Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1081 K.2024/1022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 06.08.2016 tarihli "protokol" başlıklı belge ile müvekkilinin müteahhitliğini yaptığı ... parselde yapılacak 720 konutluk projeye konu dairelere gerekli beyaz eşyaların teslimi, ödeme ve sair hususlar belirlendiğini, 06.08.2016 tarihli protokol gereğince davalının sözleşmeye konu beyaz eşyaları teslim etmediğini, Ankara 32. Noterliği'nin 14.11.2018 tarih 71791 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeye konu ürünlerin tesliminin istenildiğini, davalının Ankara 18. Noterliği'nin 21.11.2018 tarih, 37366 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 7 adet dairenin adlarına tescil edildiğini,

ancak bu dairelerin vasıflarında hata olduğunu bu sebeple protokole konu beyaz eşyaların teslim edilmeyeceğini, hemen akabinde de Ankara 18. Noterliği'nin 27.11.2018 tarihli 38215 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini, müvekkili tarafından davalıya gönderilen Ankara 16. Noterliği'nin 12.12.2018 tarih 19652 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin şartlarına uygun hareket edilmesinin talep edildiğini, tüm ihtarnameler akabinde tarafların tekrar bir araya geldiğini ve 29.12.2018 tarihli "protokol" başlıklı ikinci sözleşmenin imzalandığını,

29.12.2018 tarihli protokolün 2. maddesi ile davalı adına tescil edilen dairelerin en geç 15.01.2019 tarihine kadar davacıya devredileceği ve 5. maddesi ile 06.08.2016 tarihli protokolün feshedileceğinin kararlaştırıldığını, 29.12.2018 tarihli protokolün 2. maddesi gereğince davalının en geç 15.01.2019 tarihinde kendisine devredilen taşınmazları müvekkili adına devretmesi gerekmekteyken devir işlemi gerçekleşmediğini belirterek ..., C Blok 207 numaralı daire (8. kat), ...

C Blok 206 numaralı daire (8. kat), ... C Blok 108 numaralı daire (4. kat), ... B Blok 74 numaralı daire (5. kat), ... B Blok 73 numaralı daire (5. kat), ... B Blok 72 numaralı daire (5. kat), ..., B Blok 31 (2. kat) numaralı dairelerin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesine talep ve dava etmişlerdir.

Birleşen dava davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 06/08/2016 tarihli protokol imzalandığını, protokol gereği davacının ... parselde" yapacağı inşaat projesinde protokolde belirtilen ürünler ve satış ofisindeki örnek dairelerin mobilyalarının verileceğinin kararlaştırıldığını, davalının ise inşaat projesinden 20 adet 1+1 ( her biri 132.500,00 TL'den toplam 2.650.000 TL) 10 adet 2+1 ( her biri 220.000,00 TL'den toplam 2.200,00 TL) taşınmazı müvekkiline verileceğinin kararlaştırıldığını, taşınmazların satış bedelleri toplamı 4.850.000,00 TL olup,

beyaz eşya bedeli olan 3.850.000,00 TL çıkarıldıktan sonra bakiye 1.000.000,00 TL'nin müvekkili tarafından davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili ile davalı tarafın 29.12.2018 tarihinde bir araya gelinerek 06.08.2016 tarihli protokolün fesih edildiğini ve fesih edilen protokol çerçevesinde birbirlerinden yeni protokolde kararlaştırdıkları edimler dışında hak ve alacaklarının olmayacağını kabul ve beyan ettiklerini, 29.12.2018 tarihli protokol incelendiği zaman tapu devir ve tescillerinin şarta bağlı olduğunu, davalının protokolden kaynaklı yükümlülüklerinin bulunduğunu,

müvekkilinin 29.12.2018 tarihli protokol ile fesih ettikleri 06.08.2016 tarihli protokol uyarınca davalıya yaptığı ödemelerin iadesinin gerektiğini, davalının kendi edimlerini yerine getirmekten haksız, hukuka ve kanuna aykırı olarak kaçındığını, öncelikle takas-mahsup taleplerinin bulunduğunu,

takas-mahsup taleplerinin reddi halinde fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla davalı tarafından müvekkiline noter belgesi ile ikrar ettiği 858.406,95 TL ve yapılan diğer ödemeler ve satış ofisindeki örnek dairelere verilen mobilya ve beyaz eşya bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 47.655,00 TL olmak üzere toplam 906.061,95 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında 06/08/2016 tarihli protokol yapıldığını, iş bu protokol gereği davacının "... parselde" yapacağı inşaat projesinde 720 adet ... marka beyaz eşyanın müvekkili tarafından verileceğinin kararlaştırıldığını, toplam bedelin 3.850,00 TL olarak kararlaştırıldığını, ayrıca satış ofisindeki örnek dairelerin mobilyalarının verileceğinin, davacının ise ... parselde yapacağı inşaat projesinden 20 adet 1+1 ( her biri 132,500,00 TL'den toplam 2.650.000 TL) 10 adet 2+1 ( her biri 220.000,00 TL'den toplam 2.200,00 TL) taşınmazının müvekkiline verileceğinin kararlaştırıldığını,

