Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1891 K.2025/1706

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl ve birleşen davada davacı vekili; müvekkilinin "....com" isimli internet sitesinde taşınmaz satışı için davalılardan ... ile iletişime geçtiğini, taşınmazın satışına ilişkin 07/05/2022 tarihinde gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığını, 10.000,00TL kapora verdiğini, bu sırada müvekkilinin dalgınlığından yararlanılarak davacıya 50.000,00TL'lik senet imzalatıldığını, bankadan çekilmek istenen kredinin onaylanmaması ve taşınmazın belirtilen özelliklerini ihtiva etmemesi sebebiyle satış işleminin gerçekleşmediğini, satış sözleşmesinde cayma cezası bulunduğunu, 50.000,00TL'lik teminat alındığının yazılı olduğunu,

ancak senet üzerinde teminat ibaresinin bulunmadığını, senedin nakit alışverişi sebebiyle verildiğinin yazılı olduğunu, ancak böyle bir alışverişin olmadığını, davalıların işbirliği içerisinde olduğunu, senedin bu işbirliği ile ciro edilerek icra takibine konu edildiğini belirterek 50.000,00TL'lik senet sebebiyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve icra tehdidi altında ödenen bedelin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl davada davalı ... vekili; davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davalının iyiniyetli 3. Kişi ciranta olduğunu, lehtara karşı ileri sürülecek def'ilerin davalıya karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının diğer davalı lehtarla aralarındaki ilişkiyi bilebilecek durumda olmadığını, davalının senedi diğer davalıdan olan alacağının karşılığı olarak iktisap ettiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Asıl davada davalı ...’a usulüne uygun tebligata rağmen müvekkili tarafından tebligat yapıldığı ve cevap dilekçesi de sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; davacının davalı ...'a senet sebebiyle borçlu olmadığı yönündeki iddiasını sunulan delillerle ispatlayamadığı anlaşılmakla davacı yana dava dilekçesinde dayanmış olduğu yemin delilinin hatırlatıldığı, davacı yanın yemin metnini hazırlayarak dosyaya sunduğu, yemin metni asıl ve birleşen davada davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği, davalıların duruşmaya mazeretsiz olarak katılmadığı,

daha sonra sunulan eski hale getirme talebinin ise "Her ne kadar davalı tarafından hastalık özrüne dayanılarak duruşmaya katılamadığı bildirilmişse de, salt doktor raporunun varlığı yeterli olmayıp, anılan yasa hükmü uyarınca belirtilen hastalığın kişiyi yapması gereken işlerden alıkoyacak derecede aciz düşürmüş olması gerekmekte olup rahatsızlığının duruşmaya katılıp yemin eda edilmesine engel teşkil edecek bir rahatsızlık olmadığı ve raporda yatak istirahati önerilmediği koşulları oluşmayan eski hale getirme talebinin reddine" gerekçesiyle reddedildiği,

bu itibarla davacı yanın iddiasını ispatladığı ve davacının davalılara senet sebebiyle borçlu olmadığı ancak dava devam ederken davacı yanın beyanından anlaşıldığı üzere davanın istirdat davasına dönüştüğü, icra dairesinden gelen tahsilat makbuzları ile davacıdan tahsilat yapıldığı,

bu itibarla asıl dava yönünden ve birleşen dava yönünden cebri icra yoluyla yapılan tahsilatların davalı ...'tan istirdadı gerektiği kabul edilerek asıl dava yönünden borçlu olunmadığı halde cebri icra tehdidi altında ödenen 62.380,00TL'nin en son ödeme tarihi olan 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan istirdadı ile davacıya verilmesine,

