Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/70 K.2024/230

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, 25/06/2014 tarihinde ...

A.Ş den ... marka ... model dava konusu aracı ÖTV ve KDV Dahil 142.766,82 TL bedelle satın aldığını, aracın satın alındığı tarihte 1.499,78 TL daha ilave bedel ödenerek boya koruma işlemi yaptırıldığını, boya koruma işlemi yapıldıktan birkaç hafta sonra araç yıkatıldığında motor kaputu başta olmak üzere kaportanın her yerinde beneklenmeler ve lekelerin ortaya çıktığını, sonrasında boya koruma işlemlerinin yenilendiğini, ancak araç üzerindeki lekelerin tam olarak geçmediğini, dava konusu araçta henüz birinci ay dolmadan sağ arka camın açık kaldığını, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığı yönünde yorum yapıldığını,

daha sonra dava konusu aracın anahtarsız çalıştırılması için kullanılan start/stop butonunun arızalandığını, müvekkilinin davalı tarafından satılan markaya olan güveninin kaybolduğunu belirterek aracın iadesi ile bedelinin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin aracı davacıya teslim ederken, araçta olması gereken özelliklerin tam ve eksiksiz olarak yer aldığını ve araçta herhangi bir teknik sorun olmaksızın teslim edildiğini, davacının aracı teslim aldıktan sonra yapılan boya koruma işlemi neticesinde ortaya çıkan lekeler ve beneklerin üretimden kaynaklı olmadığını, aracın yıkanması esnasında kireçli su ve uygun olmayan malzemeler kullanılmış olabileceğini, bahse konu lekelerin dış kaynaklı etkenler nedeniyle oluştuğunu, davacının diğer şikâyeti olan arka camın açık kalması probleminin tamir edilmek istendiğini, gerekli parça siparişlerinin yapıldığını,

ancak araç tamir edilmek üzere servise davet edildiğinde davacının tamiratı kabul etmediğini, davacının bir diğer şikayeti olan start/stop butonunun çalışmaması şikayetini servise bildirmediğini, inceleme yapılmasına müsaade edilmesi halinde bu problemin de tamirat yapılarak giderilebileceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Feri Müdahil ... ... AŞ vekili, ayıplı araç satışı iddialarının doğru olmadığını, aracın iadesi ile bedelin tahsiline ilişkin şartların somut olayda bulunmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 2014 model ... model aracın 25/06/2014 tarih ve fatura ile 142,766,82 TL bedelle 0 km olarak davacı tarafça satın alındığı, davalı tarafça araçta boya koruma işlemi yaptırılması esnasında yanlış uygulama nedeniyle Nikelaj/krom kaplamalı parçalarda lekelenmeler meydana geldiği, bu ayıbın açık ayıp niteliğinde olduğu, start-stop butonunda zaman zaman temassızlık ve otomatik cam açma sistemininde arıza bulunduğu bu arızaların da gizli ayıp niteliğinde olduğu,

Nikelaj/krom kaplamalar, start-stop butonu ve otomatik cam açma sistemi parçalarının değiştirilmesi gerektiği, orjinal tüm krom aksesuar parçaları, start-stop ve tomatik cam açma sistemi parçalarının ve montaj için gerekli işçilik bedelleri toplamının 3.482,77 TL +KDV olduğu (toplam 4.109,68 TL) davacı tarafça aracın 0 km araç olarak alınmış olması,

davacının araçtan faydalanma süresi, ayıp bedelinin satış bedeline oranı, ayıpların ehemmiyet ve araçtan faydalanmaya etkileri, ayıbın parca değişimi ile giderilecek nitelikte olması dikkate alındığında bedel iadesinin iyi niyet kurallarına aykırı ve satıcı aleyhine orantısızlığa sebep olacağı belirtilerek davacının davasının değişim bedeli olarak kabulüne, 3.482.77 TL +KDV nin (toplam 4.109,68 TL) davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından;

Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği halde müvekkilinin mağdur olduğu, zira hükmedilen tazminat miktarları ile müvekkilinin piyasadaki parça fiyatlarının değişimi nedeniyle onarım yaptırabilmesinin mümkün olmadığı, objektif değer artış kriterlerine göre yeniden hesaplama yapılması gerektiği,

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Ayıplı ifanın kabul edilmediği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda hesaplama ve işçilik bedeli olarak somut veriler sunulmaksızın varsayımlar üzerinden hesaplama yapıldığı, krom kaplamalarla, start-stop ve kumanda butonu ile ilgili tedarikçilerden fiyat alınarak hesaplama yapılması ve aynı şekilde objektif kriterler nazara alınarak işçilik bedelinin belirlenmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık satım sözleşmesine konu aracın ayıplı olup olmadığı ve ayıplı olması halinde davacının seçimlik hakkı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıplı satış nedeniyle aracın iadesi ile birlikte bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dairemizin 05/12/2022 tarih 2020/185 E. 2022/1696 K. sayılı kararı ile “Öncelikle mahkemece konusunda uzman bilirkişi heyeti oluşturularak tespit raporu da dahil olmak üzere dosya kapsamında alınan tüm raporlar irdelenerek ve aralarındaki çelişki giderilerek boya, cam ve start/stop ile ilgili üretimden kaynaklanan bir ayıp olup olmadığı, var ise ayıbın niteliği belirlenerek ayıba ilişkin tüm hükümler birlikte değerlendirilerek boya koruma ile ilgili üretimden kaynaklanan bir ayıbın bulunmaması halinde davalı yanın sorumluluğu saptanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece bu belirlemeler yapıldıktan sonra 6102 Sayılı TTK'nın 23/1. maddesinin yollaması ile 6098 Sayılı TBK'nın 227. maddesinin değerlendirilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece kaldırma kararı sonrasında alınan heyet raporunda dava konusu olayda, aracın 27.06.2014 tarihinde satın alındığı, heyette yer alan Makine ve Kimya Mühendislerinin değerlendirmesine göre, boya kabarmasının üretim hatasından değil, hatalı boya koruma işleminden kaynaklandığı, dosyadaki mevcut ayıpların değer kaybı yaratmayacağı, davacı taraf bedel iadesi talebi ile sözleşmeden dönmüş olmakla, ilgili mevzuat gereği, satılanın onarımı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu, krom aksesuar parçaların KDV Dahil 2.819,11 TL zarara uğradığı, start/stop butonu ve sürücü kapısındaki 4’lü kumanda ünitesinin parçalarının ayıplı olması nedeniyle KDV dahil 1.290,57 TL olduğu hesaplanmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle kaldırma kararı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak karar verilmiş olmasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesine göre “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.” alıcıya tanınan bu haklar yenilik doğurucu yani tüketilen haklardan olup alıcı bunlardan ancak birini seçebilir. Davacı iş bu davada aracın iadesi ile birlikte satış bedelinin ödenmesini talep etmiştir.

Mahkemece dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tarafça aracın 0 km araç olarak alınmış olması, davacının araçtan faydalanma süresi, ayıp bedelinin satış bedeline oranı, ayıpların ehemmiyet ve araçtan faydalanmaya etkileri, ayıbın parca değişimi ile giderilecek nitelikte olması, ayıbın araçta değer düşümüne sebebiyet vermemesi, dikkate alındığında davacının satış sözleşmesinden dönme hakkını kullanılmasını haklı göstermediği,

bedel iadesinin iyi niyet kurallarına aykırı ve satıcı aleyhine orantısızlığa sebep olacağı gözetilerek adalet ve hakkaniyet ve nesafet ilkeleri, Borçlar Kanunun 227/3 md. gereği karar verilmiş ise de mahkemece hüküm kısmında bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere tespit edilen ayıpların ücretsiz onarılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde parça ve değişim bedelinin tahsiline dair hüküm kurulması doğru değildir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."