Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/736 K.2025/1192

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalıya fatura karşılığı birim fiyatı 2.680,00 USD olan ... marka kablodan 34 adet sattığını, satış karşılığı 09/11/2021 tarihli 107.521,60 USD tutarındaki faturanın düzenlendiğini, ilgili mevzuatlar gereği düzenlendiği gün itibariyle Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden TL cinsinden 1.041.325,19 TL değerinin faturada belirtildiğini, davalı şirket tarafından fatura düzenlenme tarihindeki 9,68 TL dolar kuru üzerinden 1.041.325,19 TL ödendiğini, ödenen miktarın ödeme günündeki kur farkı sebebiyle fatura bedelini karşılamadığını,

bunun üzerine müvekkili tarafından 01/03/2022 tarihli 436.365,66 TL bedelli kur farkı faturasının düzenlendiğini, davalının kur farkı faturasına karşılık iade faturası düzenlediğini, davalının iade faturasına 01/04/2022 tarihli noter ihtarı ile itiraz edildiğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin detaylı düzenleme gerektirmeyen satın alımlarda sipariş emri ile alımları gerçekleştirmekte olduğunu, sipariş emri usulünde müvekkili tarafından uygun bulunan sipariş emirlerinin firmalara e-posta yoluyla iletildiğini, firma ile müvekkili arasındaki ilişkiye sipariş emrindeki hükümler ve müvekkilinin internet sitesinde yer alan sipariş emri genel hüküm ve şartlarının birlikte uygulandığını, firmaların sipariş emri genel hükümleri ve kendilerine iletilen sipariş emrindeki hükümlere karşı çekincelerinin olması halinde hükümlerin karşılıklı anlaşma ile değiştirilebilmekte olduğunu,

davacı tarafından düzenlenen faturada belirtilen siparişe konu ürünlerin satış anlaşmasının Çin merkezli ... firmasının Türkiye ofisi ile yapıldığını, sipariş emrinde siparişten sorumlu firma olarak ... Güvenlik Tekn San. Ve Tic.

A.Ş.'nin gösterildiğini, bu nedenle davanın aktif husumetten reddi gerektiğini, müvekkili ile ... firmasının sipariş emri usulü ile çalışmakta olduğunu, döviz cinsinden bedeli olan ürünlerin sipariş emirlerinin hepsinde fatura düzenlenme tarihinden bir gün önceki iş gününde TCMB tarafından açıklanan döviz kuru üzerinden TL olarak ödeneceğinin belirtildiğini, sipariş emri genel hükümlerinin 3/b maddesinde de hiçbir koşulda fiyat farkı ödenmeyeceğinin düzenlendiğini, ... firmasının hiçbir zaman müvekkilinden kur farkı faturası talep etmediğini, sipariş emirlerine sadık kaldığını,

dava konusu faturada yer alan ürünlere ilişkin 21Y0052A12 numaralı sipariş emrinin e-posta ile ... firmasına iletildiğini, firmanın siparişi Çin'deki fabrikaya ilettiğine dair bilgi verdiğini, daha sonra siparişe ekleme yapılması hususu firmaya bildirildiğinde firmanın ödenmemiş bakiye nedeniyle gönderim yapılamadığına ve depoda mevcut ürünün başka firma üzerinden müvekkiline sağlanacağına dair bilgi verdiğini, daha sonra ürünlerin davacı tarafından teslim edildiğini,

davacının düzenlediği 09/11/2021 tarihli faturaya istinaden müvekkilinin ... firması ile arasındaki anlaşmaya uygun olarak fatura düzenleme tarihinden bir gün önceki TCMB döviz kuru üzerinden TL olarak fatura bedelini 09/12/2021 tarihinde ödediğini, mal teslimi ve fatura düzenlenmesinden öncesinde süreci yürüten davacı firma çalışanın müvekkiline ... ile görüştüğünü, malların gönderiminin kendileri tarafından yapılacağını bildirdiğini, davacının müvekkili ile ... arasındaki anlaşmayı bildiğini, anlaşmanın ödemeye ilişkin hükümlerini bilebilecek durumda olduğunu,

müvekkili tarafından yapılan ödemenin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere, bilirkişi raporuna, davalı ile dava dışı ... Güvenlik Teknoloji A.Ş. arasında düzenlenilen sipariş emrine, davacının 13/01/2023 tarihli beyan dilekçesi ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ile dava dışı ... Güvenlik Teknoloji A.Ş. arasında 21Y0052A12 sipariş numaralı 11/10/2021 tarihli sipariş emrinin bulunduğu, sipariş edilen ürünlerin ... Güvenlik A.Ş.'e bağlı ... Teknoloji A.Ş.'ne, ...

Teknoloji A.Ş.'ye bağlı davacı şirkete silsilesi ile en son davacı şirketçe 09/11/2021 tarihli USD karşılığı 1.041,325,20 TL tutarlı fatura ile teslim edildiği, davalı tarafından 30 gün sonra 09/12/2021 tarihinde banka yoluyla fatura bedelinin ödendiği, dava dışı ...

Teknoloji A.Ş. tarafından kur farkı talebi üzerine davacı tarafça 01/03/2022 tarihli 436.365,65 TL bedelli kur farkı faturasının düzenlendiği, davalı tarafça kur farkı faturasının iade edildiği, davalı ile ürünlerin satım ve teslimini üstlenen ...

