini, 2017/14849 sayılı takip dosyasına yönelik protesto düzenlenmediğinden takibin iptaline ilişkin talebin icra hukuk mahkemesi tarafından süreden red edildiğini, aynı icra takibi nedeniyle davacının mahkemenin 2021/794 Esas sayılı dosyası üzerinden açtığı menfi tespit davasının derdest olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, davacının itirazının takip hukukuna ilişkin olup menfi tespit davasında ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin 2021/794 esas dosyasındaki menfi tespit davasında davaya konu senedin bedelsiz olduğunun iddia edildiği, işbu davada ise senet için protesto ihtarnamesi gönderilmediği nedenine dayanıldığı, dayanılan nedenler yönünden derdestlik itirazının koşullarının oluşmadığı, bonoların protesto edilmediğinin taraflar arasında ihtilafsız olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 778. maddesi yollaması ile aynı Kanunun 642.maddesinde bonolarda keşideciye karşı ödememe protestosu keşide etmeden kambiyo senetlerine özgü takip yapılamayacağının açıkça düzenlendiği,

takibe konu bonolara ilişkin olarak keşidecisine karşı protesto keşide edilmediği, davalı tarafın tacir olduğu, takibe konu ettiği bonoları kabul ederken keşideciye karşı protesto edilip edilmediği araştırılmadan mevcut haliyle alacağı temlik aldığı ve kabul ettiği, mevcut durumu bilerek bonoları kabul etmiş bulunması karşısında keşidecisine karşı protestosu bulunmayan bonolara dayanılarak davacı cirantaya karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılabilmesinin mümkün olmadığı,

alacaklının lehtar ve cirantalara karşı müracaat hakkını kaybettiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı yönünden şartlar oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının takip nedeniyle menfi tespit talebinde bulunduğunu, mahkemece de takip nedeniyle menfi tespit talebinin kabul edildiğini, ancak senet bedelleri üzerinden dava harcının yatırıldığını, takip çıkışları üzerinden harcın yatırılması gerektiğini, eksik harç tamamlattırılmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, protesto düzenlenmemesinin takip hukukuna ilişkin itiraz olup 5 günlük hak düşürücü süre içinde İcra Hukuk Mahkemesinde ileri sürülmesi gerektiğini, menfi tespit davasında bu itirazın ileri sürülemeyeceğini,

tanık deliline dayanılmasına rağmen tanık bildirmek için süre verilmediğini, senetlerin davacı tarafından dava dışı temlik eden ...'e ciro edildiğini, taraflar arasında temel ilişki bulunduğundan protestoya gerek olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının senede dayalı takipler nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2017/14849 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde, 07/08/2017 tarihinde alacaklı ... tarafından borçlular ..., ... İnş ve Taah.Ltd.Şti, ... ... Mobilya ..Ltd.Şti ve ... aleyhine 01/03/2016 tanzim ve 05/06/2016 ödeme tarihli 500.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak toplam 560,833,33 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

İlgili takibe konu bononun, 01/03/2016 tanzim ve 05/06/2016 ödeme tarihli 500.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin ... ... Mobilya Dekorasyon İnş.San.Tic.Ltd.Şti, aval verenin ..., lehtarın ... İnş.ve Taah.Ltd.Şti olduğu, lehtar cirosundan sonra sırasıyla ... ve ...'in cirolarının bulunduğu, Ankara 63.Noterliğinin 16/07/2019 tarih ve 23198 yevmiye nolu temliknamesi ile Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2017/14849 Esas sayılı dosyasındaki alacağın davalı ... Altyapı ve Üst Yapı İnşaat A.Ş'ye devredildiği görülmüştür.

Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2017/14700 Esas sayılı sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde, 07/08/2017 tarihinde alacaklı ... tarafından borçlular ..., ... İnş ve Taah.Ltd.Şti, ... Yapı İnş.Ltd.Şti, ... ve ... aleyhine 05/03/2017 tanzim ve 05/06/2017 ödeme tarihli 150.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak toplam 152.603,13 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

İlgili takibe konu bononun, 05/03/2017 tanzim ve 05/06/2017 ödeme tarihli 150.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin ... Yapı İnş..Tic.Ltd.Şti, aval verenlerin ... ve ..., lehtarın ... İnş.ve Taah.Ltd.Şti olduğu, lehtar cirosundan sonra sırasıyla ... ve ...'in cirolarının bulunduğu, Ankara 63.Noterliğinin /05/2019 tarih ve 14917 yevmiye nolu temliknamesi ile Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2017/14700 Esas sayılı dosyasındaki ve tefrik edilen bölünen Akçaabat İcra Müdürlüğünün 2019/2366 Esas sayılı dosyasındaki alacağın davalı ... Altyapı ve Üst Yapı İnşaat A.Ş ye devredildiği görülmüştür.

Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve devamı maddeleri ile bağlı tarifede gösterilmiştir.

Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı Kanun'un 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. maddesinin son fıkrası hükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış ve 30. maddede de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı, 6100 sayılı HMK'nın md. 150 gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu açıklanmıştır.

Bu hükümlerle eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir.

Somut olayda, dava, iki icra takibi nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu icra takiplerinde 560,833,33 ve 152.603,13 TL olmak üzere toplam 713.436,46 TL alacak talebinde bulunulmuş ve bu takiplerle ile ilgili olarak açılan işbu menfi tespit davasının kabulüne dair hüküm oluşturulmuştur. Ancak davacı tarafından dava dilekçesinde dava değeri 650.000,00 TL olarak belirtilerek harç yatırılmıştır.

Menfi tespit davalarında kısmi dava açılamayacağı gibi icra takiplerinde talep edilen toplam miktar dikkate alındığında 713.436,46 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilip sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekir iken takip çıkışları üzerinden eksik harç tamamlatılmaksızın Harçlar Kanunu 32.maddesine aykırı olarak yargılamaya devam edilmesi doğru görülmemiştir (Aynı yönde Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 11/02/2019 Tarih, 2017/2989 Esas, 2019/798 Karar, 13/12/2017 Tarih, 2016/14070 Esas, 2017/7936 Karar sayılı ilamları).

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, ilk derece mahkemesi tarafından yargı harçları ikmal edilmeden hüküm kurulması hali, HMK'nun 355. maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle re'sen incelenerek Aynı Kanunun 353/1. fıkra (a-4) maddesinde yer alan "diğer dava şartlarına aykırılık bulunması" şeklindeki düzenleme gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, mahkemece verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."