Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/1042 K.2025/1326

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... İnşaat vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/359 esas sayılı dosyasında. Müvekkilinin Malatya ili Diş Hekimliği Uygulama ve Araştırma Hastanesi İnşaat Projesi Yapım işinde kullanılmak maksadı ile 23.08.2021 tarihinde Kule Vinç Kiralama Teknik Servis Hizmet Ve Yedek Parça Sözleşmesi ile ... Marka ... model, seri numarası ve üretim yılı TR60 120 212 080 / 2014 olan kule vinci davalı ...

Kule Vinç Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketinden kiralamış olduğunu, müvekkili şirketin kiralamış olduğu kule vinci ile kendisine ait olan mobil vinç aracını 22.11.2021 tarihinde İş Makinesi Kira Sözleşmesi ile davalı ... İnşaat Emlak Taahhüt Ticaret İthalat Ve İhracat Limited Şirketi'ne kiralamış olduğunu, taraflarca imza altına alınan sözleşme gereğince ilgili araçların davacı tarafından davalı ... İnşaata tesliminden sonra 13.12.2021 tarihinde ...

Marka kule vincin kule vinç operatorün hatalı kullanımı nedeni ile yüksek gerilim hattına temas etmesi sonucu elektrik panosu içerisinde ciddi hasar meydana geldiğini, hasarın maddi tutarının belirlenerek tazmin edilene kadar davacıya ait ... plakalı aracın bu rücu borca ilişkin teminat olarak davalı ...

Kule'ye satışının gerçekleştirileceğinin ilgili servis işlemleri sonrası rücu edilecek servis tutarının davacı şirket tarafından ödenmesi durumunda 7 iş günü içerisinde teminat olarak anılan aracın ... Kule ... Ltd.

Şti. tarafından müvekkiline şartsız koşulsuz tekrardan satışının gerçekleştirilerek iade edileceğini, ödenmemesi durumunda teminat olarak alınan iş makinasının piyasa koşullarında satışının sağlanıp ilgili rücu edilen tutarın bu şekilde karşılanacağını ve satıştan kalan tutarında da davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından taraflar arasında hazırlanan satış protokolünün imzalanarak posta yolu ile davalı ...

Kule'ye gönderildiğini ancak protokolün geri dönmediğini, müvekkili tarafından davalı şirket yetkilileri ile iletişime geçildiğini ancak buna rağmen protokolün gönderilmediğini, davalı şirketlerin muvazaalı şekilde kendi aralarında aracın satışını yaptıklarını, davalılar arasında mal kaçırmayana yönelik muvazaalı araç satış işlemi bulunduğunu belirterek müvekkilinin alacağının karşılıksız kalması veya dava konusu ... marka ... plakalı aracın elden çıkarılmaya çalışılması ihtimaline karşılık her iki davalının menkul gayrimenkul ve üçüncü şahıslardaki alacakları üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Davanın açıldığı İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/359 esas sayılı dosyasında 05/07/2024 tarihli kararı ile davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava konusu vincin noter satış senedine konu 20.000,00 TL bedel üzerinden %15'i teminat bedeli olan 3.000,00 TL bedelin davacı tarafından yatırılması üzerine ... plaka sayılı aracın satışının önlenmesi amacıyla aracın sicil kaydına tedbir şerhi uygulanarak ihtiyati tedbir verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece.

İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/359 esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararı değerlendirilerek: Tedbir kararı içeriği nazara alındığında, uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilmemesi halinde, yargılama neticesinde elde edilecek hakkın infazının önemli ölçüde güçleşeceği yada imkansız hale gelme ihtimali bulunduğundan uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilebileceği hükmü gereğince İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/359 esas sayılı mahkemesince konulan tedbire itirazın,

bu aşamada yerinde olmadığı gerekçesiyle -Davalıların İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/359 esas sayılı dosyasında verilen 05/07/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına itiraz taleplerinin reddine karar verilmiş ara karara karşı davalılardan ... İnş. Eml. Taah.Tic.İth. Ve İhr. Ltd.Şti. tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... İnş. Eml. Taah.Tic.İth. İhr. Ltd. Şti. vekili; yetkisiz mahkeme tarafından verilen tedbir kararının kaldırılması gerekirken itirazın reddine karar verilmesi gerekirken ret kaarrının hatalı olduğunu bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İhtiyati tedbire itiraz eden ... İNŞ. Emlak Taah. Tic. İth. Ve İhracat Ltd.Ş. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

6100 sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesine yer verilip, 390/1 maddesinde, "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir." düzenlemesi öngörülmüştür.