Güvenlik Teknoloji A.Ş. arasında düzenlenilen sipariş emrinin ödeme başlığı altında "Faturanın düzenlendiği günden bir önceki iş gününde TCMB tarafından saat 15:30'da açıklanan gösterge niteliğindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden malzemelerin ve/veya hizmetin ... tarafından kesin kabulüne müteakip 30 iş günü içerisinde firma banka hesabına TL olarak havale edilecektir." düzenlemesi nedeniyle davacının kur farkı talep etmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan rapor düzenlendiğini, itiraz üzerine ek rapor alınmadığını, müvekkili ile davalı arasında yazılı sözleşme bulunmadığını, döviz cinsinden düzenlenen faturaya mevzuat gereği TL karşılığının yazıldığını, müvekkilinin 3.kişi olarak bayi sıfatında olup üretici ... ile alıcı davalı arasındaki sözleşmeyi bilmek ve uygulamak zorunda olmadığını, ... şirketinin distribütörünün ...

Teknoloji A.Ş. olduğunu, müvekkilinin distribütör ... Teknoloji A.Ş.'den mal alan küçük işletmelerden biri olduğunu, müvekkilinin ... şirketi ile bağlantısının bulunmadığını, davalı ile ... şirketi arasındaki sözleşmenin müvekkilini bağlamayacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair kararın yerinde olmadığını, talebin reddine ilişkin gerekçe yazılmadığını, alacağın bulunmadığını bilen veya bilmesi gerekilen bir durumda icra takibi yapılmasının kötüniyetli olduğunu, davacının ... firması ile müvekkili arasındaki sipariş hükümlerini bilen ve bilebilecek durumda olan basiretli tacir durumunda olduğunu, davacıya sipariş emri bulunduğu yönünde hatırlatma yapıldığı halde davacının sipariş emrini sorgulamadan itiraz ileri sürmeden siparişleri teslim ettiğini,

faturadaki bilgilerin davacının sipariş emrinden haberdar olduğunu göstermekte olduğunu, faturada sipariş emri numarasının yazılı olduğunu ve fatura bedelinin sipariş emrinde kararlaştırılanla aynı olduğunu ileri sürerek kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının kur farkı alacağı talebinin yerinde olup olmadığı, kabulü göre de davalının kötüniyet tazminatı talebinin yerine olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 2.İcra Müdürlüğünün 2022/9600 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 07/06/2022 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine faturaya dayalı 436.365,66 TL asıl alacak, 9.692,70 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 446.058,36 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafından dava dışı ... Güvenlik Teknoloji San. Ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen 11/10/2021 tarihli 21Y0052A12 numaralı sipariş emrinde; ödeme ile ilgili kısımda ödemenin faturanın düzenlendiği günden bir gün önceki işgününde TCMB tarafından 15.30 da açıklanan gösterge niteliğindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden malzemelerin ... tarafından kesin kabulüne müteakip 30 gün içinde firmanın banka hesabına TL olarak havale edileceğine dair hüküm bulunduğu görülmüştür.

Dosyaya sunulan ve itiraza uğrayamayan e-posta yazışmalarında davalının dava dışı firmaya sipariş emrinde belirtilen ürünleri sipariş ettiği, dava dışı firmanın siparişi Çin'deki fabrikaya bildirdiği yönünde bilgi verdiği, daha sonra siparişin artırılmasına yönelik talep üzerine dava dışı firmanın ürünün depoda mevcut olduğunu, ödenmemiş bakiye nedeniyle gönderilemediğini, tedarikçi üzerinden gönderimin yapılabileceği yönünde bilgi verdiği, bu aşamadan sona davacı şirket ile davalı arasında yazışmalarının yapıldığı, davacı tarafından fatura düzenlenebilmesi için gerekli bilgilerin davalı tarafından e-posta yoluyla paylaşıldığı,

e-posta da ayrıca bilgilerin sipariş mektubunda da yer aldığı yönünde bilgi verildiği, teslimattan sonra davacı tarafından kur farkı faturası yönünde yazışmalar yapıldığı, davalının kur farkı alacağına itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Takibe konu faturanın davacı tarafından davalı adına düzenlendiği, 09/11/2021 tarihli 107.521,60 USD (karşılığı 1.041.325,19 TL) bedelli, 34 adet ... kablo içerikli olduğu, faturada sipariş numarası olarak 21Y0052A12 yazılı olduğu, davacının kur farkı faturasına karşılık davalı tarafından 28/03/2021 tarihli iade faturası düzenlendiği, davacı tarafından davalının iade faturasına 01/04/2021 tarihli noter ihtarı ile itiraz ettiği görülmüştür.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda özetle; davacının mal satış faturasının, davacının kur farkı faturasının ve davalının kur farkı faturası nedeniyle düzenlediği iade faturasının tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ticari defterlerin birbiri ile örtüştüğü ve borcun görünmediği tespit edilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacı istinaf itirazları yönünden yapılan değerlendirmede;

her nekadar taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da davalının dava dışı firmaya sipariş emri ile sipariş ettiği ürünlerin davacı tarafından sipariş emrinde belirtilen miktarda ve birim fiyata uygun olarak ve sipariş emri numarası da yazılmak suretiyle davacı tarafından faturalandırılmasına, fatura ve e-posta yazışmaları dikkate alındığında davacının sipariş emrinden haberdar olmadığına dair savunmasının yerinde olmamasına, sipariş emrinden haberdar olmasına rağmen itiraz etmemekle sipariş emrini benimsemesine,

benimsenen sipariş emrinde ödemenin fatura tarihinden önceki günkü kur üzerinden TL olarak yapılacağının hüküm altına alınmasına, sipariş emrinde belirtilen şekilde davalı tarafından ödemenin yapılmasına, bu durumda davacının kur farkı talep edemeyecek olmasına göre davacının istinaf itirazlarının reddine, davalı yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacının haksız olmasının kötüniyetli olduğu sonucunu doğurmayacak olmasına, kötüniyet tazminatı için gerekli şartların oluşmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."