Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/913 K.2025/1428

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı müfettişleri tarafından düzenlenen 13/07/2015 tarihli teftiş raporunda, Bayi ve Ulusal marketlere yapılan mamul satışları konusunda yapılan incelemeye göre davalı şirketin İstanbul-Ataşehir şubesine ait sevk irsaliyeleri ile verile emri fişleri dökümlerinin 2011 ve 2012 yıllarına ait düzenlenmiş 34 adet sevk irsaliyesinin Gusto Muhasebe sistemine girilmemesi sebebiyle 30.621,75 TL kurum zararının oluştuğunun tespit edildiğini, zararın karşılanması için davalıya yazı gönderilmesine rağmen ödeme yapılmadığını belirterek 30.621,75 TL kurum zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında mal tedarikinden kaynaklanan ticari ilişki bulunduğunu, fakat müvekkilinin davacı tarafa 2011 ve 2012 yıllarından kaynaklanan herhangi bir borcunun bulunmadığı, sevk irsaliyelerindeki ürünlerin müvekkile teslim edilip edilmediğine, teslim edilmişse kime teslim edildiğine dair herhangi bir belgenin sunulmadığını, teslimin davacı tarafından ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, dava konusu fatura/sevk irsaliylerinin taraf ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının bayisi .... Ltd. Şti. tarafından alacağa dayanak malların davalıya teslim edildiğine dair teslim belgelerinin dosyaya kazandıramadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... firması ve davalının ...'de olduğunu, müvekkilinin davalıya iletmek üzere ürünleri bayisi olan ... firmasına verdiğini, sevk irsaliyelerinin davalı adına düzenlendiğini ve teslim alan kişilerin ... firmasının şoförleri olduğunu, ... firmasının müvekkilinin resmi bayisi olduğunu, bu firma tarafından ürünlerin davalıya teslim edildiğini, firma tarafından davalıya ürünler teslim edilmemiş olsa idi müvekkilinin ilgili firma ile bayilik ilişkisine devam etmeyeceğini, ancak firmanın dava tarihinde dahi müvekkilinin bayisi olduğunu, bu hususun malların davalıya teslim edildiğine karine oluşturduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının sevk irsaliyesine konu malları davalıya teslim edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Somut olayda, davacı ... hakkında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı müfettişleri tarafından hazırlanan raporda davacı tarafından davalı adına düzenlenen 34 adet sevk irsaliyesinin davacının muhasebe kayıtlarına kaydedilmediği gerekçesiyle kurum zararı olduğunun tespiti üzerine davacı taraf davalıdan zararın tahsilini talep etmiş olup, sevk irsaliyesine konu mallar için fatura düzenlenmediği, sevk irsaliyesinde teslim alan kısmında isim ve imzası bulunan kişilerin davacının bayisi olan dava dışı ... firması şoförleri olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı taraf mal teslimini inkar etmektedir. Davalının ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda, sevk irsaliyesine konu mallarla ilgili düzenlenmiş herhangi bir faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda davacının malların davalıya teslim edildiğini yazılı delille ispat etmesi gerekir.

Dosya kapsamında malların davalıya teslim edildiğine dair yazılı delil sunulmadığından davacı teslimi olgusunu ispat edememiştir.

TMK.'nun 6.maddesi gereğince "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." hükmü getirilmiştir. Dosya kapsamında davacı tarafın yukarıda izah edildiği üzere teslim olgusunun yazılı delilerle kanıtlayamadığı ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece, davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."