Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/502 K.2025/786

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkililerinden ...'ün 30/07/2021 tarihli 175.500,00 TL bedelli çeki davalıya ciro etmiş gibi göründüğünü, müvekkili ile davalı arasında çekin düzenlenmesini gerektirir ticari ve harici ilişki bulunmadığını, müvekkilinin davalıyı tanımadığını, müvekkili şirket yetkilisi imzasının taklit edildiğini, sahte olduğunu ileri sürerek çek nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava istemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, çekin 172.500,00 TL bedelli olup davacı şirket yetkilisi ... tarafından huzurda imzalanarak verildiğini, davacının delil uydurmak için müvekkili hakkında yaptığı suç duyurusunda çeki imzaladığını ikrar ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket yetkilisinin tebligata rağmen imzalarının alınması için hazır olmadığı, savcılık takipsizlik kararında davacı şirket yetkilisinin çeki davalıya verdiğini, çekin ödenmemesi üzerine davalının icra takibi başlattığını beyan ettiği, davacının imza inkarını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; imza incelemesi için şirket yetkilisinin imza örneği vermesinin şart olmadığını, belge asılları getirtilmek suretiyle imza incelemesi yaptırılabileceğini, davalının çekin ticari ilişki nedeniyle verildiğini iddia ettiğini, çekin verilmesini gerektiren herhangi bir ticari ilişki olup olmadığının araştırılması bakımından müvekkilinin delil olarak dayanılan ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, yemin teklif etme hakkının hatırlatılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, davacının çek nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dava konusu çekin 30/07/2021 keşide tarihli, 172.500,00 TL bedelli olduğu, davacı şirketin keşideci, ...'un lehtar, lehtar cirosundan sonra davalı ...'nin ciranta olduğu görülmüştür. Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve devamı maddeleri ile bağlı tarifede gösterilmiştir.

Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı Kanun'un 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. maddesinin son fıkrası hükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış ve 30. maddede de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı, HUMK'nun 409. maddesinde (6100 sayılı HMK'nın md. 150) gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu açıklanmıştır.

Bu hükümlerle eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde 172.500,00 TL bedelli çek nedeniyle menfi tespit talep etmiş olup dava dilekçesinde ise dava değeri 17.500,00 TL olarak belirtilerek harç yatırmıştır. Menfi tespit davalarında kısmi dava açılamayacağı gibi çek bedeli dikkate alındığında 172.500,00 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilip sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekir iken eksik harç tamamlatılmaksızın Harçlar Kanunu 32.maddesine aykırı olarak yargılamaya devam edilmesi doğru görülmemiştir (Aynı yönde Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 11/02/2019 Tarih, 2017/2989 Esas, 2019/798 Karar, 13/12/2017 Tarih, 2016/14070 Esas, 2017/7936 Karar sayılı ilamları).

Yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nin 353/1-a-4 maddesi uyarınca davacı tarafın istinaf itirazlarının esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."