taşınmaz satış bedelleri toplamı 4.850.000,00 TL olduğunu, beyaz eşya bedeli olan 3.850.000,00 TL çıkarıldıktan sonra bakiye 1.000.000,00 TL'nin müvekkili tarafından davacıya ödenmesi gerektiğini, tarafların 29.12.2018 tarihinde bir araya gelerek 06.08.2016 tarihli protokolü fesih ettiğini ve fesih edilen protokol çerçevesinde birbirlerinden yeni protokolde kararlaştırdıkları edimler dışında hak ve alacaklarının olmayacağını kabul ve beyan edildiğini, tarafların sermaye şirketi olup tacir olduklarını, akdedilen 29.12.2018 tarihli protokolde düzenlenen hükümlerin her iki taraf içinde bağlayıcı olduğunu,

fesih edilen protokol çerçevesinde birbirlerinin yeni protokolde kararlaştırdıkları edimler dışında hak ve alacaklarının olmayacağını kabul ve beyan ettiklerini, davacı tarafından müvekkiline gönderilen Ankara 16. Noterliğinin 12.12.2018 tarih ve 19652 yevmiye numaralı ihtarnamenin 11 nolu maddesinde 858.406,95 TL ödendiği hususunun kabul ve ikrar edildiğini, bu ödeme dışında davacı ...'ya ödenen bedeller ve ayrıca 06.08.2016 tarihli protokol uyarınca satış ofisinde örnek daire için verilen mobilya ve beyaz eşyalar bulunduğunu, davacının taşınmazları kendisine iadesini talep ederken,

kendi edimleri için herhangi bir işlemde bulunmayı red ederek kötü niyetini gösterdiğini, kendi edimini yerine getirmeyen, 29.12.2018 tarihli protokolün 3 ve 4 nolu maddeleri gereği ödemesi gereken meblağ için teyitleşmeyi kabul etmeyen davacı tarafından müvekkilinin edimlerini yerine getirmesinin istemesinin hukuken de mümkün olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, davacının 47.655,00 TL'lik talebinin hem esas hem de usulden reddini talep ettiklerini, davacının talebinin zorunlu arabuluculuk sistemine tabi olduğunu, davacının arabuluculuk sürecinde bu alacak kalemine yönelik talebinin bulunmadığını, her ne kadar arabuluculuk son tutanağında "06.08.2016 ve 29.12.2018 tarihli protokollerden kaynaklanan alacak denilmişse" de bu protokollerde davacının satış ofisindeki örnek daire için mobilya ve beyaz eşya teslim etmesi hususunda bir tespit bulunmadığını,

davacının 47.655,00 TL meblağlı satış ofisindeki örnek daire için mobilya ve beyaz eşya teslim etmesi iddiasına dayalı talebinin arabuluculuk başvurusu yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddini talep ettiklerini, davacıdan ... marka ürün alındığını ve bu ürünlerin bedelinin çek keşide edilerek ödendiğini, daha sonra tüm ödemeler dikkate alınarak protokol düzenlendiğini ve davacı ile hesaplaşmanın yapıldığını, davacının bedelsiz olarak teslim ettiği herhangi bir ürünün bulunmadığını, davacının 06/08/2016 tarihli protokol gereğince teslimat yaptığını beyan ettiğini,

ancak bu sözleşmenin Ankara 18. Noterliği'nin 27/11/2018 tarihli ihtarnamesi ile davacı tarafından fesh edildiğini, davacının haksız olarak fesih sonucu menfaat elde etmek için alacak talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, ayrıca 29/122/018 tarihli protokolün 5.maddesi ile davacının 06/08/2016 tarihli protokolle alakalı herhangi bir hak ve alacağı kalmadığını beyan ettiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşme kapsamında davalı tarafından davacıya verilmesi gereken beyaz eşyaların teslim edilmediği tanzim edilen 29/12/2018 tarihli protokolde belirtilmiş olan davalıya ait fabrikanın satışının gerçekleşmediği ve bu kapsamda protokolün 5.maddesi uyarınca asıl protokolün feshedildiği,

fesih nedeniyle davacının davalıya devrettiği taşınmazların davalı adına olan tapularının iptali ile adına tescili koşullarının oluştuğu, asıl dosya davacısı tarafından birleşen dosya davacısına devredilen taşınmazların iadesi talep edildiği ve koşulları da oluştuğu dikkate alınarak karşı davacının feshedilen sözleşme kapsamında asıl dosya davacısına ödemiş olduğu bedelin iadesini talep etme hakkının bulunduğu,

davacının talep ettiği 858.406,95 TL'nin davacının gerek noter ihtarnamesinde gerek dava dilekçesinde bu meblağı kabul ettiği anlaşıldığından buna yönelik talebin kabulü ile bu miktarın davalı daha önce temerrüde düşürülmediğinden karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

her ne kadar birleşen dosya davacısı protokol kapsamında karşı davalıya 47.655,00TL bedelinde beyaz eşya teslim ettiği ve bedelinin ödenmediği iddiasında bulunarak bunun tahsilini talep etmiş ise de taraf defterleri, BA ve BS formları, bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere taraf defterlerinde bunlara yönelik ödemelerin çek ve visa gelirleri olarak kayıtlı olduğu bu nedenle birleşen dosya davacısının davalıdan bu kaleme yönelik talebinde haklı olmadığı belirtilerek asıl davanın kabulüne birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından;

