Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1940 K.2025/502

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin hamili olduğu çekin ödeme gününde tahsil için bankaya ibraz ettiğinde çek üzerindeki imzanın müşterisinin sistemde kayıtlı imzası ile örtüşmediğinden bahisle işlem ve ödeme yapmaktan kaçındığını, daha sonra çek kanunu gereğince her çek yaprağı için banka sorumluluğunun ödenmesi için davalı bankaya başvurduğunu ancak bankanın ödeme yapmaktan kaçındığını ve karşılıksız işlemi yapmadığını, 2.670,00 TL'lik davalı bankanın ödemesi zorunlu olduğu yükümlülüğün tahsili ile davalı bankanın karşılıksız işlemi yapması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; müvekkili bankaca yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece: davalı vekiline çek altındaki imzanın keşideciye ait olmadığı iddiası sebebiyle ilgili incelemenin yapılabilmesi için çek sahibi müşterinin imza örneklerini temin etmek için hazır etmesi ve incelemeye esas imza asıllarının bulunduğu belgeleri bildirmek üzere süre verildiği, ancak davalı vekilince gerekli işlemler yapılmayarak çek defteri sahibine muhtıra çıkartılması istenildiği, talep doğrultusunda muhtıra çıkartıldığı,

ancak yapılan tebligatın sonuçsuz kaldığı bu durumda davalı yanın çekteki imzanın çek defteri sahibine ait olmadığına yönelik savunmasını ispatlanamamış olduğu bankaya ibraz edilen çeke karşılıksız işlemi yapması gerektiği , davaya konu çekin bankaya verilmediği, davacının bankanın sorumlu olduğu asgari tutarının tahsiline yönelik talebinin haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ;...

Şubesi'ne ait; seri no A-8855750 olan, 30/08/2021 tarihli, 454.300,00 TL bedelli, keşidecisi ... İnşaat Malz. İç ve Dış Tic. Paz. A.Ş. olan, lehtarı ... Mak. SN Tic. A.Ş. olan çek nedeniyle davalı bankanın karşılıksız işlemi yapması gerektiğinin tespitine, 2.670,00 TL'nin tahsiline yönelik talebin reddine, karar verilmiş, hükme karşı davalı banka vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; bankanın kusur sorumluluğu gereği çekteki imzayı ve zorunlu unsurları taşıyıp taşımadığını incelemekle yükümlü olduğunu, Müvekkil banka uygulamasında müşteriler ile ticari ve bankacılık ilişkisine girildiğinde, öncelikle Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi ve sonra kredi kullanımı söz konusu ise Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, müvekkil bankada müşterilere ait ıslak imzalı imza kartonu, Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi bulunduğunu, bu sebeple, müvekkil Banka yukarıda bahsi geçen belgeleri yalnızca müşterilerden talep ettiğini, çek defteri sahibinin belge asıllarının bulunduğu yeri bankanın bilgisi dahilinde olamayacağını,

hesap sahibinin imza örneklerinin temin edilemeyeceğini, dava konusu çekin karşılıksız işlemi görmesi gerektiğinin tespitine yönelik kısmı hukuka aykırıdır. bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davalı Banka tarafından, dava konusu çekteki keşideciye atfen atılan imzanın sahteliğine ilişkin olarak ileri sürülen savunma karşısında, çekteki imzaların keşideci eli ürünü olup olmadığının tespiti yönünden araştırma ve inceleme yöntemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bankaya ibraz edilen çek nedeniyle karşılıksız işlemi yapılması gerektiğinin tespiti ve çek ibraz bedeli olan 2.670,00 TL'nin tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dairemizin 2022/819 esas, 2022/1859 karar sayılı 27/12/2022tarihli kararı ile mahkemece verilen karar ile ‘’… Dosya kapsamında yapılan incelemede, çekteki keşideciye atfen atılan imzanın keşideci eli ürünü olup olmadığının tespiti için herhangi bir inceleme yapılmadığından…’’ kaldırma kararı verilmiş ise de mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılmadan, kaldırma gerekleri yerine getirilmeden karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK’nın 812. maddesi kapsamında yapılacak inceleme ile de, kusursuz sorumluluğa sahip olan davalı Banka, dava konusu çeklerdeki keşideciye atfen atılan imzaların keşideci eli ürünü olmadığının belirlenmesi hâlinde çek hamiline herhangi bir ödeme yapmakla yükümlü olmayacaktır.

Mahkemece yapılacak iş; çeklerdeki keşideciye atfen atılan imzaların keşideci eli ürünü olup olmadığının tespiti için mukayeseye esas olarak alınan keşideci imzalarını içeren davalı bankada bulunması gereken Çek Taahhütnamesi, Çek Beyannamesi, Bankacılık Hizmet Sözleşmesi,

Genel Kredi Sözleşmesi dava dışı keşideci şirketin yetkili temsilcisine ait imza sirküsü, önceden ödenen sorunsuz çekler, vergi beyannameleri, ayrıca dava dışı keşideci şirketin yetkili temsilcisinin mukayeseye esas imza örnekleri için ticaret sicil müdürlüğüne, Türkiye’de faaliyet gösteren mevduat bankaları, katılım bankalarına, vergi dairelerine yazı yazılarak davaya konu çekin tanzim tarihinden önceki imza örnekleri toplanarak temin edilmesi durumunda Keşidecinin çek tanzim tarihine yakın tarihli,

değişik amaçlarla atmış olduğu samimi mukayese imzalarını içeren belge asılları teminiyle yapılacak bilirkişi incelemesi sonrasında hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalının istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."