Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/204 K.2023/590

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, müvekkili tarafından davalıya fatura karşılığı mal satılıp teslim edildiğini, ancak davalı tarafça fatura bedellerinin ödenmediğini, bunun üzerine başlatılan icra takibine davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş, bununla birlikte borca yetecek miktarda davalının menkul, gayrimenkul ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, HMK'nın 389/1. ve HMK'nın 390/3. Maddeleri açıklandıktan sınra davacının talebinin yargılamayı gerektirdiği, alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edilemediği, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağı hususunda delil bulunmadığı belirtilerek davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, alacağın varlığını ispata yarayan faturalar, ihtarname, sevk irsaliyeleri ve BA formları göz önünde bulundurularak ihtiyati haciz kararının kabulüne karar verilmesi gerektiğini, fatura bedellerine ve içeriğine süresi içerisinde itiraz edilmediğini, alacağın muaccel olduğunu, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

2004 sayılı İİK 257 ''İhtiyati haciz '' başlıklı 257. maddesi;

''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.'' şeklindedir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.maddesinin 1.fıkrasında yer alan “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur...” düzenlemesi ile alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.

Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. (HMK m.200). Kuşkusuz yargılama sonunda alacağın varlık ve miktarı kesin deliller ile ortaya konulacaktır.

Ancak yargılama sonuçlanıncaya kadar geçici hukuki koruma olarak para alacağının güvence altına alınması amacıyla para alacaklarında İİK'nun 257 vd maddelerindeki koşulların bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceğinin kabulü gerekir.

Davacı vekili 30/11/2022 tarihli dava dilekçesinde; rehin ile temin edilmemiş faturadan kaynaklı alacağı için ihtiyati haciz talep ettiği anlaşılmıştır.

İİK'nun 257 ve 258. maddesine göre mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için davacının alacağının yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmektedir. Dava dosyasında bu aşamada alacağın varlığına dair yaklaşık ölçüde bir ispat vasıtası bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacının alacağının varlığını yaklaşık ispat ölçüsünde ispat edemediği gerekçesiyle yukarıda belirtilen İİK 257 ve 258. yasa maddeleri gereğince talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmesi doğru değildir.

Yukarıda açıklanan hususlar birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz talep eden vekilinin davacı vekilinin istinaf isteminin kararın gerekçesi yönünden kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden hüküm kurulmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."