HMK 390/1 maddesinin gerekçesinde, "Maddenin birinci fıkrasında, hiç ilgisi olmayan mahkemelerden ihtiyatî tedbir istenmesinin önüne geçmek için ve geçici hukukî korumaların da niteliğine uygun olarak, ihtiyatî tedbirin dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Böylece, ihtiyatî tedbirde yetki ve görevle ilgili belirsiz ve kötüye kullanıma açık olan durum, belirli ve tereddüdü ortadan kaldıracak hâle getirilmiştir." açıklaması bulunmaktadır.

Yasa koyucu HMK’nın 390/1 maddesindeki düzenleme ile ihtiyati tedbir talebinin asıl uyuşmazlığı çözümleyecek ve bununla ilgili karar verecek olan hakim tarafından değerlendirilmesini amaçlamıştır. Yargı yolu bakımından görevli olmayan veya adli yargının görevine girmekle birlikte görevsiz mahkemeden ya da gene adli yargı konusu olmakla birlikte kesin yetki kurallarına göre yetkisiz bir mahkemede davanın esası ile ilgili bir karar verilmesi mümkün değildir.

Zira görev ve kesin yetki halleri HMK’nın 114. maddesi kapsamında dava şartı olup sonradan tamamlanmaları mümkün değildir. Dava şartları davanın esası hakkında inceleme yapabilmek için gerekli olan şartlardır. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava derdesttir ancak mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince kural olarak davanın esası hakkında inceleme yapamaz. Davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür.

Davanın görevsiz mahkemede açıldığı durumlarda, davanın esası ile ilgili karar vermesi yasal olarak mümkün bulunmayan görevsiz mahkemenin, HMK’nun 390/1 maddesi kapsamında asıl davanın görüldüğü mahkeme olarak kabul edilerek ihtiyati tedbir talebi hakkında bir karar vermesi mümkün değildir. Aksinin kabulü halinde HMK’nun 390/1 maddesindeki, "İhtiyati tedbirin, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden” istenebileceğine ilişkin düzenlemenin de bir anlamı kalmaz. Bu durumda görevsiz veya yetkisiz bile olsa her mahkemeden dava dilekçesi verilmek suretiyle tedbir talep edilmesinin ve tedbir kararı verilebilmesinin yolu açılır. Yasanın amacının bu olmadığı açıktır.

İstanbul Anadolu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 05.07.2024 tarih ve 2024/359 Esas sayılı kararında özetle; davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava konusu vincin noter satış senedine konu 20.000,00 TL bedel üzerinden %15'i teminat bedeli olan 3.000,00 TL bedelin davacı tarafından yatırılması üzerine ... plaka sayılı aracın satışının önlenmesi amacıyla aracın sicil kaydına tedbir şerhi uygulanarak ihtiyati tedbir verildiği anlaşılmıştır.

Davalıların tedbir kararına itiraz üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 21/11/2024 tarih ve 2024/1773 esas, 2024/1846 karar sayılı ilamıyla, itiraz mahiyetinde olan bu başvuruyla ilgili olarak mahkemece HMK'nun 394/4 fıkrası uyarınca işlem yapılarak itiraz hakkında bir karar verilmesi, bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması halinde dosyanın istinaf incelemesine gönderilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek dosyanın istinaf incelemesine gönderilmesi usul ve yasaya aykırı olup, mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

İstanbul Anadolu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2024/359 Esas, 2024/877 Karar sayılı ve 28.11.2024 tarihli kararı ile verilen yetkisizlik kararı üzerine İstanbul Bölge Adiye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince 2025/288 Esas 2025/466 Karar ve 20/03/2025 tarihli kararı Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiş karar kesinleşmiştir.

Mahkemece; Davalıların ihtiyati tedbir kararına itiraz ettikleri ancak bu itiraz hakkında davanın açıldığı mahkemece bir karar verilmediği, ihtiyati tedbir talebine itirazın yerinde olup olmadığı hususunun değerlendirilmesiyle; tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.

Davaya konu uyuşmazlığın çözümünde Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu kesinleşen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararına göre davanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gereklidir. Uyuşmazlığın çözümünün Asliye Ticaret Mahkemesinin görev ve yetkisine girdiği dikkate alındığında yetkisiz mahkemelerce verilen ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; Dairemizce, HMK'nın 353/1-b-2.maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından mahkemenin gerekçesi yönünden hata edildiğinden "gerekçe düzeltilerek ve değiştirilerek yeniden esas hakkında" karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."