birleşen dava yönünden borçlu olunmadığı halde cebri icra tehdidi altında ödenen 8.965,00TL'nin en son ödeme tarihi olan 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan istirdadı ile davacıya verilmesine karar verilmiş, davalı ...'ın haksız ve kötüniyetli olarak takip başlattığı ispatlandığı asıl alacak tutarının %20'si olan 10.000,00TL tazminatın davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı asıl ve birleşen davalılar tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davalı ... vekili; müvekkilinin sağlık sorunu nedeniyle yemin için belirlenen gün ve saatte hazır olamadığını dosyaya hastane tarafından verilen rapor da eklenmek sureti ile eski hale getirme ve müvekkilin yeminin bir sonraki celse eda ettirilmesi maksadı ile aynı gün dilekçe sunulduğunu, buna rağmen ret kararı verildiğini, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, müvekkil tarafından ciro yolu ile iktisap edilen bu kambiyo senedinin müvekkilin yasal hakları çerçevesinde takibe konu edildiğini bildirerek, ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalı ...; sağlık mazeretini belgelendirmesine rağmen mahkemece kabul edilmeden yeminden imtina edildiğinden bahisle davanın reddine karar verilemeyeceğini bildirerek mahkeme kararının kaldırılarak işin esasına girişilerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; 07/05/2022 tanzim tarihli 13/05/2022 vade tarihli 50.000,00TL bedelli bono sebebiyle davacının davalılara borçlu olup olmadığı ve istirdada dönüşen davada ödenen bedelin istirdadının gerekip gerekmediği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava; 07/05/2022 tanzim tarihli 13/05/2022 vade tarihli 50.000,00TL bedelli bonodan kaynaklı davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ve cebri icra yolu ile davacıdan tahsil edilen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Ankara Batı İcra Dairesi'nin 2022/33406 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, takip alacaklısının ..., takip borçlularının ... ve ... olduğu, takibin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip olduğu, takibe konu edilen senedin 07/05/2022 tanzim tarihli, 13/05/2022 vade tarihli, 50.000,00TL bedelli bono olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu bono incelendiğinde, keşidecinin ... lehtarın ..., cirantanın ... olduğu tespit edilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu`nun Eski Hale Getirme başlıklı 95. maddesi “ (1) Elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir.

(2)Süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında, başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hâle getirme talebinde bulunulamaz.” hükmünü; aynı Kanunun Süre başlıklı 96. maddesi ise “(1) Eski hâle getirme, işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde talep edilmelidir.

(2)İlk derece ve istinaf yargılamalarında, en geç nihai karar verilinceye kadar eski hâle getirme talebinde bulunmak mümkündür.

Ancak, nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse, tahkikat aşamasında kaçırılan süreler için kararın verilmesinden sonra da eski hâle getirme talebinde bulunulabilir.” hükmünü içermekte olup; anılan madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 95. maddeye göre elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabileceği, süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında, başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hâle getirme talebinde bulunulamayacağı.

96. maddeye göre ise eski hâle getirme işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde talep edilebileceğini öngörmüştür.

İnceleme konusu olayda; davalıların Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 96. maddesinin öngördüğü süre içerisinde sunulan dilekçe ve eki istirahat raporlarıyla davalıların HMK`nın 95. madde hükmü kapsamında isteği dışında duruşmaya katılamamaları nedeniyle eski hale getirme talebinde bulundukları ve resmi sağlık kurumundan alınmış sağlık raporunun sahteliğinin de iddia edilmemiş olması karşısında; belgelendirilmiş mazeret durumu gözetilerek duruşma günü olan 12/09/2023 tarihinde davalılardan ...'ın Sağlık Bakanlığı Sincan Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil bölümüne başvurduğu, muayene olduğu, karın ağrısı nedeniyle doktor raporu verildiği,

diğer davalının ise Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hastanesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma hastanesinin acil bölümüne başvurduğu, 12/09/2023 ile 13/09/2023 tarihleri arası istirahat raporu verildiği görülmekle.

HMK 95 vd maddelerindeki düzenlemelere göre elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimsenin, eski hâle getirme talebinde bulunabileceği, eski hâle getirme, işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde talep edilmesi gerektiği ve ayrıca ilk derece ve istinaf yargılamalarında, en geç nihai karar verilinceye kadar eski hâle getirme talebinde bulunulabileceği, ancak, nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse,

tahkikat aşamasında kaçırılan süreler için kararın verilmesinden sonra da eski hâle getirme talebinde bulunulabileceğinden, davalıların süresi içerisinde resmi kurumdan alınan raporlarla ellerinde olmayan sebeple duruşmaya katılamadığını ispatladığı anlaşılmakla mahkemece verilen kararın yerinde olmadığı bu haliyle mahkeme tarafından eski hale iade talebinin kabulü ile yargılamaya devam olunması gerektiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6.maddesinde dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış olması nedeniyle, davalıların istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."