Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/858 K.2023/1072

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/05/2023

ESAS-KARAR NO :.....

DAVANIN KONUSU

Kıymetli Evrak İptali

KARAR TARİHİ : 13/07/2023

YAZILDIĞI TARİH : 20/07/2023

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, ....... şubesinden alınmış olan ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ......... çekin müvekkilinin şirket muhasebesinde bulunmakta iken kaybolduğunu, bütün muhasebe odası ve evrakları incelense de çek koçanın bir türlü bulunamadığını, bu aşamada çeklerin imzaya yetkili kişinin zilyedinde olmadığını belirterek boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava hasımsız olarak açılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece.

TTK'nun 818/1-s .madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çek'in kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde,tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için 757. vd. maddeleri uyarınca, iptalini isteme hakkı sadece hamiline ait olduğu, böyle bir iddiaya sahip keşidecinin, elinden rızası hilafına çıkan, bir başka anlatımla imzasını içeren ve fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, aynı kanun'un 792. madde hükmüne dayanarak borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahip bulunduğu,

diğer yandan, henüz keşide edilmemiş çek vasfında olmayan tamamen boş çekler tedavüle çıkmış sayılmayacağı, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında, çeklere dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle boş çeklere dayanarak iptal isteminde bulunmakta hukuki yarar bulunmadığı, somut olayda talebe konu çeklerin davacıya ait boş çek koçanı yaprakları olduğu,

keşidecinin çek iptali talep hakkı olmadığı gibi boş çekler için iptal talebinde hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; çek koçanlarının bu haliyle ticari hayatta dolaşmasının müvekkili açısından meydana gelebilecek ve telafisi imkansız zararlar olacağını, çekin hukuka aykırı şekilde bir başkası tarafından doldurulması karşısında bankadan haksız yere tahsilinin önüne geçilebilmesi için seri numaraları üzerinden ödeme yasağı tedbirinin ivedilikle konulması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, boş çek yaprakları için, çek iptali kararı verilip verilemeyeceği ve keşidecinin çek iptali davası açmakta hukuki yararının olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesine dayalı zayi nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Diğer yandan davaya konu çek boş çek yaprakları olup, TTK’nun 780. maddesi uyarınca kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı kıymetli evrak vasfını taşımadığı anlaşılmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."