Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1021 K.2025/337

.

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/11/2023

ESAS NO : .... DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : 24/03/2025

YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2025

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

12-13/10/2022 tarihinde davalılar tarafından.... düzenlendiğini, ihale konusu....sayılı taşınmaz için müvekkilinin talipli olarak 500.000,00 TL katılım teminat bedelini 06/10/2022 tarihinde ödediğini, davalı ... ... tarafından müvekkiline gönderilen 20/10/2022 tarih ve 700.01-22-10732 sayılı yazı ile müvekkilinin artırmada ikinci en yüksek teklifi veren olarak yükümlülükleri yerine getirmediği için teminatının ... tarafından irad kaydedileceğinin bildirildiğini, teminatın irad kaydedilmesinin ...Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa,

Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği’nin 31.maddesinde bulunan “İhale üzerinde bırakılan istekliye 23’üncü madde uyarınca yapılan tebliği müteakip on gün içinde sözleşmeyi imzalaması hususu tebliğ edilir. Verilen süre içinde ihale üzerinde kalan isteklinin kesin teminatı yatırarak sözleşme imzalaması zorunludur.

Aksi takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin, varsa, geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda İdare, en uygun ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de sözleşme imzalayabilir.

İkinci en uygun teklif sahibine yine yukarıdaki usulde yapılacak tebligatın ardından, ikinci en uygun teklif sahibi de sözleşmeyi imzalamazsa, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir” hükmüne aykırı olduğunu, ilk sıradaki taliplinin sözleşmeyi imzalaması için gerekli 10 günlük süre geçmediği gibi müvekkiline de 10 gün içinde sözleşme imzalaması için bildirim yapılmadığını, yönetmelikte yazılı usule ve bildirim sürelerine uyulmadığını, ...

Belediyesi’nin müvekkilinin talip olduğu taşınmaz da dahil artırma konusu bir kısım hazine taşınmazlarının ...Başkanlığı’na devri işleminin iptali istemiyle idare mahkemesinde açtığı davada 21/10/2022 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verildiğini, ihale yapılmasının yasal dayanağının da kalmaması nedeniyle müvekkilinin taşınmaz bedelini yatırmadığını belirterek 500.000,00 TL teminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... ... ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; idare ile özel hukuk sözleşmesi imzalanmasına kadar geçen süreçteki işlemlerin idari işlem niteliği itibariyle idari yargının denetimine tabi olduğunu, bu nedenle idari yargının görevli olduğunu, müvekkili şirketin Çevre,

Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile akdettiği “6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Tasarrufundaki Taşınmazların Satışı/Kiralanması Ve Satış/Kiralama Sonrası Hizmetlere İlişkin İşbirliği Protokolü’’ doğrultusunda Bakanlık uhdesinde bulunan taşınmazların açık arttırma ile satışına aracılık hizmeti verdiğini, bakanlığın ilettiği bilgiler doğrultusunda açık arttırma öncesi tanıtım çalışmaları, açık arttırma organizasyonunun yapılması ve açık arttırma sonrası sözleşme işlemlerinin de müvekkili şirket tarafından yerine getirildiğini,

müvekkili şirketin gayrimenkul satışlarında bir sorumluluğu ve yükümlülüğünün bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; idare mahkemesinde açılan davada ihalenin ve satış işlemlerinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle 17/02/2023 tarihinde davanın reddine karar verildiğini, müvekkili idarenin düzenlenmekte olduğu satış müzayedelerinin ...Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliğinin 25/1-2 maddelerine göre gerçekleştirilmekte olup dava konusu taşınmazın da 12-13/10/2022 tarihli ihalede satışa sunulduğunu,

müvekkili idareye ait arsaların satışı ile ilgili açık artırma müzayedelerinin diğer davalı tarafından düzenlenmekte olduğunu, ilk teklif verenin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının imzaladığı arsa satış şartnamesinin 13.maddesi gereğince katılım teminatlarının irad kaydedildiğini, işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı ... tarafından ilan edilen arsa müzayedesi nedeniyle müzayedeye aracılık hizmeti veren ve ... iştiraki olan ... ... .....hesabına teminat olarak yatırılan bedelinin iadesinin talep edildiği, davalı ... (...)'nin 5018 sayılı Kamu Yönetimi Mali Kontrol Kanunu'nda I sayılı listede 11. sırada genel bütçe kapsamında kamu idareleri arasında gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na bağlı bir kuruluş olduğu,

2577 sayılı kanunun 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davalarının idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği, ...'nin tacir olmadığı, talebin taraflar arasındaki özel hukuk sözleşmesi öncesinde yatırılan teminat bedelinin iadesine ilişkin olduğu, Danıştay 13. Hukuk Dairesi'nin 2021/2612 Esas, 2022/4463 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "...Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ile,

ihale sürecinde sözleşme öncesi işlemlerin ihale işlemi, dolayısıyla idari işlem olmaları nedeniyle idari yargının görev alanına girdiği kabul edilmiş ve bu yöndeki kararlar istikrar kazanmış bulunmaktadır..." şeklinde olup eldeki davada davalılardan ... iştiraki olan ... ... ...

AŞ'ye karşı da davanın ikame edilmesinin davada adli yargıyı görevli hale getirmeyeceği, benzer uyuşmazlıklarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve ... aleyhine açılan teminat iadesi talebini içeren davaların da idari yargı tarafından görülüp karara bağlandığı (Emsal Danıştay 13. Dairesi'nin 2020/3683 Esas, 2023/3771 Karar, 2022/2730 Esas, 2023/3372 Karar) gerekçesiyle davanın idari yargının görevli olması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılar tarafından Devlet İhale Kanununa tabi olmaksızın özel hukuk hükümlerine göre ve özel hukuka tabi olarak gerçekleştirilen arsa müzayedesi için teminat yatırdığını, davalı ... ... tarafından müvekkiline gönderilen yazıda ikinci en yüksek teklif veren olarak müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirmediği belirtilerek teminatın ... tarafından irad kaydedileceğinin bildirildiğini, teminatın davalı idare tarafından irad kaydedildiğine dair herhangi bir bildirim bulunmadığını ve bu yönde herhangi bir delil sunulmadığını, teminatın akıbetinin belli olmadığını,

varsayıma dayalı irad kaydına dair idari işlem varmış ve davada o idari işlemin iptali talep edilmiş gibi davanın görevden reddine karar verildiğini, müvekkilinin özel hukuk tüzel kişisi olan davalı ...

Yönetime ödeme yaptığından en azından bu şirket yönünden davanın tefrik edilerek talep hakkında karar verilmesi gerektiğini, yönetmelikte yazılı usul ve bildirim sürelerine uyulmadığını, idare mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle ihalenin yasal dayanağını kaybettiğini, davalıların teminatın iadesinden sorumlu olduğunu, mahkemenin görevli olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; diğer davalı ... ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, adli yargının görevli olup olmadığı, davalı ... lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından yatırılan müzayede teminatının iadesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle sözleşme öncesi işlemlere yönelik taleplerde idari yargının görevli olmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf itirazları yönünden yapılan değerlendirmede, davalı vekille temsil edilmesine rağmen davanın usulden reddi kararı ile birlikte davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiş, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."