Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/224 K.2025/1261

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; dava dışı ... ... Eğitim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Mühendislik Nakliyat İnşaat Petrol Otomotiv Sanayi ve Ticaret LTD. ŞTİ ile davalı ... Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında, 27.12.2021 tarihinde protokol imzalandığını, protokolün ... ve ...

Şirketlerine ait leasing firmalarından leasing sözleşmesi ile kiralanmış olan 33 adet iş makinesinin davalı şirkete devri ve bu devir sonrasında elde edilecek çeşitli gelirlerin paylaşılmasına ilişkin olduğunu, taraflar arasında imzalanan protokolden doğacak hak ve alacakların, ... ... Eğitim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Mühendislik Nakliyat İnşaat Petrol Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından 28.12.2021 tarihinde ... Bilişim Elektronik San. Ve Tic. Ltd.

Şti' ne devredildiğini, devir protokolünün 2.2. Maddesinde aynen : '' ....

Temlik edenin, Temlik borçlusu nezdinde 27.12.2021 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle doğacak bakiye alacaklarının 30.000.000,00 TL lik kısmının Temlik Alana ödenmesini kapsamaktadır...'' denildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre, 27.12.2021 tarihli protokol ve 28.02.2022 tarihli ibranameler uyarınca dava dışı ... ve ... şirketlerinin imza tarihinde davalı şirkete olan bakiye borcunun 11.279.111 TL olduğunu, dava dışı ... ve ... isimli şirketlerin davalı şirket ile yapmış oldukları ve müvekkil şirkete temlik edilen davaya konu sözleşme kapsamında davalı şirketin,

protokole konu araçlardan elde ettiği kira gelirlerinin tespiti, davalı şirket tarafından, Leasing şirketlerine ödenen toplam bedellerin tespiti, davalı şirket tarafından, söz konusu iş makineleri için yapılan masrafların bedellerinin tespiti, satılan iş makinelerinin,

satış bedellerinin tespitini müteakip kalan bakiye rakamın tespiti ile alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda HMK m. 107 uyarında arttırılmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarak 100,00TL gelirin hak edildiği andan itibaren işleyecek temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek sözleşmenin temlik alanı konumunda bulunan müvekkili şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacı yanın, dava dilekçesinde müvekkili şirketle ...&... firmaları arasında imzalanan Borç Ödeme ve Devir Protokolü’nün sadece müvekkili şirket yükümlülüklerini düzenleyen kısımlarını aldığını ve bu maddelerden hareketle alacak talebinde bulunduğunu ancak davacı yanın bu taleplerinin müvekkili şirketle ...&... firmaları arasında imzalanan sözleşmeye aykırı olduğunu, müvekkili şirketle imzalanmış olan bu devir protokolüne göre 21.12.2021 tarihi itibarı ile ... & ... firmalarının müvekkili şirkete 22.147.817,00-TL (Yirmiikimilyonyüzkırkyedibinsekizyüzonyedi TürkLirası) borcu olduğu konusunda mutabık kalındığını,

taraflar bu borcun, 27.12.2021 tarihli sözleşmede belirtilen iş makinelerinin borca mahsuben ve bunlara ilişkin finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinin de kalan borçlarıyla birlikte ...&... firmaları tarafından devredilmek suretiyle ödeneceği konusunda anlaştıklarını, ...&... firmalarının, sözleşmede belirtilen İş Finansal Kiralama A.Ş. ile imzalanan sözleşmelere konu 33 adet iş makinesi ve 2 adet ölçüm cihazından oluşan duran varlıkları “kiracı değişikliği” yöntemiyle müvekkili şirkete devretmeyi kabul ettiğini, tarafların bu devirlerle ilgili olarak toplam sözleşme bedelinin 1.540.000,00 Euro olduğu,

döviz kurunun 1 Euro=15,2208TL olarak sabitlendiği ve sözleşmenin TL karşılığının 23.440.000,00 TL olduğu konusunda mutabakata vardıklarını, aynı sözleşme ile tarafların devir konusu finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinin kapama tutarının 16.271.294,00 TL olması nedeniyle, iş makinesi ve ölçüm cihazlarından net kalan ve müvekkili şirkete olan borçtan mahsup edilecek tutarın 7.168.706,00 TL olduğunu kabul ve taahhüt ettiklerini, ayrıca tarafların sözleşmeye konu olan 33 adet iş makinesinin operatörsüz olarak ve araç başına aylık 13,000 TL + KDV bedelle (13,000 TL x 30 = 390,000 TL + KDV).