Mahkemece asıl davada hükümde arabulucuk ücreti ile ilgili karar verilmediği, asıl davada davacının hesap teyitleşmesine yanaşmaması nedeniyle müvekkili tarafından tapuların devredilemediği gözetilmeksizin müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı, ayrıca taşınmazların müvekkiline dava dışı 3. kişi tarafından devredildiği halde mahkemece bu kişiye dava ihbar edilmeden karar verilmesinin doğru olmadığı, birleşen dava yönünden ise arabuluculuk ücreti ile ilgili karar verilmemiş olması ile birlikte faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihinden itibaren hükmedilmemesinin doğru olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesinin feshine dair protokolün tasfiyesi kapsamında tarafların hak ve yükümlülükleri noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesinin tasfiyesi kapsamında davalı adına kayıtlı bulunan taşınmazların tapu iptal ve tescili, birleşen dava ise aynı satım sözleşmesinin tasfiyesi kapsamında ödenmesi gereken bedelin tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında tanzim edilen 06/08/2016 tarihli protokol başlıklı belgenin yapılan incelemesinde, protokol konusunun beyaz eşya karşılığı konut takası olduğu, ... şirketinin ... Mahallesinde inşa edeceği 720 konutluk projeye listede belirtilen beyaz eşyaların davalı ... şirketi tarafından karşılanacağı, karşılığında konut takası yapılacağı, beyaz eşyanın konut başı fiyatının 5.347,00 TL olup 720 adet konutun toplam beyaz eşya fiyatının 3.850.000,00 TL olduğu, davalıya verilerek konutların bedelinin 4.850.000,00 TL olup beyaz eşya fiyatı düşüldüğünde kalan 1.000.000,00 TL'nin ... şirketi tarafından davacı ... şirketine taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında tanzim edilen 29/12/2019 tarihli protokolün yapılan incelemesinde, taraflar arasında tanzim edilen 06/08/2016 tarihli protokol gereğince tarafların ... şirketinin Batıkent şantiyesinde bir araya gelerek anlaşma sağladıklarını, ... firması tarafından mülkiyeti kendilerine ait olan ...

Sitesindeki fabrika 09/01/2018 tarihine kadar satılır ise 06/08/2016 tarihli protokol şartlarının devam edeceğini, fabrika satılmaz ise 06/08/2016 tarihli protokol gereğince devri yapılan 7 adet dairesinin en geç 15/01/2019 tarihine kadar ... firması tarafından ... firmasına devredileceği, devri yapılan dairelerin ödemesi yapılan 1.132.000,00 TL'nin ... firması tarafından 15/02/2019 tarihinden itibaren 10 eşit taksitte ödeneceği, birinci maddede belirtilen şartların gerçekleşmemesi halinde 06/08/2016 tarihli protokolün 2., 3. ve 4.maddelerinde belirtilen şartlar doğrultusunda feshedileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı ... şirketi tarafından 12/12/2018 tarihli ihtarname keşide edilerek muhatap ... şirketine tebliğ edildiği, sözleşme ve protokol kapsamında taraflarına teslim edilmesi gereken beyaz eşyaların teslim edilmediğini, ayrıca ödemesi gereken 1.000.000,00 TL'den 858.406,95 TL ödenmiş olup bakiye 141.593,05 TL'nin avans faizi ile birlikte ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... şirketi tarafından 21/12/2018 tarihinde cevabi ihtarname keşide edilerek anlaşmanın konut karşılığı takas şeklinde olduğunu karşı tarafın edimlerini ayıpsız olarak yerine getirmediğini, bu nedenle herhangi bir talepte bulunamayacağını belirtmiştir.

Dosya kapsamında bulunan tapu kayıtlarının yapılan incelemesinde; dava konusu bağımsız bölümlerin davalı ... şirketi adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle 29/12/2018 tarihli protokol kapsamında devredilecek taşınmazların kararlaştırılmış olmasına satım sözleşmesinde ve fesih protokolünde dava dışı şirketin taraf olmaması nedeniyle ihbar yükümlülüğünün bulunmamasına,

29/12/2018 tarihli fesih protokolünde ilk edimin taşınmazların tescili olması nedeniyle asıl davada davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, birleşen davada davadan önce davalı yanın açıkça temerrüde düşürülmemiş olmasına göre davalı birleşen dosya davacı vekilinin sair istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.

6235 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13 maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerine eklenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan bu nedenlerle davalı birleşen dosya davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."