Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1663 K.2025/1105

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin satım sözleşmesini konu alan faturadan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2024/23828 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, açılan itirazın iptali davasında öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerektiği, taraflar arasında yapılmış bir yetki sözleşmesinin bulunmadığı, taraflar arasında sözleşme bulunmadığı, nitekim BA/BS formları incelendiğinde de ticari alım satım kapsamında vergi dairesine karşılıklı bildirim yapılmadığı, davacının hukuki ilişkiyi ispatla yükümlü olduğu iş bu sebeple eldeki davada TBK'nın 89/1 maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığı, HMK 6. maddesi gereğince borçlunun yerleşim yerinde açılması gereken takip borçlunun yerleşim yerinde açılmadığı belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik inceleme ile hüküm tesis edildiği, somut olayda TBK’nın 89. maddesinin uygulanması gerektiği, taraflar arasında akdi ilişkinin bulunduğu, davalı yana fatura tebliğ edilmiş olup 8 günlük süre içerisinde itiraz edilmediği, mahkemece malın borçluya teslim edilip edilmediği, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar incelenerek faturanın kayıtlarda yer alıp almadığı, davalı yanca müvekkiline ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarında inceleme yapılmadığı, ayrıca davalı yanca yetki ilk itirazında bulunulmamışken yetki yönünden inceleme yapılmasının da doğru olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık dava şartı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesini konu alan faturadan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2024/23828 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davacı tarafından davalı aleyhine 07/05/2024 tarihli faturadan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile 120.000,00 TL alacağın tahsili talebi ile icra takibi yapıldığı, davalı yanın süresinde borca, ferilerine ve açıkça yetkiye itiraz ettiği, itirazın ve iş bu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davalarında kesin olmayan yetki kuralları uygulanacağından, yetki itirazının 6100 sayılı HMK'nun 116/1-a maddesi gereğince taraflarca ilk itiraz olarak ileri sürülmesi gerekir. İlk itirazların bir ön sorun gibi incelenerek karara bağlanacağı hususu ise, aynı yasanın 117/3. maddesinde düzenlenmiş olup, mahkemenin takip edeceği süreç anılan yasanın 64. maddelerinde açıklanmıştır.

Bu nokta da itirazın iptali davasının ancak usulüne uygun bir takip bulunması koşuluna bağlı olması nedeniyle, icra dairesinin yetkisinin itirazın iptali davası bakımından da değerlendirilmesi gerekmektedir. Öğreti ve uygulamada icra dairelerinin yetkisinin kesin olmadığı kabul edilmektedir. İcra dairelerinin yetkisi bakımından da özel bir düzenleme öngörülmemiş olup, yetki hususunda İİK’nun 50. maddesinde HMK’ya atıf yapılmaktadır. (..., B.: İcra ve ... Hukuku, El Kitabı, 2.b., ... 2013, s.179 ve HGK., 24.04.2013 gün ve 2012/9-1435 E., 2013/569 K.). Bu nedenle itirazın iptali davasında olduğu gibi yetki itirazının taraflarca itiraz olarak ileri sürülmesi gerekmektedir.

Son olarak yetki itirazında bulunulmasının takip hukuku bakımından değerlendirilmesi gerekirse; sadece icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi halinde bu yöndeki itirazı incelemek İİK'nun 50. maddesi hükmü uyarınca İcra Hukuk Mahkemesi’nin görevine girmektedir. Hem icra dairesinin yetkisine hem de borca itiraz edilmesi halinde ise itirazın iptali davasında görevli olan genel mahkeme İİK'nun 50. maddesi uyarınca itirazın iptali davasının koşullarından biri olduğundan öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemek ve sonucuna göre bir karar vermek durumundadır denilerek konuya açıklık getirilmiştir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince, davacının takip tarihi itibariyle adresinin Etimesgut/Ankara olduğu, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır. Davalıya ilamsız icra takibine dayanak Örnek: 7 Ödeme Emri gönderilmiştir. İlamsız icra takibi yalnız para alacakları için geçerli olacağından, davanın dayanağı icra takibinin de para alacağına ilişkin olduğuna kuşku bulunmamaktadır.

Mahkemece taraflar arasında akdi ilişki bulunmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuşsa da davacı alacağının dayanağı olarak fatura sunmuştur. Yetki itirazı hadise şeklinde incelenir. Bu durumda Mahkemece tarafların ticari kayıt ve belgeleri incelenerek bildirilen delilleri eksiksiz olarak değerlendirilerek yetki itirazının bu değerlendirmeye göre belirlenerek uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."