3 adet ekskavatörün de aylık toplam 70,000 TL + KDV bedelle 22 ay boyunca ...&... firmalarına kiraya verilmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını, işbu davada dava dışı - temlik eden durumunda olan ...&... firmalarıırı bu yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, sözleşmede belirtilen 33 adet iş makinesi ve 2 adet ölçüm cihazının uzun süre sonra müvekkili şirkete teslim edildiğini, hatta 19.04.2022 tarihi itibarı ile müvekkili şirkete hala teslim edilmeyen 4 adet iş makinesi bulunduğunu, müvekkili şirketin bu araçların kiralanmaması ve bir kısım araçların teslim edilmemesi nedeniyle büyük zarara uğradığını,

teslim edilmeyen araçları bulabilmek ve teslim alabilmek için Türkiye’de çeşitli şehirlerde hukuki süreçler başlattığını, savcılıklara şikayette bulunduğunu, çok ciddi avukatlık ücretleri ödemek zorunda kaldığını, davacının, işbu davada temlik alan sıfatı ile temlik edenin (...&... firmaları) yükümlülüklerini yerine getirmediği bir sözleşmeden (27.12.2021 tarihli Borç Ödeme ve Devir Sözleşmesi) doğduğunu iddia ettiği hakkı talep ettiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda; dava tarihinin 24/10/2023 olduğu ve dava konusu alacak 27/12/2021 tarihli protokol olduğuna göre; dava tarihinde bu protokole bağlı alacakların 29/12/2021 tarihinde dava dışı .....Ltd.Şti'ye devredildiği bu nedenle davanın açıldığı tarihte davacının dava ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu alacaklar üzerinde hak sahipliği iddiasının dava dışı .....Ltd.Şti tarafından ileri sürülebileceği, her davanın dava açıldığı tarihte değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği, bu nedenle davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dava dışı ... Enerji İnş... Ltd. Şti arasında davalı arasında 27/12/2021 tarihinde protokol imzalandığını, taraflar arasında imzalanan protokolden doğan hak ve alacaklarını ... Enerji İnş...Ltd. Şti. İle ... Mühendislik.. Ltd Şti tarafından 28/12/2021 tarihinde ... Telekomünikasyan... Ltd. Şti.ne devredildiğini, devir protokolünün 2.2. Maddesinde aynen: '' ....

Temlik edenin, Temlik borçlusu nezdinde 27.12.2021 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle doğacak bakiye alacaklarının 30.000.000,00 TL lik kısmının Temlik Alana ödenmesini kapsamaktadır...'' denildiğini, ... Bilişim Elektronik San. Ve Tic. Ltd. Şti' nin 28.12.2021 tarihli temlik sözleşmesine konu edilen 30.000.000.-TL alacağının ise bu defa 2.000.000.-TL lik kısmı 29.12.2021 tarihinde akdedilmiş olan “Alacak Temliki Sözleşmesi” ile dava dışı ... Eğitim Taşımacılık Tem.

Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temlik alındiğını, bu itibarla ilk derece mahkemesince davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi hatalı olduğunu, mahkemece uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasında uyuşmazlığın Finansal kiralama sözleşmesiyle kiralanan iş makinelerinin devri ve bu makinelerden elde edilecek gelirlerin paylaşılmasına ilişkin yapılan protokol kapsamında davalı şirketin kiralama ve satış gelirlerinin tespitine müteakip dava dışı ... ve ... şirketlerinin borcunun mahsubu ile bakiye kalan miktarın davalıdan tahsil edilerek davacı şirkete ödenmesine yönelik alacak isteminde davacının haklı olup olmadığı, davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Finansal kiralama sözleşmesiyle kiralanan iş makinelerinin devri ve bu makinelerden elde edilecek gelirlerin paylaşılmasına ilişkin yapılan protokol kapsamında alacak talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava dışı ... ... Eğitim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Mühendislik Nakliyat İnşaat Petrol Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti ile davalı ... Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında, 27.12.2021 tarihinde protokol imzalanmıştır. Taraflar arasında imzalanan protokolden doğacak hak ve alacaklar; ... ... Eğitim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Mühendislik Nakliyat İnşaat Petrol Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti tarafından 28.12.2021 tarihinde ...

Bilişim Elektronik San. Ve Tic. Ltd. Şti' ne devredilmiştir. Devir protokolünün 2.2. Maddesinde aynen : '' .... Temlik edenin, Temlik borçlusu nezdinde 27.12.2021 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle doğacak bakiye alacaklarının 30.000.000,00 TL lik kısmının Temlik Alana ödenmesini kapsamaktadır...'' denilmiştir. ... Bilişim Elektronik San. Ve Tic. Ltd.

Şti' nin 28.12.2021 tarihli temlik sözleşmesine konu edilen 30.000.000.-TL alacağının ise bu defa 2.000.000.-TL lik kısmı 29.12.2021 tarihinde akdedilmiş olan “Alacak Temliki Sözleşmesi” ile dava dışı ... Eğitim Taşımacılık Tem.Gıda İnş.san.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temlik alınmıştır. Davacı şirket tarafından sadece 2.000.000TL ile sınırlı olmak üzere temlik sözleşmesi akdedilmiştir. Dava konusu alacağı kısmen temlik almış olan ...

Ltd Şti. tarafından da müdahale talebinde bulunulmuş ve temlik aldığı kısım bakımından davayı takip iradesi ortaya konulmuştur. Bu itibarla ilk derece mahkemesince taraf delilleri tam olarak toplanmadan, yeterli araştırma yapılmadan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle; dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacının diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmeden tarafların istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."