Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1918 K.2026/45

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında Sivas ili Gölova Subaşı mevkiinde bulunan 4. Grup Krom Madeni Ruhsatının müvekkiline devri için protokol ve sözleşmenin imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiği halde ruhsatın kararlaştırılan 15/07/2019 tarihine kadar devrinin gerçekleştirilmediği gibi ruhsatın sona erme tarihinden altı ay öncesinde yenileme müracaatında da bulunulmadığını,

sözleşme kapsamında davalıya ödenen bedelin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte protokol kapsamındaki cezai şart hükmüne dayalı olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacı taraf ile söz konusu maden ruhsatının devri ile ilgili olarak ön protokol ve protokollerin imza edildiğini, 21/05/2019 tarihli protokole göre öncelikle müvekkilinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığındaki 2016-2017-2018-2019 yılları ruhsat bedellerinin ödenmesi,

yine aynı Bakanlık nezdindeki idari para cezaların ödenmesi amacıyla davacının 100.000,00TL'yi en geç 22/06/2019 tarihinde müvekkiline ödemesinin kararlaştırıldığını, davacının idari para cezaları için ödemesi kararlaştırılan bedeli ödemediğini, bu nedenle 23/07/2019 tarihinde Ankara 17. Noterliği aracılığıyla ihtar edildiğini, buna rağmen bu tutarın yatırılmadığını ve bu ihtarla sözleşmenin feshedildiğini, davacının Ankara 11. Noterliğini 05/08/2019 tarihli ihtarnamesi ile dava konusu maden işletme ruhsatının, ruhsat bitim tarihinden 6 ay öncesinden sürenin uzatılması için idari başvurunun yapılmadığını,

bu haliyle ruhsatın düştüğünü belirtilerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece: Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasındaki protokoller ve sözleşme, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı yazı cevapları, Noter ihtarnameleri, taraf vekillerinin beyanları ve bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda; davalıya ait maden işletme ruhsatının davacıya devri için protokol ve sözleşme imzalandığı, sözleşmede davacının, davalının ruhsata ilişkin 2016-2017-2018-2019 yıllarına ait ruhsat bedellerini ilgili yere 22/05/2019'a kadar yatırması, yine idari para cezalarının ödemesinin sağlanması için 100.000,00 TL’yi de en geç 22/06/2019 tarihine kadar davalıya vermesi,

davalının da buna ek cezaları ve diğer borçları ödeyerek devir sürecini başlatmasının kararlaştırıldığı, ancak davacının sözleşmede kararlaştırılan ruhsat bedellerini ödediği halde idari para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli 100.000,00TL‘yi belirtilen sürede ödemediği, keşide edilen ihtara rağmen ödemediği,

davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, sözleşmeyi davalının haklı nedenle feshettiği, davacının sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen cezai şartı talep edemeyeceği, davacının ruhsat bedelleri için ödediği 198.396,00TL‘nin istirdadı isteminin ise davalıdan bu ödeme karşılığı senet aldığı bu bedelin iadesini de talep edemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalının protokolden doğan edimlerini ifa etmediği davalıya yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde ödenmesi ve taraflar arasında akdedilen protokol uyarınca kararlaştırılan cezai şartın ödenmesi gerektiğini, sözleşmenin 1.maddesinde belirtilen ruhsat bedellerinin müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkilinin bu edimi ifa ettiği ve toplamda sözleşme uyarınca 198.396TL ruhsat belleri için ödeme yaptığını, sözleşmenin 3.ve 4.maddelerinde belirtilen idari para cezalarının anılan maddeler uyarınca davalı yanca yatırılması gerekirken davalının edimini yerine getirmediğini,

yine sözleşmenin 5.maddesine göre Maden Kanunu doğrultusunda aranan borcu yoktur yazısının da devir esnasında Vergi Dairesinden alınması gerekirken alınmadığını, ruhsatın da iptal edildiğini, tarafların edimleri sıralı ve karşılıklı olarak yerine getirilmesi gerekirken müvekkil davacı edimlerini ifa ederken davalının protokol hükümlerine aykırılığı sonucunu doğurur edimi ifadan kaçınmasının cezai şartı haklı kıldığını, protokol uyarınca düzenlenen bonoların da davalının avukatına emaneten imza karşılığı teslim edildiğini somut durumun hatalı değerlendirildiğini,

ödenen tutarın iadesi ve cezai şart alacağının tahsiline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; maden ruhsatının devri sözleşmesinin feshinin haklı olup olmadığı ve sözleşme gereği yapılan ödemelerin iadesi ile cezai şart alacağı talep edilip edilemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmenin feshi nedeniyle ödenen bedelin iadesi ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, davacının sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen cezai şartı talep edemeyeceği gibi ruhsat bedeli için ödenen bedele karşılık davacıya senet verildiğinin anlaşılmasına göre davanın reddinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle ispat yükü üzerinde bulunan davacının, davalı yanın maden ruhsatı devir sözleşmesinin davalı yanca ihlal edildiği bu nedenle alacak talebinin yerinde olmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."