Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/237 K.2025/667

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili aleyhine davalı tarafından Ankara 9. İcra Müdürlüğü’nün 2018/6359 E. sayılı icra takibinin başlatıldığını, takibe dayanak bono altındaki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek müvekkilinin icra takibi nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili yargılama sırasında takip nedeniyle ödemede bulunduğunu belirterek davaya istirdat davası olarak devam edilmesi talep edilmiş, eksik harç ikmal edilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğindeki bonodan kaynaklı borcunun olmadığını iddia eden davacı yanın bu iddiasını ispatla mükellef olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, senet altındaki imzanın davacıya ait olmadığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Davacı yanca sahtecilik iddiasında bulunulmuş ise de savcılığa suç duyurusunda bulunulmadığını, bononun kayıtsız, şartsız borç mahiyetinde olduğunu, müvekkili aleyhine hükmedilen tedbirin de hatalı olduğunu, bu karar ile telafisi imkansız zararların olduğunu, imzanın müvekkilinin huzurunda arabanın üzerinde atıldığını, bu yüzden imzanın aidiyeti ile ilgili incelemenin hatalı sonuç vermis olabileceğini, ayrıca davacının farklı imza atma eğiliminde olduğunu, senet aslının ATK’ya gönderilmesi gerektiği, raporun yetersiz olduğuna yönelik itirazların dikkate alınmadığını,

İstinaf eden- davacı vekili tarafında;

Mahkemece yargılama istirdat davası olarak devam edildiği halde bu yönde hüküm kurulmamasının hatalı olduğunu bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe dayanak bono altındaki imzanın davacıya ait olup olmadığı ve definin davalıya karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedindeki imza inkarına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan takiplerde imzaya itiraz, 6100 Kanun'un 208, 211 ve 217 nci maddelerine göre imza incelemesi yapılması gerekmektedir. Buna göre, 6100 sayılı Kanun'un 211/a maddesine göre yapılan incelemeye rağmen hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamış ise 6100 sayılı Kanun'un 266 ncı ve devamı maddelerine göre çözümü özel veya teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesine karar verilir.

6100 sayılı Kanun’un 211/b maddesine göre bilirkişi incelemesinden önce mevcutsa o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirilir. Bilirkişi o mahkemede elde edilen yazı ve imzalarla inceleme yapar. Bu husus maddenin gerekçesinde "...Bilirkişi incelemesinde, bu yazı ve imzalarla mahkemece elde edilen yazı ve imzalar esas alınır.

Bilirkişi inceleme için gerekli görürse kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir..." şeklinde açıklanmıştır. Bu hükümden anlaşılacağı üzere takibe dayanak senedin sahteliğinin bilirkişi raporu ile ispatlanması gerekir. Bilirkişi incelemesinde kullanılacak belgeler mahkeme veya bilirkişi huzurunda alınan imza örnekleri ve mukayeseye esas belgelerdir.

İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır.

Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması;

sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yüksek yargının denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Kanun'un 282 nci maddesine göre hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

Mahkeme bilirkişi raporunun tatmin edici bir nitelik taşımadığı kanaatine ulaşacak olursa, yani raporda bazı belirsizlikler ya da çelişkiler bulunduğu kanısına varırsa taraflardan birinin herhangi bir talebi bulunmasa bile bu belirsizliklerin ya da çelişkilerin giderilmesi için kendiliğinden yeni sorular düzenlemek suretiyle aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına yahut raporu tanzim eden bilirkişinin sözlü açıklamalarda bulunmak üzere bir gün tayin ederek duruşmaya davet edilmesine ya da gerçeğin ortaya çıkarılması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar bir inceleme yaptırılmasına karar verebilir (6100 sayılı

Kanun md. 282, Bilirkişilik Yönetmeliği md. 56).

Somut olayda, alacaklı vekili tarafından borçlu aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine dayanak 18.410,00 TL bedelli ve 10/03/2016 düzenleme tarihli ve 15/05/2016 vadeli senede senette keşideci ..., lehdar ise davalı şirket olup, senette nakden ihdas edilmiştir.

Davacı borçlu vekilinin takibe dayanak senet üzerindeki imzaların müvekkiline ait olmadığını ileri sürmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince alınan Grafolog bilirkişi ...'dan alınan 13/06/2022 tarihli raporda, dava konusu senetteki imzanın davacının elinin ürünü olmadığı bildirilmiş ise de alınan raporda mukayeseye esas alınan belgelerin senedin düzenleme tarihinden sonrasına ait olduğu, ayrıca hangi teknik yöntemlerin izlendiği açıklanmamıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, uyuşmazlık konusu belgenin düzenlenme tarihinden öncesine ait davacının imzasını içeren mukayese belgelerle grafoloji ve belge sahteciliği konusunda uzman bilirkişi heyetinden optik aletler ve gerekli teknik cihazlar kullanılarak çelişkiyi giderici ve denetime elverişli olacak şekilde kesin kanaat içeren denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerekirken bu yön göz ardı edilerek eksik belge ile yapılan incelemeye dayalı ve kesin kanaat içermeyen rapor hükme esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de davacı yanca icra takip dosyasına dava tarihinden sonra ödeme yapılarak davanın istirdat davasına dönüştüğü gözetilmeksizin menfi tespit hükmü ile yetinilerek istirdat ile ilgili hüküm kurulmaması da yerinde değildir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, tarafların istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."